زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

علم او ټکنالوژي؛ د رښتینې خپلواکۍ محور

په اوسني عصر کې د نړۍ بڼه په بشپړه توګه بدله شوې ده. نن ورځ د ملتونو ځواک، وقار او د ژوند حق یوازې په شعارونو نه، بلکې په دې پورې تړلی دی چې هغوی د وخت له تمدن او کاروان سره څومره ملګري دي. هغه ملتونه چې د ننني تمدن، علم او مدنیت له کاروانه وروسته پاتې شي، د تاریخ په پاڼو کې مړه ګڼل کېږي او نشي کولی خپل شتون ثابت وساتي.

په تېرو وختونو کې شاید خپلواکي یوازې د جغرافیایي سرحدونو ساتلو ته ویل کېدل، خو نن د خپلواکۍ مانا بدله شوې ده. رښتینې خپلواکي په علمي او ټکنالوژیکي ځان بسیاینه کې ده. یو ملت هغه وخت په رښتیا خپلواک بلل کېږي چې:

خپلې اړتیاوې په خپله پوره کړی شي.

د پردیو له اقتصادي او سیاسي احتیاجه خلاص وي.

د نړۍ په پرېکړو کې د اغېزمن غږ درلودونکی وي.

د خپلواکۍ دا مانا یوازې هغه وخت حقیقت موندلی شي چې ملتونه له عصري وسایلو او ټیکنالوژیکو مهارتونو برخمن وي. په دې بهیر کې، د نجونو زده کړې یوازې یو انتخاب نه، بلکې یوه حیاتي اړتیا ده. هیڅ ملت نشي کولی د خپل نفوس د نیمایي برخې له فکري وړتیاوو پرته د پرمختګ لوړو پوړیو ته ورسېږي. کله چې نجونې له زده کړو بې برخې وي، په حقیقت کې د ټولنې راتلونکی نسل له علمي روزنې محرومېږي.

کوم ملتونه چې له علمي او ټکنالوژیکي پلوه وروسته پاتې وي، خپلواکي یې تل تر فشار لاندې وي. د داسې ملتونو برخلیک د نورو په لاس کې وي او نشي کولی په نړیوالو معادلو کې خپلواک تصمیم ونیسي. که غواړو د یو ژوندي او باوقاره ملت په توګه پاتې شو، باید د وخت له علمي کاروان سره ځان ملګری کړو.

په لنډه توګه، علم او ټکنالوژي د ننني عصر د بقا یوازینۍ وسیله ده. که یو ملت غواړي چې رښتینې خپلواکي ولري، باید له خپلو ټولو بشري سرچینو (نارینه او ښځینه) ګټه پورته کړي او په علمي وسلو سمبال شي. له کاروان څخه وروسته پاتې کېدل مړینه ده او مخکې تلل د تلپاتې ازادۍ ضامن دی.

حبیب الله فتاح