هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)،…

پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

«
»

دنیا څه کوي او طالبان څه کوي!

زمریال اشنا

نوره نړۍ د خپل تخنیک او تکنالوژۍ په پیاوړتیا لګیا ده او زموږ طالبان خلکو ته زړې ببولالې غږوي.

ډېرلرې نه ځو زموږ ګاونډيو هېوادونو ایران، پاکستان او تاجکستان ته کتنه کوو.

کله چې په افغانستان کې جګړه پیل شوه، نو ورپسې په ایران کې هم اسلامي انقلاب وشو او ملایان په کې واک ته ورسېدل. اوس ایران د اټومي انرژۍ په ګډون، توپونه، ټانکونه، الوتکې، بېړۍ او هر ډول څیزونه او وسایل جوړولای شي. له ۴۰ کلونو راهیسې امریکا ورته غاښونه چيچي، خو پرې د تېري او برید جراات نه لري او دا ځکه چې ایران پیاوړی تخنیک او تکنالوژي لري. زموږ پر خاوره کله یو او کله بل رادانګي ان تر دې چې مار خو چیچلو، اوس چنګښې مو هم چیچي. په زرګونه کیلومتره خاوره مو پاکستان رالاندې کړه او تراوسه یوه ستنه هم نه شو جوړولای هغه هم له پاکستانه رانیسو.

همدا ډول پاکستان درواخله، چې له موږ يې ازادي واخیسته او اوس د اټومي بم په ګډون، الوتکې، ټانکونه او هر ډول وسلې جوړولای شي.

تاجکستان، ازبکستان او ترکمنستان چې تر پرونه د شوروي په اسارت کې وو، موږ ته برېښنا راکوي او خوراکي توکي مو له هغوی دي.

که له دې جګړو څه جوړېدای نو موږ او فلسطین به د نړۍ اول نمبر ابرقدرتونه وو، ځکه تر ټولو د اوږدې مودې جګړې مو کړې دي.

  دغو جګړو ورځ تر بلې خوار او ذلیل کړو، ځکه د جهاد په نوم خپلو نفسونو ته جګړه شوې او د پردیو او متجاوزینو پرځای په کې خپل وروڼه او مسلمانان وژل شوي دي.

جهاد چې مقصد يې یوازې د الله ج د رضایت ترلاسه کول دي ډېر فضیلت لري او له لومړي سره د پرمختګ او پراختیا سبب ګرځېدلی دی.

په یوه روایت کې راځي: وايي د هارون الرشید په وخت کې د غلو یوه مشهوره ډله وه چې ان حکومت پرې ډېرې پیسې انعام ایښی و. د غلو دغه ډله نیمه شپه د ډوډۍ خوړلو لپاره د یوه کلیوال دروازه ټکوي او ورته وايي چې مجاهدین دي او ډوډۍ غواړي.

د کور خاوند په ډېر اخلاص سره ورته ډوډۍ ورکوي او د اوداسه اوبه ورته تیاروي. د یوه غله په کوزه کې چې لږې اوبه په کې له اودسه يې پاتې دي، د کور خاوند یې اخلي او د یوه زوی په پښو یې وهی چې له موره شل پیدا شوی و. دی الله ج ته سوال کوي چې د دې مجاهدینو په روی یې زوی ورغوي.

الله ج د دغه سړي دعا قبلوي او زوی یې رغېږي. سبا يي د کور خاوند د غلو له دې ډلې مننه کوي او کېسه ورته کوي.

غله چې له کوره وځي پخپلو منځو کې وايي، کله چې د جهاد نوم دومره فضیلت او ښېګڼه لري، نو خپله جهاد به څومره فضیلت لري، ولې غلا نه پرېږدو او جهاد نه کوو، نو ټول غله د هاورن الرشید دربار ته ورځي او له هغه غواړي چې جهاد ته یې واستوي.

په تذکره الاولیا کتاب کې راځي چې شیخ ابوسعید به چې کله دېوال ته ویل ځه هغه به حرکت کاوه او لکه اس به ته. ابوسعید به خلکو ته ویل چې کله ایمان سم وي؛ نو دېوال د هر چا په خوله حرکت کولی شي. له هغه وخته تر اوسه د خلکو ترمنځ دغه وجیزه پاتې ده چې وايي که ایمان سم وي، نو دېوال هم حرکت کوي.

دلته له ۴۰ کلونو راهیسې یوشمېر کسان د جهاد په نوم جګړه کوي، خو چا یې د جګړې فضیلت ونه لیده او ورځ تر بلې یې بدتري رامنځته کړې ده. هېواد یې د فقر او بدبختۍ لور ته وړی دی او له خپلو ګاونډیانو یې ۵۰۰ کاله شا ته غورځولی دی.

طالبان باید نور خپله جګړه بس کړي، ځکه خلک له جګړې ستړي دي او لکه نور ولسونه په سوله کې ژوند غواړي او هیله لري چې پیاوړی تخنیک او تکنالوژي ولري چې پردي یې خاورې ته په بده سترګه ونه شي کتلای.

طالبان د خپل نفوذ لاندې سیمو کې د پراختیايي کارونو او پروژو مخنیوی کوي او هم پخپله ایډیالوژۍ کې له پراختیا، تخنیک او تکنالوژۍ سره مخالفت لري.

د یوه عاقل او بالغ انسان په توګه هر طالب دې یو ځل خپل سر ګرېوان ته ښکته کړي او له ځانه دې وپوښتي چې دنیا څه کوي او دوی څه کوي؟ او آیا دوی د ټول د پردیو د ګټو خاطر نه کوي او یا آیا دوی د پراختیایي کارونو او پروژو مخنیوي د خپلو بادرانو د خوشالولو له پاره نه کوي؟ او په دې دوی نه پوهېږي چې دوی په دې پاکه خاوره کې خاپوړې کړي دي او د دې ملک له خاورې تغذیه شوي دي او د دې هېواد پاکه هوا تنفس کړې ده او باالخره  دا خاوره ورته د مور حیثیت لري او باید د جګړې پر ځای د سولې لار غوره کړي څو پرمختګ او پوهې ته لاره هواره شي او خلک د ارام ساه وباسي.

پای