نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

«
»

د لستوڼي ماران 

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن د اکتوبر ۳۱مه ۲۰۱۵کال
په کوچنوالي کې مې  په جوماتونوکې  د سپین ګیرو له خولې داستانونه او قصې اوریدلې وې اوس لږ لږ یاد ته را ځي ، خو هغه څه چې نن د لسوتو نۍ د مارانو په هلکه لیکم هماغه زړه قصه ده چې یوه روحانی سپین ګیرې کوله را په یاد شوه (( واېې یوه مذهبی مشر یو مار لیدلۍ وو چې په ژمي کي د یخنۍ څخه لړزې نیولۍ وو او تر واورو لاندې کیدو نو ېې زړه ورته خفه شو او دغه مار ېې خپل لستوڼي ته داخل کړو تر څو تود شي او بیا به ېې چیرته خوشۍ کړي ، خو کله چې مار تود شو او په خوځیدو راغۍ او د روحانی سپین ګیري تر لاس ېې لکۍ تاو کړه او سپین ګیري ته ېې وویل چې اوس د چیچم ، نو روحاني چې په کور کې پشو ساتلې وه او ډیره ورته ګرانه وه نو ېې هغه نژدي را وبلله چې پشو راشه نو پشو چې راغله ده ورته اشاره وکړه چې زما لستوڼۍ ووینه او په دغو وخت کې ېې مار ته وویل چې ما چیچې نو یو وار خو د مخ را وښیه چې زه څه درته وایم ، مار چې سر دلستوني څخه را وایستو نو پشو ورټوپ کړل او مار ېې تر ستوني ونیو اوسر ېې وژوولو او د روحانی لاس ېې خوشۍ کړو او مړ شو او د پشو نوش جان شوو، زموږ په وطن کې (( دخاوې – وطن – ترقۍ – د ښځو دازادۍ – دملی وحدت – دیو اوبل په غیږ کی نه نیول – یو او بل نه منل او توهینول – دخلکو او دولت جایدادونه او کورونه  چورول او غصبول – پشتون  تاجک ته ، هزاره پشتانه ته ، ازبک تاجک ته  په ښه سترګه نه کتل – د خپل وطندار ، بیچاره ، مظلوم او خوار افغان څخه رشوت اخیستل – د روحانی ملا او طالب دهول ته نڅا او د پاکستان نوکري کول او ډیر نور شیان تاسې ور علاوه کړۍ خصلت او کرکتر لرونکو کسانو ته په افغانستان کې د لستوڼي ماران ویل کیژي )) ،هغه وخت چی ریس جمهور ان او ریس اجرایه چې زموږ خلکو ورته کمپاینونه وکړل – زموږ خلکو ورته منډې او رامنډې وکړې – زموږ خلکو ورته په فیسبوک او سایټوکې زما په شمول کمپاینونه وکړل – او هغه وخت چې احتیاج وو هر نفر ته ېې سرټیټولو ، په وار وار ېې خلک په غیږ کی نیول او پښو ته ورټیټیدل ، خو کله چې موږ او تاسې  تر ارګه ورسول بیا ېې زموږ ټولې ښیګڼې هیرې شوې او نن ېې وینو چې ورنه د لستوڼي ماران جوړ شوي دي او زموږ دخلکو دلستوني ماران وګرزیدل زموږ سربازان -افسران ښځې هلکان ېې په وینو کې ډوب پریښودل (کندز- هلمند – بدخشان – کنر – ننګرها ر- نورستان – غزنۍ – زابل ) در په یاد کړۍ ، ښه ورته ځیرشۍ  په رڼا ورځ او توره شپه کې زموږ خلک چیچې ،اوپه ډیرو خطرناکو زهرو زموږ واړه ، زاړه ، ځوانان ، نارینه او ښځینه  وژني، یا ېې د بیکارۍ – مریضۍ – بې کورۍ – بیخوراکۍ – لوږې – تندې چاره نه شي کولای نو دغه کسان دغه د لستونی ماران به څنګه – څه وخت د چا په واسطه وژنو او ځانونه او زموږ عادی بیوزله وطنداران به ددوی له غمه او خطرناکو زهرو نه خلاصوو ؟؟؟
