اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

«
»

انګریزان د میوند او مکناټن انتقام اخلي

لیکنه: قاضي نجیب الله جامع

که له یوی خواه زموږ ویاړمند تاریخ د غازی وزیر محمداکبرخان، ایوب خان، میربچه خان او لسګونو نورو غازیان، ښاغلو او د افغان ساتني له نوموتو او مبارکو غورځنګونو، انقلابونو او حماسو ډک ده، په مقابل کې زموږ د دښمنانو، د انسانیت د ښیرازۍ د بدخواحانو او د اسلامي امت د عزت د ورځی د قسم خوړلیو مخالفانو تاریخ هم د غچ، انتقام، کیني، نفرت، شرارت او فتني له بوږنونکو کیسو او روایتونو مالامال ده.

دوی د موهن لال کشمیری پر څیر د فساد پیشوو مخبرانو، اجنټانو، خبرچینانو او جاسوسانو پر څیر پرون د عبدالله خان اڅګزی او عنایت الله خان لوګری ترمنځ د نفاق بزغلي کرل، ابله ورځ یې د افغان هویت ( اسلامیت ـ افغانیت ) پر خلاف د بیلتون د دسیسو تر شا وو او همدا نن بیا د افغان تاریخ د یوه ویاړمند فصل د اصلي خلق کوونکي یعنی د لومړۍ افغان ـ انګریز د غزاه د ملي اتل غازی وزیر محمد اکبرخان د تاریخی یادګارونو پر کمزوری کولو، کاواکه کولو، متنازع کولو او بي ارځښته کولو ناکامه شیطاني هڅه کوی.

هغه چې د دي فرنګي، اسلام او افغان دښمني هڅې مشهوده بېلګه د شهید استاد ډاکتر ایاز نیازی قصدا خاورو ته د وزیر محمداکبرخان پر جامع مسجد کې سپارل او بیا اوس د همدغه مسجد د تاریخی، ملي او سیاسي اصالت د بدلولو کیسه ده.
موږ منو چې استاز نیازی د افغان وطن ریښتوني خدایی خدمتګار او خیرخواه عالم وو، دهغه د هڅو قدر کول غواړو او هیله لرو چې حکومت یې علمي هڅو او سرښندنو ته پر درناوی د کابل پوهنتون د شرعیاتو پوهنځي پر نوم ونوموی.

مګر دا هېڅکله راته د منلو نه ده چې هم مو ووژني او مو د تاریخ د مسخه کولو او د تاریخی ارزښتونو د مسخره کولو سپکاوی راته وکړې.
داسي ښکاری چې کابل میشتی انګریزی فرنګي او امریکایی مغلي سفارتونه د شوربازار د موهن لال کشمیری د جاسوسانو او سقاوی عناصرو پر ملتیا غواړی زموږ پر وینو کې د لژنده حالت څخه په استفادی د میوند او مکناټن غچ واخلي.

پر همدی خاطر یاد سفارتونو او پنځم ستون یې د اتنیکي تعصبي ډلو سره چې د فرید مزدک لارویان، ستميان او شوله یان دی يوځای او پر ګډه داسي مهال چې افغان ملت د جګړې د پای، یو او بل منلو ـ زغملو او سولې ته کار کړې مګر دوی تراژیدۍ رامنځته کوی، اوبه خړوی، نفاق اچونکو مسلو ته لمن وهي او حتی د افغانانو د یوالي او وحدت پر شارګونو بریدونه کړې، په لوی لاس متفق علیه کارونه متنازع کوی او نوی ـ نوی جنجالونه رامنځته کوی.

دوی تر دې وړاندی يوځل د کابل پر ششدرک سیمه کې دهغې وني پر له منځه وړلو سره چيرته چې وزیر اکبرخان او محمدشاه خان بابکر خیل هلته مکناټن هلاک کړې وو له منځه یوړله او د مکناټن روح یې پرې تسکین کړه او داځل د لوی غازی وزیر محمداکبرخان د مسجد تاریخي اصالت ته پر سپکاوی سره غواړی پر لوی لاس د یوه ملت تاریخی ویاړونه او کارنامی کاواکه او بی ارځښته کړې.

