اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

«
»

ولي د افغانستان خلک په لر او بر وويشل شول

ولي زموږ هيواد وال تل داستعمار چيانو تر لاس لاندي ژوند وکړو اوکوي يي

هر پاد شاه يا امير چي د افغانستان د خاوري او خلکو مشري يا زعامت په لاس کي نيولي ،

هرو مرو يي په اول قطار کي ( غدار ، خونخوار ، بيسيواده ، ظالم ، بيرحمه ، قاتلين ، زورمندان ، غله ، رشوت خواره ، چپاولګران ، زنکه بازان او بچه بازان ، پيسه دوسته حرام خواره ، مقامپرسته ، ملان ، آخوندان ، طالبان ، روحانيون ، خانان ، بايانو  غونته ) کسان معاونين ، وزيران ، معينان ، ريسان ،او مديران ، ولسوالان او واليان تعينول سيواد مهم نه وو ، ټاپه يا مهر يي د امضا په ځاي استعمالولو ؟؟

په دغو تعيناتو کي د انګريزانو نقش ډير مشهود وو ، بلي يوه ډيره جالبه خبره ياد ته راغله ، ۵ کاله پخوا د انګلستان سفارت په پذيرايي دفتر کي د راجستر کولو په خاطر ناست وم ، چي د سفارت يوه پکتيا وال يو جهادي ګوډ سړي د “” بدرکي “” په نامه چي قواره  او لباس يي سقو ته ورته وو او يوه پښه يي داوسپني وه او ما هم پيژندو ځکه غياث وردک ماته معرفي کړي وو د ځدرانو يا منګلو د قوم نه وو ، دايي مهمه نه ده زموږ وزير دفاع رحيم وردک هم د ( آي اس آي )، اجنټ وو ، خير هدف مي داوو چي د انګريزانو وظيفه تل دا وه چي شاه او ګدا د افغانستان د ځان نوکر او مزدور وګرزوي او په ډير آساني افغانان هر قوم او مليت ته چي مربوط وي د ډالرو او مقام په خاطر د ناموس نه هم تيريژي ، البته يو ه ډير ه کمه فيصدي يعني ۱۰٪ مستثني دي چي د هيڅ شي په مقابل کي ځان نه خرڅوي  ؟؟؟؟؟؟

زموږ خلک په دي په لر او بر وويشل شول چي د سر سړي نه په بر او نه په لر افغانستان کي موجود وو ، دوه سره خانان ، سپينګيري ، متنفذين ، بايان ، وو خو هر يو يي د مقام او څوکي شايق وو ، اصلي علت يي عموما بيسيوادي او تحصيلاتو نه شتون وو ، زموږ د خلکو واکداران او خوله ور او فيصله کونکي نسل (( آخندان ، طالبان ، ملان او موليان ، روحانيون ، دهزاره طايفي سيدان ، خليفه ګان ، ميران ، مقتداصاحبان ، مياګل خيلان ، ميران ، خواجګان وو ))، چي د جوماعت نه يي سپاره بغدادي ، پنج کتاب ، خواجه حافظ ، خلاصه ، قدري ، کنځ ، مستخلص ، مراح ، صرفه مير زده کړي او لوستي وو؟؟؟

تاسي ته معلومه ده چي هغه وخت چي انګريزانو (هند برطانوي )،په هندوستان پوره حاکميت لرلو ، انګريزانو تل د افغانانو له تعرض او حملاتو نه ډيره ويره لرله نو څو واري يي د افغانستان سره جګړه وکړه اول جنګ په ۱۸۳۹-۱۸۴۲ پوري دري کاله دوام وکړو چي ۴۵۰۰ انګريزي سربازان او ۱۲۰۰۰ د انګريزانو دکورنيو غړي ووژل شول ، خو د کابل په جنګ کي انګريزان بريالي شول او دوست محمد خان هند ته لاړو او شاه شجاه په بالا حصار کي پادشاه شوو ، دا جنګ د بازي بزرګ په نوم هم ياديزي چي د تزاري روسيي او انګريزانو مقابله وه د اسياي مرکزي له پاره ؟؟

——-

دوهم جنګ د لومړي جنګ ادامه وه چي د ۳۵ کالو متارکي په موده کي دواړو خواوو د جنګ د پاره تياري نيوله ، دلته انګريز ته د ستلج د ساحله تر قندهاره ۴۰۰ مايله په اوشانو تګ او راتګ سخت وو نو په دريمه د سپتامبر ۱۸۷۹ کي چي کيوناري د هملتن په مشري کابل ته راغي او په بالا حصار د کابل کي د يعقوب خان له خوا بدرقه شو ، خو دوي هم د مکناتن غونته د افغانانو په کارو کي مداخله کوله چي د کابل خلکو قيام وکړو او مداخله يي رد کړه ، لکه نن چي  د کرزي او اشرف غني په کارو کي ټول فرامين د امريکا تطبيقيزي عين باد شاهي د يعقوب خان ده ، شاه شجاه اشرف غني به ډير زر مردار شي ؟؟

دريم جنګ هم د انګريزانو سره په څلورم د مي ۱۹۱۹ شروع شو او تر ۲۶ م د مي ۱۹۱۹ دوام وکړو او د ( ټل )، د جنګ په نامه مشهور دي او انګريزانو د افغانستان ازادي او استقلال د امان الله خان په مشري په رسميت و پيژندو ؟؟؟؟

يعني چي که يي خلاصه کړو زموږ د هيواد پادشاهان – اميران – سلاطين – جمهور ريسان – اميرالمومنين ، ديوه سره “” خود خواه ، د سياسي سيواده محروم – چوکي او مقام پرست – زباني ، سمتي ، قومي ، مذهبي ، خانواده ګي تعلقاتو لرونکي کسان وو ، چي وطن ( لوي افغانستان)  پا برجا پاتي نه شو او زموږ خلک د ( طالب ، اخوند ، ملا ، روحاني ، خليفه او پير ، دوه سره خانانو )، تر امر او فرمان لاندي پاتي شول او نتيجه يي لراو بر پاتي شول او تر ننه پوري د اسلامي او ديني ټيکه دارانو خاصتا مجاهدينو او طالبانو دغه د پاکستان سربازانو اسير او غلامان د برده غونته ژوند کوي او اشغالګران به تل ورباندي حکومت کوي .