از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

طالبان او ځانمرګي بريدونه

ص. ازهر

د سردار محمد داوود پر روغتون پرونی وحشيانه او سړيتوب ضد ځانمرګي بريد ۱۹ شهيدان او ۳۴ تر ۵۰ پورې ټپيآن پر ځای پرېښودل او بيا يې په سلګونه کورنۍ د وير پر ټغر کښېنولې. په داسې حال کې چې د ټولو دغسې جنايتکارو کړنو په مقابل کې، که پرون طالبانو کول يا نن داعشيان، خپله ژوره کرکه ښکاروم، شهيدانو ته له الله تعالی نه د جنتونو، ټپيانو ته د چټکې روغتيا او ويرجنو کورنيو ته د اجر او زغم خواست کوم. 

طالبانو ته مخ اړوم او ترې پوښتم چې:  

تاسې چې پخپله د دغه رنګ بريدونو شامپيونان وئ، اوس د ځانمرګی بريدونو د عواقبو په زور پوه شوي ياست؟ اوس چې په داسې بريدونو کې په پر له پسې توګه د ولسي خلکو تر څنګ ګڼ طالبان هم وژل کېږي، د دې ناروا کړنې تريخ خوند ستاسو کام ته هم در ورسېد يا د عاطفې احساس مو بيخي بايللی دی؟ دا چې د فرانس پرس او دويچه وېلې د خبر له مخې د سردار محمد داوود پر روغتون بريد کې ستاسو مهم سړی د کابل قول اردو قوماندان مولوی حمدالله مخلص هم ووژل شو، نو د استشهادي بريدونو په خوند به مو سر خلاص شوی وي. مولوي حمدالله چې ويل کېږي د اشرف غني د وژلو دنده يې درلوده او لومړی سړی و چې د غني پر څوکۍ يې د الجزيرې ټلويزيون کمرې ته پوز ونيو، او خدازده څومره استشهاديان به يې روزلي او د باروتو مړۍ کړي وي، د بې شمېره ځورېدلو کورنيو آزار يې د غاړې د لعنت طوق وګرځېد او الله پاک په سزا ورساوه. 

دغه راز بريدونه چې تاسې او حکمتيار يې استشهادي بولئ، په اسلامي نړۍ کې وروسته له پخوانيو فلسطيني جنګياليو، په لومړي ځل د داعش له خوا په عراق کې پيل شول او تاسو هم بيا له دوی نه په زده کړه، دې انسانی ضد عمل ته مخه وکړه. کله چې تاسې د پخواني حکومت پر مهال په ځانمرګی بريد کې د بې ګناه ولسي خلکو وژنه قهرماني ګڼله او لږ موده مخکې د تلې په اوومه ستاسو د کورنيو چارو وزير مخ پټي سراج الدين حقاني له خوا د دې غولېدليو قربانيانو کورنيو ته د ځانمرګو د لمانځنې په ترڅ کې نقدي او جنسي مرستې او د کورونو د ورکړې وعدې وشوې، اوس نو د داعش استشهادي بريدونو ته څه غبرګون لرئ؟ اوس خو هغوی دي چې خپل دا عمل استشهادي بولي. د حمدالله وژنه به وروستۍ هم نه وي او ډېر نور به هم په همدې ډول او يا د تاسو په پېښې (تقليد) د هدفي وژنو او چسپکي بمونو ښکار وګرځي.

د تېرو حساب غوښتنه به يوه ورځ درنه ولس کوي، خو دم ګړۍ زما توصيه درته دا ده چې د غرور او ځان مننې له خره راکوز شئ، مدني نړۍ ته سترګې وغړوئ، نجونو او ښځو ته د زده کړې او کار اجازه ورکړئ، په حکومت او قضا کې غير له ملايانو او طالبانو نه نورو پوهانو او ماهرانو ته په سترې او فعالې ونډې قايل شئ، له هنر او فرهنګ سره پخلا شئ، قانوني ژوند راولئ، له قانوني لارې ملي مشروعيت تر لاسه کړئ او نړيوال منل شوي قوانين او نورمونه ومنئ، څو افغان ولس در نه راضي، د پرديو پلمې شنډې او نړيوال مشروعیت ته هم لار ومومئ. که داسې نه وي نو نن يو د پنجشېر د مقاومت نوم دی، سبا ته به ټول وطن درته راپورته شي.

