افغانستان؛ از رؤیای دولت-ملت تا واقعیتِ گسست ملی

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ فاصله‌ای به درازای تاریخ تا دولت-ملت تأملی بر…

در غیبت ما چه گذشت؛ ادبیات مدرن غرب

Impressionism.  آرام بختیاری ایمپرسیونیسم ادبی؛ زشتی کلان شهر، زیبایی طبیعت. ایمپرسیونیست های ادبی…

ماتریالیسم دیالکتیکی و ماتریالیسم تاریخی

(بخش۳ و پایانی) ماتریالیسم تاریخی نوشته: جوزف استالین برگردان: آمادور نویدی ۳) ماتریالیسم تاریخی اکنون…

۶. د سیاسي سیستم اړیکې له اقتصادي، ټولنیز او کلتوري…

نور محمد غفوری (اوومه برخه)  سیاسي سیستم (یا سیاسي نظام) د ټولنې…

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

«
»

گذری در حافظه زمان و همین هست ویژه گی نسل ما

دکتر اسد محسن زاده

به بهانه نشر دیجیتال «گذری در حافظه زمان، و همین هست ویژه‌گی نسل ما!»

در فاصله میان نشر چاپی و طرح دیجیتال «گذری در حافظه زمان، و همین هست ویژه‌گی نسل ما!» دگرگونی ؜های چنانی در جهان علم و فن رخداد که کسانی آنرا منبع خطر و ناباوری بشریت، دیگری آنرا دستیار و منبع الهام و یاری به انسان، و سومی آنرا دلیل بدبختی و بی؜ هیچی او می؜ خوانند. حرف بر سر معجزه «هوش مصنوعی» می؜باشد که در این روزها همه جا ورد زبان؜ هاست. این عجوبه می؜ تواند کتاب بنویسد، شعر بسراید، تصویر بیافریند، بیانیه بنویسد، تدریس کند و صدها کار دیگر.

نظام سرمایه داری که تنها در پی سود، یوتیلاتاریسم و گسترش دایره قدرت شیطانی اش با همه ابزار می ؜باشد؛ پیوسته مردم را با پخش یأس و بی ؜باوری، ترس و رعب در قفس نگهداشته، می ؜کوشد تا مردم بانگ پرخاشی برنیاورند. همین هایی که از برکت کارگیری از فن؜ آوری و تمدن ماشینی همه روزه غارت می؜ کنند؛ مدعی اند که با گسترش تخنیک و فن؜ آوری از جمله «هوش مصنوعی» دیگر این ماشین است که بر ما فرمان می ؜راند و بجای ما می ؜اندیشد و می؜ آفریند.

این تکامل در بخش فن؜آوری و انقلاب انفورماتیک که ماشین؜ های هوشمند بجای انسان می؜نویسند، گپ می؜ زنند، تابلو و نگاره؜ یی را ترسیم می؜ کنند و. .. نمی؜تواند دلیل تدنی باشد. از نگر پیکارگران انسان؜دوست، دادخواه و هوادار هیومانیزم و معتقد به امر بهروزی بهره گیری از دستاوردهای علوم و آزمون؜ های بزرگ اجتماعی می؜تواند بسود انسان و راه یابی و بهروزی او مورد بهره قرار گیرد.

عیب تنها و تنها در شیوه استفاد و کاربرد این دستاوردها توسط سرمایه و مناسبات ددمنشانه بورژوازی نهفته است که در صورت استقرار نظام جمع؜گرا و فارغ از بهره کشی این ابزار در خدمت به امر بهروزی انسان قرار می؜گیرند. بناءً ترس و بی؜ باوریی که سرمایه و سود بر انسان تحمیل می؜ نماید، نمی تواند ابدی و بجا باشد.

