آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

«
»

فواید جانبی کرونا

«قسمت اول»

شّروضرریکه ازآن میتوان خَیراستنتاج کرد

وجوب حفظ وبایسته های پسا کرونا 

***

بد ترین آفت روی زمین(کرونا) را می توان ایجاد گر بهترین تجربه وعبرت برای زدودن و ترک بسا عادات ناپسند جامعه محاسبه کرد که تداوم و پایبندی به آن اصلاح سالم همان تیپ نا رسائی را درقبال دارد.

عناوین فوق بامُحتوای بسیارعمیق ومُبرم که بادرنظرداشت وضع جامعه و ضرورتیکه افراد جامعه احساس می کنند ایجاب توضیح و تفسیر زیاد دارد ولی برای جلوگیری از تطویل کلام ناگزیربطور بسیارمؤجزومختصردربعضی موارد حساس واساسی روابط ذات البینی افرادجامعه که برعادات ناجایز و ناپسند تبدیل شده است تماس میگیرم وبطورمستقیم وغیر مستقیم راه حل آنها را جستجو و تذکر می دهیم من درین راستا خواهان همکاری قلم بدستان،  دانشمندان وهمه عزیزان و دوستان خویش هستم.  

پیدایش وشیوع آفت کرونا در جوامع بشری اثرات بسیارمخرب و جدّی بوجود آورد ولی در پهلوی آن  قیوداتِ مرتبط به کرونا بطور مشهود وعملی در بسا از جوامع و کشور ها باعث سنت شکنی های منفی وغیر ضروری که مُنافی عادات ناپسند جامعه بوده است قوام گرفته و درراستای منافع عمومی جامعه به پیش می رود که مداومت و پایداری برآن می تواند زمینهٔ مساعد برای ترک این بدعت ها وعادات بی پایه و بی ریشه گردد : 

ضرروخطرکرونا ثابت ومشهود است: 

 همانطوریکه همه شاهد و ناظریم: کرونا و حالت شیوع خطرناک آن توأم با ضرر ثابت و مشهودیکه قتل و نابودی مردم را بطور وسیع در قبال داشت و این بلا و آفت طبیعی رو به افزایش و سوختن جامعه بود و هست  ناگزیر مراجع مسئول تجمع غیر ضروری مردم را ممنوع قرار داده و شرایط قرنطینه را وضع واین تجمعات و قرنطینه بطور گسترده تحت نظارت و پیگری قرار گرفت:

اصل هدف و منظور درین راستا ممنوعیت تجمع مردم بمنظورخطر کرونا و شیوع این آفت طبیعی و جهان سوزطرح و عملی شد که ضررهای گوناگون آن برای مردم در ساحات مختلف قابل درک و مشهود بود و است ولی در زاویه های دیگری ازین قرنطینه و تجمعات مردم فوایدی هم طور خواسته و ناخواسته بوجود آمد که از نظرها پوشیده نیست :

ببینید: ضرروخطرکرونا وشیوع آن از قتل و کشتار، مشکل تداوی و طبابت، مشکلات اقتصاد و دارائی ، کمبود غذا وخوراک، بی نانی و بی آبی، ازدست دادن شغل و کار، شکنجه های روحی و جسمی وغیره و غیره……. بر همگان ثابت و روشن و محتاج تشریح و تکرار نیست.

به هرصورت: منظوروهدف من ازین قلم زنی درظاهر یک باور تعجب آورو قابل تأمل است که من آن را بنام (فواید کرونا) عنوان کرده ام امّا توجه داشته باشیم که پذیرش فواید کرونا زمانی مطرح و عملیست که انجامِ کردار نیک و اعمال شایسته ما حافظ منافع جامعه ویا  ترکِ اعمال غیر ضروری منافع علیای مردم و میهن باشد:

همانطوریکه در بالا اشاره نمودم درپی آمد اثرات ناگوارو شیوع کرونا یکی هم ممانعت تجمعاتِ غیر ضروری مردم وعملی نمودن قرنطینه است که اِعمال این عمل به طور اجبار خواسته و یا ناخواسته سبب فواید و مفاد مردم و جامعه می شود :

 میخواهم درین ارتباط از تجمعات غیرضروری و اضافی بطور کُل و مراسم مصیبت و ماتم ویا محافل خوشی وسرورکه شایع ومتداول است و بویژه از مصارف کمر شکن و تجملی بطور خاص مطالبی نوشته و مدلل سازم که همین ترک تجمعات غیر ضروری  می تواند سدی محکمی در برابراین رسوم وعادات نا پسند شود و یا خبرگان خردمند ما در جلو گیری ازآن کمر همت بندند و مانع چنین اعمال نا جایز گردند؛ من می نویسم وتا حد توان اگر لازم باشد خود در باره ابراز نظر می نمایم ولی طور احترامانه ازرسانه های جمعی،مراجع فرهنگی و کلتوری، نهاد های تأثیر گذار، انجمن های اصلاح طلب، اداره ودفاترمربوط ، بزرگان مجرب و انسانهای رسالتمند و جوانان روشن ضمیرتقاضای می نمایم که بامن از سر لطف و با مردم خویش ازنگاه احساس و مسئولیت میهنی همگام ودر زمینه همکار و همراه شوند : 

  ۱ ــ درارتباط به مراسم تکفین، تدفین و فاتحه:

با انقیاد کامل برامروهدایت شرعی و قواعدمربوط آن که(نماز جنازه فرض کفائی بوده و اگر عدهٔ از مردم آن را ادا نمایند مسئولیت دیگران ساقط می گردد زیرا این نمازدر حقیقت دعایی است که جهت طلب آمرزش ازدربارخداوندج در حق مَیت ادا می گردد).  

