از سقوط ۱۲۱ میلیارد دلاری بورس تا لغو ۲۱ هزار پرواز؛ کمر اقتصاد امارات شکست
در نتیجه تحولات منطقهای که با حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران آغاز و منجر به جنگ منطقهای شد، بازارهای مالی امارات متحده عربی شاهد یکی از شدیدترین نوسانات خود در سالهای اخیر بودهاند. این تحولات منطقهای که ریشه در حمله مستقیم به خاک ایران داشت، باعث شد تا بازارهای سهام دبی و ابوظبی حدود ۱۲۰ میلیارد دلار از ارزش خود را از دست بدهند و در زمره آسیبدیدهترین بازارهای مالی جهان قرار گیرند.
از زمان آغاز جنگ رمضان در ۲۸ فوریه، شاخص عمومی بازار مالی دبی (DFM) حدود ۱۶ درصد و شاخص عمومی ابوظبی (ADX) حدود ۹ درصد سقوط کرده است. در نتیجه این تحولات، بازار دبی حدود ۴۵ میلیارد دلار و بازار ابوظبی حدود ۷۵ میلیارد دلار از سرمایه خود را از دست دادهاند. این کاهش ارزش، بخشی از تاثیرات مستقیم جنگ رمضان است که با حمله به ایران شروع شد و باعث شد تا سرمایهگذاران نسبت به ثبات منطقهای تردید پیدا کنند.
در حالی که بازارهای قطر و بحرین به ترتیب حدود ۴ و ۷ درصد افت داشتهاند، بورسهای عربستان و عمان توانستهاند رشدهایی را ثبت کنند. این تفاوتها نشان میدهد که تأثیر جنگ رمضان بر کشورهای مختلف منطقه، بسته به سطح تعامل اقتصادیشان با تحولات ناشی از حمله به ایران، متفاوت بوده است.
حتی بازار والاستریت نیز تحت تاثیر قرار گرفته و شاخص S&P ۵۰۰ حدود ۷ درصد کاهش یافته است. این نوسانات در شرایطی رخ داده که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، پیامهای متناقضی درباره طول و اهداف جنگ ارسال میکند. امارات متحده عربی، علاوه بر آسیب ناشی از بسته بودن هوشمند تنگه هرمز آسسب دیده است، بلکه به عنوان قطب سفر منطقهای ضربات جدی متحمل شده است.
هزاران پرواز لغو شده و بسیاری از مسیرهای ورودی و خروجی فرودگاه بینالمللی دبی، پررفتوآمدترین فرودگاه جهان برای مسافران بینالمللی، تحت تاثیر قرار گرفتهاند. صنعت گردشگری و سفر که سال گذشته حدود ۷۰ میلیارد دلار به اقتصاد امارات کمک کرده و ۱۳ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد، حالا با چالشهای جدی روبهرو شده است.
دکتر «هیثم عون»، استادیار مالی در دانشگاه «آمریکایی دبی»، در گفتوگو با «الجزیره» گفت: «فرار سرمایهگذاران، این یک عقبگرد کوتاهمدت در احساس سرمایهگذاران و اعتماد بازار است، اما لزوما چالش اساسی برای برنامه اقتصادی بلندمدت امارات نیست.» به گفته «عون»، مراکز مالی بینالمللی نه تنها بر اساس عملکرد بازار در بحرانها، بلکه بر اساس کیفیت مقررات، مدیریت نقدینگی، تابآوری نهادی و تداوم عملیاتی ارزیابی میشوند.
در مجموع، این رویدادها که همه ریشه در تحولات منطقهای و حمله ایالات متحده آمریکا و اسرائیل به ایران دارند و جنگ رمضان را به وجود آوردند، علیرغم تنفس مصنوعی تحلیلگران به اقتصاد امارات، این واقعیت را به وضوح نشان دادهاند که اقتصاد این کشور دستخوش آسیبهای سنگینی شده است.
بر اساس گزارش شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC)، درگیریهای ناشی از این جنگ روزانه حدود ۶۰۰ میلیون دلار به بخش گردشگری خاورمیانه ضربه زده و تنها در دبی بیش از ۸۰ هزار رزرو هتل در هفته اول جنگ لغو شده است. این خسارات، همراه با تعطیلی هزاران پرواز و افت شدید اشغال هتلها به زیر ۴۰ درصد در برخی برآوردها، میتواند تا ۱۸ تا ۲۰ میلیارد دلار درآمد گردشگری امارات را از بین ببرد – رقمی که ۱۳ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تهدید میکند.
بازارهای سهام دبی و ابوظبی نیز با از دست دادن ۱۲۰ میلیارد دلار ارزش (۱۶ درصد سقوط شاخص دبی و ۹ درصد ابوظبی) در زمره شدیدترین آسیبدیدگان جهانی قرار گرفتهاند و گزارشهای رویترز و الجزیره تأکید میکنند که این نوسانات فراتر از یک شوک موقتی، اعتماد سرمایهگذاران، بخش املاک و خدمات مالی را به چالش کشیده است.
حتی تحلیلگرانی که از «تابآوری نهادی» و «بازگشت جدی» سخن میگویند، نمیتوانند واقعیتهای میدانی نظیر اختلال در هوانوردی به عنوان ستون فقرات اقتصاد امارات، کاهش شدید سرمایهگذاری مستقیم خارجی (FDI) و فشار بر برنامههای متنوع را انکار کنند. تمام این نکات نشاندهنده آسیبهای سنگین و عمیقتری هستند که جنگ منطقهای بر پیکره اقتصادی این کشور وارد کرده است. این تحولات، بار دیگر وابستگی شدید اقتصادهای منطقهای به ثبات سیاسی را اثبات کرد و علیرغم تلاشهای مقامات برای حفظ تصویر «مرکز امن اقتصادی»، پتانسیل بازسازی سریع را با سوالهای جدی روبهرو ساخته است.
