اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

تک روی وفارسی ستیزی طالبان

  نوشته ی : اسماعیل فروغی

    این حقیقت رانمیتوان انکارکردکه طالبان اوج افراطیت مذهبی، اوج قوم پرستی ، اوج دشمنی با مدنیت واوج دشمنی با زن را درجهان به نمایش گذاشته اند.

    اگرکسی یا کسانی به این دل خوش کرده اند که طالبان پیام آوران عدالت وصلح بوده ، سبب سربلندی وافتخارملتی یا قومی خواهندشد؛ اشتباه می نمایند. مابخواهیم یا نخواهیم ، مردمان جهان ، ما را ازروی طالبان ، خشن ترین ونامتمدن ترین مردمان جهان قضاوت می نمایند. 

    حقایق وشواهد نشان داده است که طالبان ( دستوری یا ازسرنادانی ) ، جزبدنام کردن بیشتردین ، شرمسارترکردن بیشترمردم و ویران کردن بیشتر مدنیت وفرهنگ در افغانستان ، هدفی ندارند . لجاجت وخیره سری آنان دربرابرخواستهای جامعه ی جهانی، کشوررا به فاجعه ی بزرگ بشری روبروکرده است . ( آنان پیش چشمان مردمان جهان ، زنان ودختران را ازکاروتحصیل بازداشته ، موسیقی، هنرهای دیگروخنده را در افغانستان به مرگ محکوم کرده اند. )

   آنچه مهلک تروخطرناک ترازهمه برای افغانستان وفرهنگ کهنسال آن خواهد بود ، کینه ورزی وبی پروایی جاهلانه ی طالبان نسبت به زبان فارسی است که اخیراً به شدت وبامهارت توسط آنان به پیش برده می شود . آنان برای به حاشیه راندن زبان فارسی درتمام عرصه ها و درکلیه ادارات دولتی ، کوششهای صریح و خصمانه ای را به راه انداخته اند که بی تردید به هدایت مربی های پاکستانی شان صورت گرفته ، خطرات هلاکتباری را برای فرهنگ وجامعه ی فرهنگی ـ روشنفکری ما درقبال خواهد داشت .

          بدون شک طالبان این حقیقت تاریخی را نمیدانند که به حاشیه بردن زبان فارسی در افغانستان ، بیشترازهمه به سایرزبانهای کشور صدمه می رساند تا به زبان فارسی .

زبان فارسی ، خود به دفاع ازخویشتن خواهد پرداخت ؛ اما زبانهای دیگر که همواره از فارسی تغذیه کرده و مدد جسته اند ، صاحب این توانمندی نیستند.

    تاریخ گواه است که فارسی پیش ازین تهاجم ، سه بار: ( توسط اعراب ، توسط مغولان وتوسط انگریزیان ) مورد تهاجم قرارگرفته ؛ اماازخودپاسداری نموده و مضمحل نشده است . نه تنها مضمحل نشده ؛ بلکه به زبان دیوان و دربارمهاجمان مبدل شده وشاهان و سرداران زیادی ازمهاجمان ـ آن را بخوبی آموخته ، به زبان فارسی کتاب نوشته وحتا شعرسروده اند . چون فارسی :

 ــ مناسب ترین وقوی ترین زبان افهام وتفهیم درکل مملکت ومنطقه بوده است .

 ــ چون فارسی درتمام ادوارتاریخ ، درخشان ترین راه ورود به فرهنگ جهانی بوده است. 

 ــ و چون فارسی بهترین بسترومبنای علمی برای رشد وتکامل تمام زبان های کشورما بوده است .

 ــ بی تردید آنان نمیدانند که فارسی ازصدها سال به اینسو، زبان دوم تمام جهان اسلام ، زبان مسلط منطقه و اززمره ی هفت زبان برترجهان است . فارسی تنها زبان نی بلکه یک تاریخ است، یک تمدن ویک فرهنگ است  ودرحاشیه بردن آن نا ممکن . 

    طالبان که تاهنوزفرهنگِ سخن زدن وهمدگرپذیری رابلد نیستند بایدبدانند که ملت ما باهمان زبانی که ازدریچه ی آن باهم به برادری وتفاهم رسیده وباجهان متمدن آشنا شده اند، با همان زبان ازارزشهای بزرگ فرهنگی شان هم پاسداری خواهندکرد . 

 چون شکرشیرین وچون گوهرزبان پارسی ست ــ

فارسی،فرهنگ و آیین و نشان پارسی ست

آنچه از توفان و از باران نمی یابد گزند ــ

کاخ فردوسی،خدای شاعران پارسی ست

گرچه گوید همدلی از همزبانی خوشتر است ــ

این زبان حبل المتین همدلان پارسی ست