 شنیده و دیده ایم درخانواده هاییکه مصیبتی رونما و یکی از اعضاء و یا منسوبین آن وفات نماید طبق معمول چند نفرمحاسن سفیدانِ با تجربهٔ محل و مسئولین ادارات مربوط و انجمن ها و اتحادیه های با مسئولیت درهمکاری با ادارات مسئول و دولت متبوع بویژه اداره خاص« وفیات و بیمه های مربوط»  در خارج مملکت جهت به سر رسانیدن اجرائات لازم اداری وتدابیر مقدماتی برای کفن و دفن به آن خانواده حاضرو کارهارا با مراعات دستورمراجع طبی تا زمان خاک سپاری ادا وخانواده را تنها نمی گذارند. درین صورت لازم نیست: سایر خانواده ها یکی پی دیگری به مجرد استماع مصیبت وارده در خانهٔ مرده دارسرازیر شده خانوادهٔ ماتم دار را در جهات مختلف به مشکلات جدیدی روبرو سازند ویا بعد ازمراسم کفن و دفن وفاتحه که تشریفات معمولِ  مُصیبت مَختومه اعلام میگردد، تعدادی از فامیلهای دور و نزدیک بار بار به خانوادهٔ عزا داربنام فاتحه و دعا وارد شده و غم و اندوه ایشان را تازه می سازند و بسا خانواده ها از صبح تا شام مصروف قصه خوانی و خانوادهٔ ماتم دار مصروف پخت و پز میگردند. که چنین اعمالی نه عنعنهٔ شایسته و نه سنت پسندیدست خداوند از شر چنین افراد نجات دهد. درین اواخر قیودات کرونا برین اعمال تأثیر گزار و این ممانعت برتجمعات افراد درحال ایجاد و شیوع کرونا نافذ و قابل رعایت دانسته شده است.

البته اعضای خانواده های مربوط و منسوبین نزدیک خانواده ازین امر مستثنی دانسته میشود.

***

غذاهاییکه به عنوان نذر وصَدقه درچنین مراسم آماده میشود بسا هم جایگاه یک دعوت مجلل را بخود میگیرد که بر روحیهٔ ماتم خانواده سازگار نیست؛ البته چنین خرج و مصرف اضافی با میزو سفرهٔ رنگین و تجملی درتضاد با فضای مُصیبت وغم خانوادهٔ عزا دارقرار داشته و نُمادی از یک محفل خوشی و بیغمی را تداعی می کند که در تضاد بر اثرات درد و ماتم وارده دیده میشود.

غذای ساده با مصرف کم که با روحیهٔ مصیبت وارده همخوانی داشته باشد ازین امر مستثنی است.

امّا: اگرغذای تجملی و رقابتی یاد شده را که چند چندان اضافه از غذای مراسم عزا داری است بنام نذروصدقه به حق متوفا لازم بدانیم تناول کنندگان این همه مصارف اضافی در کشور های اروپایی و یا کشور های متمول دیگر مستحقین خیروخیرات با این کیفیت نیستند (گرچه درین اواخراین نقیصه با تعدیل خوبی رو به اصلاح و کاهش است). 

نظرنویسنده: برای کسب ثواب و کمک واقعی بر روان متوفا مصارف اضافی بایست بر مستحقین و محتاجان بی نان وغذا درمیهن رسانیده شود که امر شریعت و هدایت خداوند ج  ادا گردد. 

خرافه های نا پسند و بدعت تازه:

نبود وعدم دسترسی به امکانات در بسا ولایات و شهرها افراد جامعه را بمنظور حل مشکلات شان ناگزیر بر قبول هر گونه شرایط ناگواری می سازد که وسیلهٔ تعدادی از منفعت طلبان وسود جویان بطن جامعه بدون رضائیت مردم نافذ ساخته میشود تا خواسته ها و مطالبات آنها بگونه رضائی و یا غیر رضا ئی خواهی نخواهی به اجرا درآید و مردم برای امیال غیر مجاز ایشان گردن نهند در غیر آن ضرورت پیش آمده مردم حل نخواهد شد و کار و ضرورت آنها لا اجرا خواهد ماند: 

بگونهٔ مثال: درشهرها ومحلاتیکه «غسل خانهٔ اموات و غسال» موجود نیست و مردم ازین ناحیه به مشکلات عدیدهٔ سردچار واشخاصی ازین فضاء استفادهٔ ناجایز نموده ماتم اضافی و مصارف ناجایز بر خانواده مُرده دار تحمیل می نمایند تا حاصل مرام ناجایزشان شود. علت اصلی درین مشکل نبود همان امکانات برای خانوادهٔ ماتم داراست که متذکر شدیم.

انگیزه های دیگریکه این تنورگرم را داغتر ساخته است رقابت نا سالم بسا از اشخاص در مسابقات مصارف ناجایز و بیجا است که آبروی مرده و خود را در اجرا وعمل آن می بینند. 

ولی آنچه که می تواند خیلی ها درد آور و قابل تشویش باشد همانا مشکلات خانواده های بی بضاعت و ناداری اند که درین مسابقه نمی توانند شامل و یا این اسباب تحمیل شده را آماده سازند. 

نویسنده: 

تقاضای دوستانه:  شهرداری ها و ادارات مربوط درین زمینه برای حل مشکلات مردم در جهت ساخت وساز« غسل خانه ها برای اموات و دیگرضروریات مورد نیاز مردم» که بتواند رفع مشکل نماید اقدام لازم فرمایند کار نیک و مسئولیت پذیری خواهد بود.  

***

ادامه دارد: در قسمت دوم: محافل عروسی را بررسی و روی نکات مهم آن تماس می گیریم. با حرمت سخی صمیم.