چرا این کلی گویی؟

تا چند دهه پیشتر وقتی تلویزون پدید آمد؛ کسانی مرگ سینما و تیاتر را اعلان کردند. با پیدایش کمپیوتر و اِی پیپر (E-Paper) جنازه روزنامه، مجله و سایر رسانه های چاپی را خواندند. با پیدایش کتاب الکترونیکی ایبوک (E-Books) کسانی از بحران و نابودی کتاب چاپی و کاغذی حرف زدند.

زنده؜ گی نشان داد که همه این پیش داوری؜ ها نادرست از آب برآمده، رسانه ؜های قبلی با رسانه؜ های جدید یکجا راه رشد و پویایی را پیمودند. همین حرف در مورد کتابخانه؜ های دیجیتال نیز صدق می؜نماید.

کتابخانه؜ های الکترونیکی، کتابخانه؜ های مجازی، کتابخانه ؜های بدون دیوار، کتابخانه؜ های دورگه و. .. و دستاورد های انقلاب فن ؜آوری رایانه یا انفورماتیک نتوانست دروازه؜ های کتابخانه؜ های چاپی را ببندد. امروز در کتابخانه؜ های چاپی در کنار نسخه؜ های از کتاب ؜ها، اسناد، نگاره؜ های چاپی، کتاب ؜های صوتی، چند رسانه؜ یی، دیجیتال و الکترونیکی پهلوی هم قرار گرفته و کارشناسان علوم کتاب؜داری و اطلاع رسانی را در مدیریت و پخش داشته؜ های پژوهشی، ذوقی، تاریخی… یاری می؜ رسانند.

کتابخانه؜ های الکترونیکی با داشته؜ های محلی و جهانی، تخصصی و عمومی امروز به مکان و ابراز نیرومند و با اهمیتی در پخش زودتر و وسیع؜تر اندوخته؜ های بشری تبدیل شده و با گسترش فن ؜آوری نوین دسترسی به کتاب؜ ها و آثار دیجیتال را سهل؜تر و گسترده؜ تر ساخته است.

***

از همان روزهای نخست که دوست گرانقدر و پرتلاش جناب قاسم آسمایی و «نشرات راه پرچم» در راه دیجیتالیزه اسناد مهم تاریخی مربوط به جنبش دادخواهی و روشنگری افغانستان گام نهادند، نگارنده یکی از هواخواهان این تلاش تاریخی بوده، این کار شان را ستایش و قدر نمودم. رفقای راه پرچم با پیریزی «کتابخانه راه پرچم» شبانه روز در این میدان تلاش نموده و مصدر خدمات بزرگی شدند. جناب شان شماری از مقالات سیاسی و فرهنگی نگارنده را هم شایسته حضور در این کتابخانه یافتند. وقتی دو عنوان کتاب خود را برای؜ شان فرستادم، از سر لطف به دیجیتالیزه کردن یکی پرداخته، در ویرایش اثر حاضر و آماده ساختن پیش؜گفتار برای نشر دیجیتال آن مرا به چالش کشانیدند.

باور کامل دارم که کتابخانه دیجیتال «راه پرچم» برای هموطنان و علاقمندان فرهنگ و اهل پژوهش منبع با اعتبار می؜باشد.

به نشانه ارج گزاری از این خدمات بزرگ کتابخانه «راه پرچم» این اثر را برایشان اهدا نموده، امید وارم درونمایه آن برای روشن نمودن آرمان؜ها و تلاش؜های دادخوهانه در تاریخ افغانستان مورد توجه قرارگیرد.

آنچه با فیض ستاندن از بینش و باور مورد پذیرش خود و اندوخته ؜هایی از آزمون؜ های بزرگ اجتماعی برههء معین تاریخ رزم و پیکار دلیرانه مردم افغانستان و نسل خود را نوشتم، آنرا «هوش مصنوعی» هرگز نخواهد توانست به رشته تحریر بیاورد.

دکتر اسد محسن زاده

گراز – اطریش

حمل ۱۴۰۳ خورشیدی