ترامپ و پروژه تحقیر و تخریب ناتو
«کییر استارمر» نخستوزیر انگلیس به شکلی کمسابقه به سخنان دونالد ترامپ واکنش نشان داده و اظهارات او درباره نیروهای بریتانیایی در افغانستان را «توهینآمیز و واقعاً زننده» توصیف کرده است. استارمر گفت تعجبی ندارد که خانوادههای سربازان کشتهشده از این حرفها عمیقاً آزرده خاطر شده باشند.
ترامپ در یک مصاحبه مدعی شده بود که نیروهای متحدان آمریکا در جنگ افغانستان از حضور در خط مقدم خودداری میکردند؛ ادعایی که موجی از خشم در میان خانوادههای کشتهشدگان و کهنهسربازان ایجاد کرد.
این انتقاد تند نخستوزیر انگلیس از رئیس جمهور آمریکا در شرایطی مطرح شد که روابط لندن و واشنگتن طی هفته گذشته به دلیل اختلاف بر سر موضوع جزایر «چاگوس» نیز دچار تنش شده بود. دولت انگلیس حتی مجبور شد بررسی لایحه مربوط به این جزایر را در مجلس اعیان به تعویق بیندازد؛ موضوعی که پس از انتقاد ترامپ از تصمیم لندن برای واگذاری این جزایر به «موریس» حساستر شده است.
استارمر با وجود خطر تشدید تنش با کاخ سفید، تصمیم گرفت در برابر موج خشم کهنهسربازان و خانوادههای کشتهشدگان سکوت نکند. نخستوزیر انگلیس در سخنانی یادآور شد که ۴۵۷ نظامی انگلیسی در جنگ افغانستان جان باختند و بسیاری دیگر دچار جراحات شدید و مادامالعمر شدند و طبیعی است که خانوادههای آنان از چنین سخنانی آزرده شوند.
از طرف دیگر، وقتی از او پرسیده شد آیا از ترامپ خواهد خواست نسبت به بیان این سخنان عذرخواهی کند، پاسخ داد: «اگر من چنین حرفی زده بودم، قطعاً عذرخواهی میکردم.» با این حال تأکید کرد که رابطه نزدیک با آمریکا برای امنیت انگلیس حیاتی است و همین رابطه بود که باعث شد دو کشور کنار یکدیگر در افغانستان بجنگند.
اظهارات ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز که در آن مدعی شده بود نیروهای ناتو «کمی عقبتر از خط مقدم» میماندند، با واکنشهای گستردهای در انگلیس روبهرو شد. این سخنان همچنین بار دیگر موضوع فرار او از خدمت سربازی در جنگ ویتنام را به بحث عمومی بازگرداند؛ معافیتی که بر اساس ادعای «خار پاشنه» صادر شده بود و سالها محل تردید بود.
«دونالد ترامپ» در اجلاس داووس نیز گفته بود مطمئن نیست کشورهای عضو ناتو در صورت نیاز به کمک آمریکا، حاضر به حمایت باشند. این در حالی است که در جنگ افغانستان ۳٬۴۸۶ نیروی ناتو کشته شدند که ۲٬۴۶۱ نفرشان آمریکایی بودند و کانادا نیز ۱۶۵ کشته داشت.
رهبران احزاب مختلف در انگلیس از جمله محافظهکاران، لیبرالدموکراتها و رفرمیوکی، این ادعاها را نادرست و توهینآمیز دانستند. وزیر دفاع انگلیس گفت که نیروهای کشورش و دیگر اعضای ناتو «به درخواست آمریکا پاسخ دادند» و در میدان نبرد حضور داشتند. شاهزاده هری که دو دوره در افغانستان خدمت کرده، نیز تأکید کرد که فداکاری سربازان باید با احترام یاد شود.
خانوادههای برخی از مجروحان جنگ نیز بهشدت از گفتههای ترامپ انتقاد کردند و آن را بیاحترامی به سالها رنج و آسیب دانستند. در سطح بینالمللی نیز مقامات لهستان، دانمارک و برخی فرماندهان سابق ناتو در آمریکا این ادعاها را رد کردند و یادآور شدند که صدها سرباز متحدان در خط مقدم زیر فرماندهی آمریکا جان باختهاند.
نمایندگان و نظامیان سابق انگلیسی نیز یکی پس از دیگری این ادعا را رد کردند. لرد دانت، فرماندهٔ پیشین ارتش انگلیس، گفت: «چطور میتواند بگوید ما عقب مانده بودیم؟ ۴۵۷ جوان ما در خط مقدم جان دادند.» استفان استوارت، سرباز سابق و نویسنده، این سخنان را «هم توهینآمیز و هم نادرست» خواند. ریچارد استریتفیلد، سرگرد سابق ارتش، گفت این ادعا که خدمت نیروهای انگلیسی کمتر سخت بوده «کاملاً دروغ و عمیقاً توهینآمیز» است.
استفان استوارت، سرباز سابق و نویسنده، این سخنان را «هم توهینآمیز و هم نادرست» خواند. ریچارد استریتفیلد، سرگرد سابق ارتش، گفت این ادعا که خدمت نیروهای انگلیسی سخت نبوده «کاملاً دروغ و عمیقاً توهینآمیز» است.
در آمریکا نیز واکنشها ادامه داشت. جیمز استاوریدیس، فرماندهٔ پیشین ناتو، گفت صدها نیروی متحد تحت فرمان او در خط مقدم کشته شدند و او «هر روز یادشان را گرامی میدارد». نیکلاس برنز، سفیر پیشین آمریکا در چین، سخنان ترامپ را «شرمآور» خواند و گفت آمریکا به متحدانش نیاز دارد، اما آنها را از خود دور میکند.
سامی سادات، فرمانده پیشین نیروهای ویژه افغانستان نیز گفت ترامپ اشتباه میکند و او «قدردان تکتک کشورهای ناتو» است. سخنگوی کاخ سفید ضمن رد انتقادهای انگلیس گفت: «رئیسجمهور ترامپ کاملاً درست میگوید. آمریکا بیش از تمام کشورهای دیگر برای ناتو زحمت کشیده است.»