نن مې يو خبر د ترمز او حيرتان تر منځ د انتقالاتو په هکله واوريد چې کوم موټر چلوونکي سر ټکاوه چې طالبان تخنيکي ستونزې لري او له کمپيوټر سره بلد نه دي، نو ځکه کارونه ټالېږي او د دوي مصارف زياتېږي. بل خبر مې د ماليې وزارت له کوم مسوول نه واورېد چې ويل يې مونږ د معاشونو له پاره پيسې لرو خو تخنيکي ستونزو زمونږ کارونه له خنډ او ځنډ سره مخ کړي دي. د دې خبرې هم مانا دغه ده چې ملايان په سيستم کې پوهه نه لري او په کمپيوټر او ديجيتال يې سر نه خلاصېږي. د دې معضلې حل ساده دی او هغه د تخصص والا او ماهرو کارمندانو استخدام دی مخکې له دې چې ټول د وزګارۍ له کبله له هيواده ووځي. زمونږ په هيواد کې په ډېرو غټو مصرفونو په زرګونه تخصصي ظرفيتونه وروزل شول، خو له بده مرغه په زرګونو يې را نه بوتلل او پاتې هم په وتو دي. ډېر زيات کلونه او ستر مصرفونه په کار دي چې بيا دغسې ظرفيتونه وروزل شي. زه اريان شوم کله مې چې د پاکستان باندنيو چارو وزير له خولې، له افغانستانه د ستنېدو په مهال، واورېدل شول چې د افغانستان له حکومت سره بايد د سلګونو کارپوهانو په استولو کومک وشي او پوه نه شوم چې ولې بايد طالبان د خپلو افغان کار پوهانو په ځای پر پرديو اعتماد وکړي او پرېږدي د همکارۍ تر پلمې لاندې د دولت په منځ کې خپل نفوذ او کلکې ريښې وځغلوي.

ښه نو طالبانو، آیا په دې هم پوهېږئ چې ولې او د چا په لمسون داعش د تاسې له راتګ وروسته ډېر زيات فعال شوی دی؟ که نه پوهېږئ زه به مو پوه کړم. لمسون د امريکا دی او اجرايي وسيله يې پاکستان. تاسې به پوهېدئ که نه، چې د تاسې په ځواکمن کولو کې هم د امريکې او پاکستان لاسونه سره يو ول. امريکې خو هسې چټي واکمنۍ ته ستاسو د تحميلولو له پاره پر اشرف غني، لکه اوس چې بلينکن او خليلزاد پرې اعتراف کوي، زور نه آچاوه. امريکې په سيمې کې د خپلو موخو د پرمخ بيولو له پاره له تاسو نه تمې درلودې او پر تاسو يې حساب کاوه. ستاسو به په ياد وي چې دونالد ټرمپ د امريکې پخواني ولسمشر يو وار ويلي و چې طالبان د پيسو مزدور جنګيالي دي او هر څوک کولی شي دوی اجير کړي. پاکستان هم په دې هکله ورته ټټر وهلی و. اوس چې د دوی له غوښتنو نه سر غړوئ  نو دواړه پر تاسو زور اچوي او داعش يې هم درته بوڅ کړی دی. پام وکړئ چې ترکيه هم د داعش په انتقال کې ښه تجربه لري او ډېر اصرار يې د هوايي ډګر تر لاسه کولو له پاره شکمن ښکاري. له بل پلوه د پنجشېر مقاومت والا هم ادعا کوي چې ګواکې د دوي د «ملي مقامومت جبهه» د امريکې په عدليه وزارت کې ثبت شوې او د قانونی فعاليت جواز يې تر لاسه کړی دی. د دې جبهې يوه غړي له فرانسې نه په خپل ثبت شوي ويډيو کې وايي چې د دوی او داعش موخې ورته دي او بايد په ګډه فعاليت وګړي. دا ټولې هغه کړۍ دي چې که ځانونه له ملی او نړيوالو غوښتنو سره عيار نه کړئ ستاسو غاړو ته درلوېږي.

زه دا ترخې او خوږې په دې درته ليکم چې زمونږ ولس نور د جګړې او دا چې افغانستان د امريکې او د سيمې د سترو ځواکونو د زورازمويلو ډګر شي، توان او حوصله نه لري او زمونږ خپل ولس هم د تاسو له اوسني چلند سره د تاسو ملاتړ نه شي کولی او د زغم پيمانه به يې تشه شي.

و ما علينا الّا البلاغ.

۰۸ / ۰۸ / ۱۴۰۰

۰۳ / ۱۱ / ۲۰۲۱