گزارش از جریان نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح د خ ا
نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح د خ ا اخیراً با حضور فعال بیش از یکصد رفیق از اعضای حزب در فضای مجازی برگزار گردید. این نشست در واقع یک گام مهم و تاریخی بود و به صحنه بازاندیشی انتقادی، گفتگوی مسولانه و جستجوی راه های وحدت بدل شد. فضای این گردهمایی آکنده از صمیمیت رفیقانه و روحیه تعهد سیاسی بود و نشان داد که علیرغم بیش از سه دهه پراکندگی و انشعاب، پیوند عاطفی و فکری با حزب و آرمانهای آن همچنان زنده است.
نشست با پخش سرود حزب، سرودی که یادآور تاریخ مبارزه و فداکاری است، آغاز گردید. در ابتدا رفیق نبی آرین با جملات چند ، رسمیت نشست را اعلام کرد. موصوف سخنرانی همه جانبه ای پیرامون زمینه های اجتماعی و سیاسی شکل گیری حزب و دولت ایراد کرد. وی دربخشی از صحبت های خود گفت : ” این مناسبت نه صرفاً یادآور یک حزب، بلكه بازخوانی یک دوره تاریخی است که سرنوشت میلیون ها انسان را تحت تاثیر قرار داد و پیامدهای آن تا امروز ادامه دارد. سخنران بعدی، رفیق اسدالله کشتمند ، کادر برجسته و سابقه دار حزب، پیام رفیق سلطان علی کشتمند عضو کنگره موسس ح د خ ا را به نشست ارائه کرد. در این پیام بر وحدت، نقد صادقانه گذشته و مسولیت تاریخی نسل امروز تاکید شده است. سخنران بعدی نشست رفیق عمر محسن زاده معاون شورای اروپایی حزب آبادی افغانستان بود. موصوف به صورت در بخشِ از سخنان شان فرمودند: «پانزدهمین سالگرد تاسیس حزب ما در بیرون از کشور در دوران حاکمیتِ خونخوار تاریخ حفیظ الله امین در بیرون برگزار گردید در آن مجلس رفیق نجیب گردانندگی محفل را به عهده داشتند. شرایطِ بسیار دردباری بود، فضا سرد بود، افسردهگی در جلسه دیده میشد، بخاطری اینکه این سالگرد در بیرون از کشور تجلیل شد. در آن زمان هزاران پرچمی، هزاران رهروان ح د خ ا زیر خاک شده بودند، هزاران دیگر در زندان قرار داشتند و هزاران هزار دیگر در مخفیگاه ها زندهگی در خفأ داشتند. آینده روشن نبود، فهمیده نمیشد که افغانستان بکدام سو تکامل خواهد کرد و بکدام حالت خواهد رسید. دفعه بعدی که من افتخار اشتراک در یک سالگرد حزب را داشتم، بیستمین سالگرد تاسیس ح د خ ا در شهر کابل بود. من اطمینان دارم که یکتعدادِ زیادی رفقای امروزی در آن محفل اشتراک داشتند، امیدوار هستم که به یاد شان باشد که رفیق کارمل بزرگ در آن جلسه چه گفت؟ درست بیاد دارم، رفیق کارمل فرمودند، رفقای عزیز حزب ما جوان شده، صدایش غور شده، ای کاش رفیق کارمل زنده میبود، امروز من در خدمت شان عرض میکردم که، رفیق کارمل شما نظر کردین این حزب را، واقعاً این حزب یک حزب نمونه، یک حزب استثنایی و یک حزب بزرگ بود. بهر صورت خوشحال هستم که امروز هم در اینطور یک مجلسِ باشکوه اشتراک دارم.
رفقای عزیز، مسئلهٔ که باید گفته شود و آن عبارت از این است که ح د خ ا تصادفی تشکیل نشده؛ بلکه کسانیکه اساس این حزب را گذاشتند، آنها بر اساس یک ارزیابی دقیق اوضاعِ کشور، اوضاعِ عینی و ذهنی و تحلیل و ارزیابی جهان، مناسبات جهانی و بخصوص مبارزه حاد و تضاد حاد میان امپریالیزم و سوسیالیزم، طرح سیاسی خود را ایجاد کرده به همین خاطر هم است رفقای عزیز که ما در قدم اول باید ببینیم که در مرام د خ ا به خاطر نجات خلق افغانستان و رنج های بیکران افغانستان چه گفته شده بود؟ از دید امروز، قضاوت کردن و همه را متهم ساختن و حکمِ صادر کردن اشتباهات حزب کار ساده است. اما رفقای عزیز، ما در زندگی سیاسی خود شاهدِ این واقعیت هستیم که در آن زمان این طرح از دقیق ترین طرح هار بوده، شعار های که حزب تعیین کرده از دقیق ترین شعار ها بود و هر دلیلی موجه وجود دارد که باید همینطور میبود و به غیر آن نهضت چپ، نهضت دموکراتیک، نهضت ترقی در افغانستان کدام برنامه و اساس دیگر نمیتوانست باشد.»
