ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

«
»

جهان سالاری آمریکا!

چهانکشایان ، دولت های فاتح و جهان کشا به معیار تاریخ عمر کوتاه داشته اند ، تنها امپراطوری روم عمر طولانی تر داشت و علت آن برده سازی مردمان تحت اشغال و دادن شهریت روم به ایشان بود . در مناطق مفتوح مردمان کمتر متمدن و از لحاظ سیاسی غیر متشکل زندگی می‌کرد.

جهان کشایی توام با مداخله، تصرف ، تجاوز و اشغال بوده است که دولت های زورمند و امپراطوران جهان گشا برای توسعه نفوس ، خاک و حاکمیت شان آنرا بکار برده اند . زوال استعمار و ختم جنگ جهانی دوم تا حال تا حال باعث تشکیل بیشتر از یک صدو نودوسه کشور مستقل در جهان شد .

در قبال استعمار زدایی کهن کشوریکه از لحاظ ثروت و قدرت از دیگران سبقت جست ایالات متحده آمریکا بود و به دوام سلطه جویی ، اشغال و تجاوز با شیوه های به ظاهر نوین اما با محتوی گذشته هوای ایده های استعمار را از سر دور نداشت ، سیاستمداران و محققین آن در پی تئوری سازی برای برحق جلوه دادن تجاوز و اشغال شدند ، نظریه پردازان آن کشور با تردستی ناشی از نقش آمریکا در جهان خواستهای ملی شانرا در رو پوش طرح های جهانی بحیث تئوری های مدرن و سیاست های سازنده برای دیگران عرضه داشتند که سابقه آن عمدتآ به اواخر قرن نزده می‌رسد .

سناتور آمریکایی بنام آلبرت بوریچ در سال هژده صدو نودهشت در یک سخنرانی در سنای آمریکا، آمریکاییان را بحیث ” نژاد فاتح ” یاد کرده گفت ” ما باید از سرنوشت مان اطاعت و بازارهای جدید و در صورت ضرورت سرزمین های جد ید را اشغال کنیم ” .

نظریه پردازان غرب بخصوص آمر یکا برای تحقق تئوری های شان به تشکیل برخی موسسات جهانی مانند شرکت های فرا ملیتی ، بانک جهانی ، موسسات آنجو یی جهانی وغیره آغاز کردند ، اما در زیر این پوشش ها بنام جهانی سازی منافع خود شان جا داشته تئوری ها و اشکال عملی سازی آنها نوعی” جهانسالاری” را باعث شد که آمر یکا تا کنون در راس آن قرار دارد . شعار های سو مدیریت در کشور های دارای منابع غنی طبیعی اما عقب مانده، بهبود وضعیت تولید و تخنیک کار ، بهبود بخشی سیستم اقتصادی وغیره بحیث پیش زمینه برای نفوذ آرام یا مداخله و اشغال از طریق زور در سرخط کار استعماریون نو قرار گرفت ، چنانچه با تهاجم نظامی آمریکا بر ونزویلا و ربودن رئیس جمهور آن بیانیه ترامپ در مورد فرستادن شرکت های بزرگ نفتی غرض بهبود بخشی و باز سازی شرکت های نفتی ونزویلا ادامه همان اندیشه ها و کارکرد های آغازین قرن نزده است .

طرح های جهانی شدن اقتصاد باعث جهانی شدن فقر و بی عدالتی درجهان گردیده است . ترامپ در بیان اینکه اداره ونزویلا را بدست می‌گیرد و تولید نفت آنرا به شرکت های بزرگ آمریکایی می سپارد با غارت همه منابع غنی زیر زمینی آن کشور ، نه تنها مردم آنرا فقیر می‌سازد به آنها بحیث برده ها برخورد میکند ، برده های که قصر سفید بگوید اقتصاد ، سیاست و مجر یان ان چگونه باید به کار بیافتند و پول آنرا به آمریکا بفرستند . ونزویلا را اشغال ناکرده سیاست خارجی آنرا هدایت می‌کند و می‌گوید دولت آن کشور با چین و روسیه و ایران مناسبات نداشته باشد و اتباع شانرا خا ج سازد .

تئوری سازان و سیاستگران آمریکایی باید اذعان کنند که سیستم احتماعی و سیاسی انها دارای منطق توسعه طلبانه است ، آنرا زیر نام دموکراسی و حقوق بشر ستر و اخفا نکنند .

پس از حادثه تجاوز و اختطاف در ونزویلا بحث های در مورد نظم نوین جهانی آغاز شده است .

تجربه نظم نوین جهانی بعد از کنفرانس صلح وستفالیا سال شانزده صد و چهل و هشت که دو ه تکوین دولت های ملی ( دولت — ملت ) بود تا کنگره وین سال هژده صدو پانزده که نظم نوین بر بنیاد توازن قوا به میان آمد و از ان زمان تا جنگ جهانی اول که پیامد آن جامعه ملل بود و نظم نوین بر بنیاد ” حکمیت ” ساخته شد تا ختم جنگ جهانی دوم ، تشکیل ملل متحد و نظم نوین بر بنیاد جهان دو قطبی در جنگ سر د ، صرف قدرت های بزرگ و فاتح سازندگان نظم جهانی بوده اند ، ازین جهت گفته می‌شود که نظم نوین در جهان بر بنیاد عدالت برقرار نمی‌گردد بر زور و قدرت متکی میباشد .حالا هم با بلند پروازی آمر یکا در توان نظامی و اقتصادی و لاقیدی های آن در رعایت موازین جهانی و منشور سازمان ملل متحد نظم نوین بر مبنای توافق کشور های بزرگ عمدتآ آمریکا ، چین. روسیه و چند کشور مطرح دیگر با بالا نشینی امر یکا به میان خواهد آمد و کشور های ضعیف و ناتوان مانند چهار صد سال تشکیل نظم نوین به فقر ، مشکل صحت ، آلودگی محیط زیست ، اتهامات مواد مخدر و تروریسم ، نبود دموکراسی و مشکلات حقوق بشر ، بی بهرگی از پیشرفت تکنالوژی باقی خواهند ماند، مکر اینکه اتحاد های منطقوی میان کشور های جهان سوم به میان اید و بتوانند از داشته های طبیعی خود بهره گیرند ، از علوم معاصر و تکنالوژی مدرن بهره مند گردند . شاید این اتحاد ها بتواند موازنه ای ایجاد کند تا باعث کاهش دست اندازی قدرت های بزرگ در امور شان گردد.