جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

«
»

د برښنا پايې ولې شهيدانې کيږي؟

څو ورځې وړاندې د بغلان په دوشي کې وسله والو طالبانو د برښنا پايه چپه کړې چې له امله يې د کابل ښار پنځه ميلونه وکړي د يو شمېر نورو ولايتونو په مليونونه وګړي په تورو تيارو کې شپې سبا کوي. کابل ښاریان وايي، په ورځنيو چارو سربېره د دوی صنعتي، تولیدي او نورې سواداګریزې چارې برښنا پورې تړلې دي او د برښنا نشتون يې په ژوند منفي اغېز کړی. څو اوونۍ وړاندې هم د برښنا یوه بله پایه په بغلان کې د وسله والو له لورې ویجاړه شوې وه. اوس طالبانو وايې چې دوی د برښنا د پایو په ویجاړولو سره غواړي، په حکومت فشار راوړي چې د دوی په سیمه کې برښنا موجوده وي.

که څه هم طالبان وايې چې د برښنا د پایو په ویجاړولو سره غواړي، په حکومت فشار راوړي چې د دوی په سیمو کې هم برښنا ورکړي؛ خو په پاکستان کې له موجوده حالاتو داسې ښکاري چې پاکستان له طالبه په استفادې او د برښنا پايو په چپه کولو سره د حکومت په مقابل کې د خلکو غبرګون راوپاوري چې نه يې د سر او مال ساتنه کولی شي او نه يې د برښنا ستنې ساتلی شي. اوس په پاکستان کې د کوزې پختونخواه د مبارزو ځوانانو او له کابله د بر افغانانو د ننګې له امله د پاکستاني حکومت وضعيت کرکېچن شوی دی. اوس چې له کابله او پيښوره په يوه غږ د «لر او بر يو افغان» ناره پورته کيږي نو د پاکستان په نس کې درد شوی او په سر کې تشويش پيدا شوی چې ګويا د لوی افغانستان خبره يو ځل بيا په واقعیت بدليدونکې ده.

د لر او بر يو افغان نارې پاکستان دومره وارخطا کړی دی چې د دغې غږ د بندولو لپاره له هرې ممکنې لارې استفاده کوي. پاکستان د همدې هدف لپاره لومړی په پښتون ژغورنې غورځنګ د هندوستان د استخباراتو او د افغانستان د ملي امنيت لخوا د ملاتړ تورونه ولګول، بيا يې د ملا فضلو په وسيله هڅه وکړې چې د پښتون ژغورنې غورځنګ ته اسلامي رنګ ورکړي او وښيې چې دوی د پرديو لپاره په پاک ارمي پسې بد رد وايې او بايد ملاتړ يې ونه شي. بيا يې په کونړ راکټي بريدونه پيل کړل چې د مقابل لوري غبرګون له ځانه سره ولري او بيا پاکستاني ولس ته وښيې چې افغانستان له پاکستان سره دښمني کوي او دا چې منظور پښتين د لر او بر يو افغان ناره وهي نو تر شاه يې د افغانستان لاس دی. خو له نيکه مرغه په دې برخه کې د پاکستان هره شومه هڅه ناکامه شوې او ولس مو تر هر بل وخت د لر او بر يو افغان ناره لا هم په شور او ځوږ پورته کړې ده.

بيا پاکستان دلته په افغانستان کې له موجوده طالب جانه استفاده وکړله او ورته يې په غوږ کې وڅڅول چې د برښنا پايو په چپه کولو سره تاسې په افغان دولت او امریکا فشار راوړلی شئ. طالب جان هم په پوره اخلاص او پرته له دې چې تفکر وکړي د پاکستان امر ته لبيک وويلو او د برښنا پايې شهيدانې کړلې. طالبانو ته پاکستاني مشرانو يې ويلي چې په دغې کار سره به دوی وکولی شي چې دولتي ادارې فلج کړي، د کار خانو کارونه له خنډ سره مخ کړي، ولس به د حکومت په مقابل کې راپاڅوي او يا کم تر کمه به د ولس او دولت تر منځ واټن نور هم زيات کړي، همدراز په ضمن کې وسله والو طالبان هم بوخت وساتي څو له افغان دولت سره د سولې وړانديز شويو شرايطو باندې فکر ونه کړي او ورته منفي ځواب ورکړي.

همدا شان ولس په وړ مسايلو بوخت وساتي او له کوزې پختونخواه له پښتون ژغورنې غورځنګه يې مخ واړوي. يا هم کوزو پښتنو ته وښيې چې بر افغانان ستاسې دښمنان دي او په پښتنو قبايلي سيمو کې بريدونه کوي. دا نظر ځکه قوي ښکاري چې همدا تيره ورځ هم د خوست په ځاځي ميدان کې له افغان امنيتي ځواکونو او ولسي ملاتړ کوونکو سره له مقابلې او پاکستاني ملیشې ته له درنې مرګ ژوبلې وروسته، د پاکستان استخباراتو او پوځ په جوماتونو کې د اعلانونو له لارې هڅه کړې چې بنګښ او توري قبیلې د خپلو پوځیانو ملاتړ ته وهڅوي. دوی د جوماتونو په لوډسپیکرونو کې په خلکو ږغ وکړ چې د پوځ مرسته وکړي خو داسې ښکاري چې د کورمې ایجنسۍ قومونو، چې هغوی هم پښتانه دي، دې غوښتنې ته ځواب ونه وایه.

لیکنه : خوشحال آصفي

اوس د خوښۍ ځای دا دی چې د کرښې دواړو غاړو ته پښتون ولس پوه شوی دی او د پاکستان استخباراتي ادارې او پوځ د هر دول تيري په مقابل کې لازم غبرګون ښيې. اوس دې کوز او بر افغانان او پښتانه هيڅ اندېښنه نلري ځکه ډېر له وخته دواړو غاړو ولسونو د پاکستاني پوځ او استخباراتو تيري او ظلمونه تحمل کول او يواځې د منظور پښتين په شان د سر سړي په انتظار و. اوس چې خدای په کوزو پښتنو کې د سر سړی پيدا کړی دی نو ان شاالله د عدالت غوښتنې نارې به يې رنګ راوړي او کوز او بر دواړه ولسونه دي د پاکستاني پوځ او استختباراتو لخوا د پښتون ژغورنې غورځنګ د کمرنګه کولو هر ډول هڅې ته لازم ځواب ورکړي.

بر پښتون او ټول افغانان دې د وسله والو طالبانو لخوا د برښنا پايو چپه کېدلو ته نه اندېښمن کيږي ځکه دا ورانکاري په اصطلاح د دغو مجاهدينو (وسله والو طالبانو) پخوانۍ ځانګړتيا ده. پخوا يې د مجاهدينو په نوم له برښنا پايو سره جهاد کولو او له بيخه به يې نړولې او پاکستان ته به يې کباړ کولې او نن يې د طالب په نوم چپه کوي او د تخريب هڅه يې کوي.