سخنگوی بعدی در ادامه نشست، رفیق برهان غیاثی عضو کمیته مرکزی ح د خ ا و نخستین منشی اول سازمان دموکراتیک جوانان افغانستان بود. رفیق غیاثی در بخشی از صحبت خود گفت : « من امروز در این محفل در باره ۶۱ سال کار و پیکار، دستاوردها و شکست های حزب صحبت نمیکنم، زیرا اکثریت شما رفقا، تاریخ زنده حزب هستید … صرف یک سوال ساده را مطرح می سازم که آیا این بازمانده های حزب ما که درجزایر متعدد متشکل اند، تاچه حد از کارخویش که تمام عمر پربار شانرا با حزب گره زده بودند، اکنون با شکل دهی جزایر در کار روشنگری از خود، محیط خود و خانواده حزبی خود راضی هستند؟ به نظر ما تا زمانیکه خانه های خود را نسازیم وظایف بزرگ را انجام داده نمیتوانیم. از همینجاست که در گام نخست، مسأله وحدت تمام بازمانده های حزب عزیز ما در دستور کار قرار میگیرد. برای تحقق این امرضرورت ایجاد اتاق فکر متشکل از مسؤلین و شخصیت های آگاه و تاثیر گزار حزب برای تولید اندیشه سیاسی قابل اعتماد و باورمند با ریشه یابی دقیق عوامل اختلاف و افتراق و زدودن نارسایی ها پیشنها می کنم. … اگر بتوانیم وحدت بازمانده های حزب را تامین نمائیم، در آنصورت در گام دوم، اتاق فکر مسأله کار موثر با لایه های مختلف جامعه روشنفکری بیرون مرزی و همچنان شخصیت های مستقل و سیاسی را به خوبی می تواند با شرکت فعال نمایندگان آنها و تولید اندیشه سیاسی، فرهنگی و اجتماعی قابل اعتماد که اقشار مختلف روشنفکران افغانی در آن فعالانه بسیج شده و خود را درآن بیابند، میتوان یافت. در آنصورت ما و شما نیروی تاثیر گذار بر حوادث و رویدادهای داخل کشور تبدیل شده و به صدای رسای منافع مردم خویش در سطح ملی و بینالمللی مبدل خواهیم شد.»
سخنور بعدی رفیق عبدالله سپنتگر کادر برجسته حزب و چهره شناخته شده در جنبش چپ کشور بوند. رفیق سپنتگر از اولین دقایق صحبت، دیدگاه و ارزیابی نقادانه خود را پیرامون تاریخ حزب، دستاوردها و نارسایی ها و وضعیت کنونی نیروهای برآمده از ح د خ ا مطرح کردند. موصوف در بخشی از صحبت های شان همه حزبی ها را مخاطب قرار داد و گفتند : « جهان ما به دوقطب متضاد تقسیم شده است. قطب مترقی، چپ و پیشرونده که شما در آن قراردارید و قطب ارتجاعی که در آن نمایندگان دنیای امپریالیستی امروز قرار دارد و ظلم ستم آن دیده می شود. اجازه دهید از صمیم قلب این روزمبارک را که حزب ما ایجاد شد، که از ما انسان مترقی ساخت، انسانِ ساخت که درخدمت انسانِ دیگر قرار داشته باشد، تبریک می گویم. ما به حزب پرافتخار، تا پایان جان وفادار می مانیم و به آن افتخار خواهیم کرد. حزب ما میراث شهدای ماست. حزب ما میراث بهترین سنتهای ترقی خواهانه کشور ماست. حزب ما حزب عدالت بود …» .
محترم تابش محمدی پیام «خانهٔ ما» را به خوانش گرفتند.
رفیق محمد الله وطندوست چهره آشنا در جنبش چپ کشور صحبت کوتاه و آموزنده حاوی تجارب دهه ها مبارزهٔ عادلانه پیرامون تاریخ حزب و نقش آن در رشد آگاهی سیاسی مردم و بخصوص روشنفکران ایراد نمودند. رفیق وطندوست وحدت نیروهای مترقی و گفتگوی انتقادی و سازنده را یگانه راه پاسخگویی به مسولیتهای تاریخی نیروهای مترقی دانست.
