بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

«
»

درحاشیه اعتراضهای سیاسی ومدنی مردم فاریاب

قدرت سیاسی قدرتی اجتماعی است که محور ان دولت است درکل  به معنای سلطه راندن به دیگران است. ازاین رو بعضی موقع قدرتمندان  سیاسی  نسبت تحمیل فرمانهای خویش بالای مردم به نافرمانی و واکنشهای عاطفی ومحلی وقومی یا عقلانی  مردم مواجه میشود. دراین صورت  برای تحقق واجرای خواستها وارزوهای مدنی شان ا زلحاط جامعه شناسی سه روش وجو دارد ،که مجریان حکومتی میتوانند درپیش  گیرند : “روش اقناعی ، مادی وخشونت” . این سه روش زمینه انرا مساعد میسازد تا میان حکمای سیاسی ومخالفین قدرت سیاسی یامردم سازش و  مدارا بوجود اید  . اولین اقدام روش اقناعی یامادی میباشد. سپس دراخرین تحلیل اقدام خشونت امیز است!.چنانکه امروز مردم ولایت فاریاب نسبت تبدیلی والی قبلی وتعین  والی جدید ازجانب دولت، اقدام به اعتراضهای مدنی کرده اند. به این رو ناخشنودی ومخالفت خویشرا با تظاهرات مردمی ابرازداشته اند. سخن گوی ریاست جمهور ی دولت اسلامی افغانستان درمقابل این  اعتراضهای مردم فاریاب گفته:   تقرر والی ها یک امر “سیاسی” است نه انتخابی! این دلیل انقدر علمی وقناعت بخش نیست برای اینکه بین ملت دولت  فاصله دور وجود نه دارد. نشانهء قدرت سیاسی دروجود والیها  برشالوده یی رضایت  مردم  ورایزنی بامردم ونماینده گان انها درمحلها بوجود می آید نه براسا س انتصاب و تعین شخصی! باید این اصل درکشور ما نسبت تنوع اقوام  درولایات باید درالویت دولت برای حل مناقشه های قومی واجرای حقوق مساوی میان اقوام مورد توجه قرار گیرد. اگر صداقت وشفافیت دراین عرصه وجود داشته باشد؟قدرت سیاسی ازنظر افلاطون وارسطو ، : جدا از جامعه نیست. قدرت سیاسی یعنی جامعه. قدرت سیاسی عبارت از کل قدرت جامعه است وتنها به دلیل فنونی که دران بکار می رود از دیگر مناسبات ممتاز می شود. به این رو بین دولت وجامعه ویا اقتصاد وسیاست یا اخلاق و سیاست یا دین وسیاست یا فرهنگ وسیاست، فرقی نیست. انسان یعنی شهروند. هرفعالیت جامعه یا شهروندان جامعه دارای ماهیت سیاسی است. شهروند فقط از راه فعالیت سیاسی به استعداد های خویش تحقق می بخشد وتنها به برکت سیاست به مرتبه انسانی دست می  یابد.   حکومت قانون ، رابطه یی  معین مبتنی برعقل، با مردم دارد.  طوریکه  فرانتس نویمان دانشمند  المانی درکتاب ازادی وقدرت وقانون   خود مینویسد:” قدرت سیاسی را نمی توان با انرژی درفزیک سنجید بلکه مقولهء علوم سیاسی به شمار آورد . سیاست فقط به معنای فن دست یافتن به هدف است.”  برای اجرای این هدف دولت به عنوان مدعی تامین کننده یی منافع همگانی اجتماع درکل بدون تبعیضهای قومی و زبانی وسمتی درافغانستان باشد. باید اقوام وگروهای متنازع را سمت وسو درجهت  دگراندیشی ،همسوگرایی وبرادری وبرابری  دهد. نه به سوی شقاق و اختلافهای تباری! باید اجرای اصول قانون تآمین کننده  این مولفهای انسانی باشد.  رهبران دولت افغانستان درگام نخست باید به مثابه الگوی ملی درتمام عرصه های اجتماعی و اقتصادی وسیاسی براصل حقوق  شهروندی ومدنی  عمل کنند . نماینده واقعی خواستهای همه اقوام باشد. نه براساس سلیقهای شخصی و گروهی وتباری .

رستمی.

چنانکه فرانتس نویمان دانشمند المانی میگوید:” روشنفکران وجدان جامعه است . روشنفکر تولید کننده ازادی است.”رویکردها: کتاب ازادی وقدرت وقانون . نوشته، فرانتس نویمان