چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

د امریکا ملت او کانګریس ته د متقی صاحب د لیک څو مهم ټکي!

لیکنه: قاضي نجیب الله جامع

۱. په داسې وخت کې چې نړۍ د افغان حکومت هر قرار او کردار ته بوڅ غوږونه نیولي، د افغانستان او خپل اختیاره نظام کورنی او بهرنی مخالفین د خپلی باطلی اداعا د اثبات له پاره هسي پلمی او بهانی غواړی، په داسې یو وخت کې ددې لیک لیکل او د امریکا د مشروعیت مهم رکن کانګریس له لارې د امریکایی ملت او دولت مخاطب ګرزول ډیر ژور، مهم او عمیق سوچ وو.
۲. دې لیک ته د افغان ـ امریکا جګړې د پای او د افغان ـ امریکا اړیکو د ۱۰۰مې کلیزی د مناسبت انتخاب، ددې ښوودنه کوی، چې نوی افغان حکومت د سیاسي نزاکتونو، ډیپلوماټیکو نورمونو، نړیوالو مناسبتونو او د یوه مشروع، مخلوع او د یوه ملت د استازی دولت بشپړ واکونه او ظرافتونه لری.
۳. د لیک محتوی، د متن شمیرلې الفاظ او د یوه خاص ډیپلوماټیک عرف څخه برخمن طرز، بل هغه څه وو چې د افغان حکومت ګڼ منتقدین او متخاصیم سیالان یې هیښ او حیران کړه.
۴. د لیک په متن او محتوی کې له پیل څخه تر پایه په ټوله کې د ۲ سیالو حکومتونو او ملتونو دریځ ساتل شوی او ددې ترڅنګ د لیک د طرز توګي بڼه ډیره سوله اییزه، رغونکې او هڅونکې وه.
۵. د لیک په پیل کې د افغان ملت د ملی شتمنۍ او پولي ذخیرو خلاصول غوښتل شوی، او زیاته شوی چې د افغانستان د شتمنۍ او پیسو کنګلول او اقتصادی بندیزونه له منطق لرې او د بشری ناورین سبب کېدای شي او همدارنګه روغتیا، معارف او د افغان ملت ګڼ ملکي خدمتونه زیانمنوي، چې د افغانستان د خلکو لپاره ښې پایلې نه لري.

۶. همدارنګه په ګران افغانستان کې د سرتاسرې او بې سارې امنیت یادونه شوی، افغان خاوره یې نړۍ ته له ګواښه مصونه یاده کړې او غوښتنه شوی چې اوس هغه وخت دی ترڅو نړۍ له افغانستان سره خپلي اړیکې او مناسبات ترمیم کړی. ځکه دا د افغانستان تاریخی غوښتنه دی، ترڅو افغانستان د نړۍ فعال، مسوول او یو رغونکې غړی واوسې.

۷. د ګڼو نورو موضوعاتو ترڅنګ امریکا ته ور یادول شوی دی، چې پرونی یرغل مو هم اشتباه وو او اوس هم که غواړی چې دا ستر ملت د اقتصادی بندیزونو او سیاسی فشارونو له لارې خپلو نارواه او ظالمانه غوښتنو ته تسلیم کړی، نو دابه مو د اشتباه په سر بله اشتباه وی، نو ښه دی چې له تاریخ څخه زدکړه وشي او د تقابل پر ځای د تعامل او همکارۍلاره خپله شي.
۸. په پای کې امریکا په اوږدمهال کې ګډو اقتصادی همکاریو او اړیکو ته هڅول شوی او یادونه شوی چې د زراعت، صنعت او د افغانستان ګرانبیه معدنونه ددغه مشروع، ګټورې او مهمې پانګونې د پیل په برخه کې ښه برخه کېدای شي.

د افغان حکومت د بهرنی سیاست د دستګاه دغسي نوښتګرد ګامونه، د سیمې له متخاصیمو هیوادونو سره د سیاسی، اقتصادی او څو وجهی روابطو د جوړونې په برخه کې وروستۍ د پام وړ هڅې او په ټوله کې د نړۍ له سترو قدرتونو سره د بي طرفه مګر فعال سیاست له دریځ، د باور جوړونې، د مناسباتو د پیل او په ټوله کې د یوه داسي وضعیت مخابره کول چې افغانستان به د همکاریو، تعامل او وصل محور وی، ډیر د ستایلو او قدرینی وړ ګام دی.

مګر لازمه او حتمي دی چې د حکومت ګڼ وزارتونه او ادارې خپله کارخانګې سمه سرته ورسوی او ددې ترڅنګ د حکومت مشرتابه د حکومتواله د یو مدون ډول د تعریف ترڅنګ، په لویه کې له اوسنې حالت څخه د ګذار په موخه، یوه منځه لارې ملي ستراتیژۍ هم تصویب او له دې لارې نړۍ ته د لا ډیر سازش او همکارۍ چانس ورکړی.

یاربه شکر او توفیق!!!