یو مار نه دی چې په پشو یا سپي یا په توپک یا توره یا چاړه یا تبر یا لاره – یا سوټي – یا لښته یا خردم ېې ووژنې بلکه په لس هاوو زره د لستوني ماران دی ، دوی ( ووسې زمونګ کره – اب اوهوا زموږ څښي او تنفس کوي – چکرونه او منزلونه زموږ په وطن او خاوره کی ازاد وهی – په لکسو موټرانو د توپک داره بادي ګاردانو قاتلینو تر حمایت لاندې خلک ځوروي او تهدیدوي  – او په لوړ منزله لکسو بلډنګو کې ژوند کوي او په دروازو کی پهره داران او بادیګارډان لري ، شکاری سپیان ، تازیان او لیوان لري – اوږدې او تیزې ژبې لنډ پاران لري ) خو موږه چې نه زور لرو ، نه واسطه لرو – نه هیڅ ډول چاره لرو – ددغو مارانو  حخه به څنګه نجات پیدا کوو ، الله د زموږ د وطندارانو چاره وکړي او دوی د له دغو مارانو څخه خلاص کړي .
آیا په دوعا هم موږ ددغو خطرناکه نیشداره  زهردارومارانو څخه ځانونه خلاصولای شوو ؟؟؟ باید وحيي الاهی ته متظر ووسو ؟؟ یا جبر د تاریخ ته منتظر ووسو ؟؟ نه خیر دغه دوه کاره هم ناممکن دی چې دلستوني ماران او په یوه قلا ( کلا ) کې حصار یا پنډ نه کړو او بیا ورباندې پطرول وا نه چوو او وېېې نه سوزي بل ډول خلاصون ناممکن دی ، خو دا به څوک وکا ؟؟؟ دلته یوه ڼه ؟؟ بلکه یوه لوی با تقوای ، یوه لوی متخصص او تحصیل کرده لښکر ته ، یوه وطن پرسته متعهد نفوس ته ، یوه متحد تر سر تیر او شجاع قوم ته ضرورت دی چې ځانونه او د افغانستان عام خلک ددغو لستوڼي مارانو څځه ځانونه خلاص کړي  .آیا تاسې دغه ماران پیژنۍ ؟؟  که ېې نه پيژنۍ زه ېې در پيژنم  (( هغوی چې پرون ېې ددین ټیکه داری کوله – هغوی چې ځانونه ېې مسلمان بلل – هغوی چې لوېط ګیرې لري ، هغوی چې په مکه مکرمه کې ېې په قران لاسونه کیښودل – هغوی چې پرون ېې ګوډ خر نه لرلو نن لوړمنزلهتعمیرونه او قصرونه لري – هغوی چې نن په تا او ما بابايي کوی — هغوی چې امریکا اوغرب ته ېې د افغانستان د اشغال او بې سترۍ او لوټولو زمینه برابره کړه – هغوی چې ستا وسله وال پوځ ېې مضمحل کړو – هغوی چې تر ننه ستا دشمنان تاته تحریکوی ، مسلح کوی ، او تا ورباندې وژني – هغوی چې هم مسجد ته ځي – هم الله اکبر وای – هم نعره تکبیر وایی – هم غلاکوی او هم ددشمن سره لاس لری – هغوی چې داوله بیا تر ازله د پاکستان نوکران وو او وی به )) تر څو دغه دلستوڼي ماران و نه سوزۍ همیشه به د خطرناکه مارانو له خوانه یو یو چیچل کیژۍ، هر هغه څوک چې په دغو لښکر کی ځانونه تنظیموي د افغانانو کار دي