هغه وزیر اکبرخان چې د جنرال الفنستون په څیر د واټرلو د مشهوری انګریزی جګړې اتلان یې مات کړل، هغه څوک چې ناپلئون هغه د انګریزی مستعمراتو اوسپنیز سوک وایه، بل لور ته هغه ځانی، مالی او حیثیتی تاوانونه چې افغان غازیانو انګریزانو ته د غازی اکبرخان تر رهبری لاندی ور واړول بېساری او د انګریزی مورخینو د اعترافاتو او یاداښتونو پر بنسټ چې د انګریزانو پر ټولو مستعمرو کې یې د دغسي پریمانه زیانونو ساری او بېلګه نه وه لیدلی.

مګر الحمدالله د افغان انسان غرور پر ایشیدلو ده، هغه ورځ لری نه ده چې ولس د افغانستان د تذلیل او دغو ارزښتونو او شخصیتونو ته د سپکاوی په جرم ستاسو د ذلیلانه کردارونوه انتقام درڅخه واخلی او موږ به د پردو هیلو دا ازغن تار پر ملي تېغ ډېر ژر غوڅ کړو.

بل لور ته وزیر اکبرخان هغه څوک ده چې پر لومړۍ افغان ـ انګریز جګړه کې یې د وطن د آزادۍ متولیان، غازیان او د خدای د لاری مجاهدانو رهبری هغه مهال چې ایله ۲۰ کلن وو پر غاړه واخیسته، هېواد یې له شماله تر جنوبه د وطن د آزادۍ په لار کې په یوه ټغر راټول او په یوه سنګر کې متحد کړل.
هغه پر وروستي تدبیر او بشردوستانه کردار سره د یوه بی تجربي، نامنظم، د وسلو او تنظیم له اړخه نابرابره ولسي ځواک په مټ یې د وخت د ترټولو مجهز، منظم، مغروره او کبرجن زبرځواک فرنګي انګریز د استعمار ټول جالونه، چالونه، د مکر او شیطانۍ طلسم ترپندونه ورمات، تارو مار او د وخت دغه بدمست ته یې د تاریخ تر ټولو شرمونکي او مثالی درس ورکړل.

هغه چې د دی تاریخی ماتی، د یوه ملت د غرور او پر ځانګړې توګه د ځوان او کاریځما شخصیت غازی وزیر محمد اکبرخان د اهیبت، جلال، شان، نظامي تکتیکي تدبیرونو، د جګړې په حالت کې له افغاني صله رحمۍ مالامال انسانی کردار بیان خپله د انګریزی جنرالانو، شهزادګیو او اتباعو په لاس د لیکل شویو کیسو او زرګونه مکتوبی یاداښتونه باندی د بریټانیی سلطنتي ارشیف ډک ده.

زه ډاډه یم هغه ولسي هل هله، غوغاه او ملي چېغه چې همداوس د لوی غازی وزیر محمداکبرخان پر دفاع جوړه شوی د دی غازی د اتلولیو، مبارز او سرښندنو د ملي رنګ او ننګ هیله بښوونکي نطاره ده.

د وطن سره غداران، دشر او فساد ډانګیان، د جهاد او مقاومت بړیڅي، د لنډي کوتل ګنډې ماران، د فرنګ او مغل د سوټیانو سرونه به د دې ولسي ویښتابه او ملي وحدت په قوت سره لکه د مارانو په څیر ور وټکول شي.

نن به د فرنګ او مغل د ناکام انتقام له وجی د لوی غازی او د وطن د ټولو متولیانو روحونه خوښ، آرام او په سکونه کې وی.
درنښت