در جریان نشستِ شصت و یکمین سالگرد تاسیس حزب، نمایندگان سازمان های جوانان – رفیق روح الله تودهای و رفیق نذیر کامور، صحبت نموده و حمایت قاطع خود و همبستگی خود را با جنبش چپ و نیروهای مترقی ابراز نمودند. در این پیام ها تاکید شد که جوانان به عنوان نیرو های پیشرو و تحول آفرین جامعه، شجاعانه و مسئولانه در کنار حزب ایستاده و سهم فعال خود را ادا خواهند کرد. اعلام این موضعگیری بازتاب دهنده نقش تعیین کننده جوانان در بازسازی جنبش مترقی و دموکراتیک کشور است. این پیام ها بیان روشن از پیوند حزب با نسلهای نو و مطالبات واقعی جامعه ماست. نمایندگان زنان آگاه کشور نیز در این نشست شرکت داشتند و تنی چند از آنان فعالانه در این نشست سهم داشتند.
در ادامه نشست، رفیق سهیلا زحمت که صحبت شان را با زبان زیبای اوزبیکی آغاز کردند، صبت کننده بعدی نشست بود. رفیق زحمت در بخشی از صحبت های خود گفتند: « … این دوره نقطه عطفی در تاریخ مبارزات زنان برای دستیابی به حقوق و جایگاه انسانی شان به شمار میرود. … سازمان دموکراتیک زنان افغانستان به رهبری رفیق دکتور آناهیتا راتبزاد به سنگر پیکار و مقاومت وطنپرستانه، به مکتب آموزش اجتماعی و فرهنگی و به مقصد بیداری سیاسی زنان و رشد آگاهی اجتماعی زنان و به کانون وفاداری به آرمانهای دادخواهانه و حق طلبانه مادران و دختران کشور مبدل شد .»
در ادامه نشست، به ترتیب ، رفیق وحید مردان،رفیق مرتضی کیوان، رفیق یاسمین زیارمل، رفیق عسکر نجم، رفیق فوزیه مایل، رفیق ربانی شیرزی، رفیق شهاب الدین سرمند، رفیق پیکارگر، رفیق یعقوب هادی و پیام ارسالی رفیق ادریس اریب ……. با صراحت و رویکرد انتقادی پیرامون تجارب تاریخی حزب، فرهنگ سیاسی، دستاوردها، اشتباهات ، علل تفرقه و بن بست های کنونی سخن گفتند. آنچه این بخش را برجسته می ساخت، تنها کثرت سخنگویان نبود، بلکه غلبه نگاه سازندهٔ انتقادی بر نگاه توجیه گرانه بود. صحبت های صریح و رهنمودی رفقا نشانه برجسته از بلوغ در گفتمان درون حزبی است.
صحبت کننده آخر نشست، رفیق محمد ولی زیارمل رئیس شورای اروپایی حزب آبادی بود. رفیق زیارمل با ارائه ارزیابی جامع و جمعبندی سیاسی، جریان کلی اجلاس را مورد بررسی قرار داد . وی این نشست را نمونه ای موفق از گفتگوی انتقادی و رفیقانه خواند و تاکید کرد که چنین نشست ها میتواند زمینه ساز اعتماد سازی و بسیج نیروهای پراکنده و حرکت به سوی همگرایی عملی باشد. رفیق زیارمل دربخشی از صحبت های خود گفت : « با تجربه از گفت و گو های سازندهٔ دو نهاد همسو و رفیق، شورای اروپایی حزب آبادی افغانستان و تشکل نوین ح د خ ا (حزب زحمتکشان افغانستان) از همه نهاد های جدا شده از ح د خ ا تقاضا صورت میگیرد تا راه وحدت، همسویی و مبارزه مشترک را در پیش گیرند. »
در پایان این نشست تاریخی، فراخوان صریح و بی پرده ای به آدرس همه اعضای پیشین ، کادرها و هواداران حزب و به همه جریان ها و حلقاتی که خود را وارث این سنت میدانند، صادر شد. فراخوان این نشست توسط رفیق حبیب فتاح قرائت گردید.
نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح د خ ا نشان داد که مسأله اصلی امروز نیروهای برآمده از ح د خ ا ، بازسازی یک نیروی نو، مترقی و دموکراتیک بر بنیاد نقد صریح تجربه تاریخی است. پیام روشن این نشست این بود که دوران جدایی ها باید پایان یابد و فصل همبستگی و وحدت آغاز شود. در غیر آن، نه تاریخ و نه مردم، هیچ یک ما را نخواهند بخشید. این نشست را میتوان گام آگاهانه در مسیر دشوار وحدت دانست. این مسیر پر از چالش است اما یگانه راه احیای نقش تاریخی جنبش مترقی و عدالت خواه افغانستان به شمار میرود.
پایان
