از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

ایتلاف چیست!

در لغات نامه دهخدا ایتلاف به معنایی:

“همبستگی ، مجتمع کردن، اتحاد ، رفاقت وهمدلی را گویند.

ایتلاف ویا ساز واری ( درانگلیسی کوالیسون) در مجامع سیاسی واجتماعی اتحاد موقت و کوتاه مدت ودراز مدت میان گروه های ونیروهای سیاسی که برمبنای اهداف معین میخواهند عمل نمایند، بوجود میاید. این اصطلاح زیادتر در سه سطح بکار میرود !

1ـ درباره احزاب سیاسی برای اهداف پارلمانی وانتخاباتی

2ـ در مورد گروه بندی های خارج از برنامه های حزبی

3ـ درمورد دولتهای ملی به منظور عملکردها ورویکردهای مشترک به اشکال گوناگون صورت میکرد.درنظام دوحزبی ایتلاف به گروه بندی های حزبی اطلاق می شود”.

ایتلافها در شرایط معینی تاریخی براساس اهداف با برنامه های موقتی ودراز مدت با احزاب وجریانهای سیاسی وگروهای اجتماعی به سطح ملی وبین المللی بوجود میاید.درایتلافها زیادتر درنظامهای قبل از انتخابات ملی برای تعین پارلمان وسکان رهبری دولتی اعم از قوا ی مقننه واجرائیه، صورت میکرد. دراین ایتلافها چند حزب وگروهی قوی ویا ضعیف با هم در محور یک هدف معین علیه احزاب دیگر برای کسب ارای اکثریت مردم در پارلمان و کسب قدرت دولتی در انتخابات ملی صورت میگرد. در رژیمهای چند حزبی ویا پارلمانی زیادتربر اثر ایتلاف دوحزب وچند حزب که برنامه های مختلف در عرصه های اجتماعی واقتصادی دارند، باهم برای رسیدن به قدرت ایتلاف نموده، تا برای اهداف تاکتیکی واستراتیژیکی خویش نایل ایند. ایتلاف میتواند که به مثابه اپوزیسون در داخل وخارج حاکمیت دولتی نسبت منفعل بودن و عملکردهای ضعیف وعدم تلاش بیشتر برای بهبود زندگی جامعه و تغییر وضع نا مساعد که ناریاضتی مردم بوجود میاید، تشکیل شده میتوانند، تا با ایتلاف چند گروه ویاحزبی فشار بالای رهبری موجود وارد نماید ،تا تغییر واصلاحات معینی را به نفع جامعه بوجود اورد. ایتلافها به سطح رهبری نظر به زمان شکننده وتغییر پذیر میباشد. نظر به گفته هگل فیلسوف کهنه کار المان:” هر واقعیت معقول وهرمعقولی واقعیت است.” ضرورت تفکر معقولیت نظر به زمان گسترش میابد وهم ازبین میرود،زمانی معقول است و زمانی نه . همچنان هگل توضیح میدهد،:واقعیت همیشه چنان صفتی نیست که در هر اوضاع وهرزمانی ذاتی نظام اجتماعی وسیاسی باشد، بلکه در فرایند تاریخی خویش واقعیت وضرورت خویش را ازدست میدهد. چنانچه بعداز انتخابات دوره سوم ریاست جمهوری دولت اسلامی افغانستان برای اینکه درانتخاب تقلب صورت گرفت ومنازعه میان اشرفنی غنی وعبدالله عبدالله در مورد نتایج رایی مردم بوجود امد، تشکیل حکومت وحدت ملی با اشتراک هردوکاندید که هرکدام خودرا برنده میدانستند ، با میانجیگری جان کری وزیر خارجه سابق ایالت متحده امریکا تشکیل گردید،که درحقیقت “ایتلاف میان اشرف غنی وعبدالله عبدالله “بودکه نظر به زمان معقول وضروری شکل گرفت، تا از دو قطبی شدن جامعه واختلافهای حزبی وگروه جلوگیری شود. شوربختانه که برشالوده یی اختلافهای سلیقوی وتشدید گروهپندی ها، نسبت عدم اجرای تعهدات توافق امده از تحقق واجرای وظایف حکومت وحدت ملی توسط رهبران، باعث ایجاد احزاب نو بنیاد وایتلافها از

بدنه حکومت وحدت ملی غیر واقعی بودن این نظام را زیر سوال برده است!، مانند :ایتلاف” برای نجات مردم افغانستان” با سهم گیری جنرال دوستم معاون رئیس جمهور دولت اسلامی افغانستان وعطامحمد نور والی بلخ ومحقق معاون ریاست اجرائیه حکومت وحدت ملی شکل گرفته است؛ همچنان حزب جدید بنام”حزب محور مردم افغانستان”و جنبش روشنایی وتبسم.

جامعه همیشه ایستا نیست، بلکه درپویایی وتحرک همیشگی قراردارد ،ودردرون خود پدیده های مثبت ومنفی را می پروراند، که باعث عقب مانی ورشد جامعه میشود. موتور این پیشرفت وتکامل توده های مردم میباشند؛که دریک سوی جامعه ،خلقهای ستمدیده وزحمتکش و در سوی دیگری ثروتمندان وزورمندا ن هستند، که هرکدام ارزوهای ، امید هاو توقعات بر اساس ارزشهای شهروندی خویش دارند. اگر مطابق میل ارزوهای معقل انها عملکرد صورت نگیرد، درجامعه تلاطم وبی بند باری وتشنجها ی گروهی وقومی وحزبی بوجود خواهد امد، که باعث بوجود امدن ایتلافهای گروهی وحزبی برای اصلاح وتغییر وضع دروجود نظام موجود میگردد.

المان 23.7.2017

رستمی