ترامپ ایران را مجبور کرد ۱۲ میلیارد دلار برای آمریکا هزینه کند
اما تهران پاسخ تندی به واشنگتن داد
گزارش و تحلیل پورتال روسی «دزن»
ا. م. شیری- همانطور که در پیشگفتار مقالۀ «مذاکرات ایران و آمریکا»، تأکید کردم، مجدداً تأکید می‌کنم که هر گونه مذاکره بر سر خرید محصولات کشاورزی فوق‌تراریختۀ آمریکا و توافق در مورد ورود آنها به میهن ما، حتی به اندازۀ یک کیلوگرم، نه فقط یک خیانت ملی، بلکه جنایت هولناک علیه ملت ایران محسوب می‌شود. ما پیشتر نیز با چنین توطئۀ امپریالیسم غرب مواجه بوده‌ایم: ماجرای خون‌های آلوده به ویروس ایدز که به مبتلایان هموفیلی تزریق شد و موجب ابتلای همۀ آنها به ویروس ایدز گردید!
*-*-*
خبرگزاری رویترز به نقل از محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکره‌کنندۀ جمهوری اسلامی ایران و رئیس مجلس شورای اسلامی، نوشت: «در مذاکرات با آمریکا در سوئیس، دربارۀ آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشدۀ ایران، توافق نهایی حاصل شده است».
در ۲۱ ژوئن، مذاکرات فنی میان آمریکا و ایران در سوئیس برگزار شد و طرفین جزئیات یک یادداشت تفاهم موقت را مورد بررسی قرار دادند. دور نخست این رایزنی‌ها به دلیل تهدیدهای رئیس‌جمهور آمریکا علیه جمهوری اسلامی زودتر از موعد پایان یافت.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از مذاکرات واشنگتن و تهران در سوئیس ابراز امیدواری کرد که دارایی‌های آزادشدۀ ایران صرفاً برای خرید محصولات کشاورزی از آمریکا مورد استفاده قرار گیرد.
ترامپ در جمع خبرنگاران در کاخ سفید، در توضیح تصمیم دربارۀ آزادسازی دارایی‌های ایران که پیشتر مسدود شده بودند، اظهار داشت: «پول‌هایی که از حالت مسدود خارج می‌شوند، صرف خرید مواد غذایی خواهند شد و این مواد غذایی به‌طور انحصاری از طریق آمریکا و از کشاورزان ما خریداری می‌شوند». ترامپ همچنین تصریح کرد که منظور از این خریدها، ذرت، دانۀ سویا و دیگر محصولات کشاورزی است.
با نگاه به رفتار قدرت هژمون، ناخودآگاه این پرسش پیش می‌آید: مگر چنین کاری هم ممکن بود؟ می‌گویند دارایی‌ها را «آزاد» کرده‌اند. اما، در عمل همان پول را نزد خودشان نگه داشته‌اند! در هر صورت این مبالغ دوباره به آمریکا بازخواهد گشت. به جای آنکه ایران بتواند با این پول سامانه‌های مدرن پدافند هوایی بخرد یا میلیاردها دلار صرف بازسازی کشور کند، ناچار است همان پول را دوباره به آمریکا بپردازد. این هم از آن نوع «آزادسازی» دارایی‌ها! با چنین رفتاری، واقعاً آدم به همکاری با آمریکا فکر می‌کند؟
در همین حال، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا، یک مجوز کلی صادر کرده که بر اساس آن، تولید و فروش نفت ایران تا ۲۱ اوت ۲۰۲۶ مجاز است. این موضوع در وب‌سایت رسمی این نهاد منتشر شده است.
بگزارش یکی از خبرگزاری‌ها، بر اساس یادداشت تفاهمی که هفتۀ گذشته میان واشنگتن و تهران امضا شد، آمریکا پذیرفته است که محدودیت‌های مربوط به صادرات نفت خام ایران، فرآورده‌های نفتی و محصولات پالایشگاهی را لغو کند. همچنین تمامی خدمات مرتبط، از جمله خدمات بانکی، بیمه و حمل‌ونقل نیز از این محدودیت‌ها مستثنا خواهند شد.
هنگامی که چنین مجوزهایی برای نفت روسیه صادر می‌شد، وضعیت به‌مراتب خوشایندتر بود. و اصولاً چندان هم خوب نیست که دولت آمریکا به‌تدریج به یک «دولت جهانی»، دولتی که «مجوزهای» آن ناگهان برای کشورهای ظاهراً «مستقل»، الزامی می‌شود، تبدیل گردد. و از همه مهمتر این است، که هیچ کس هم به‌طور جدی علیه این وضعیت اعتراض نمی‌کند. حتی چین نیز کاملاً ساکت مانده، بی‌سروصدا رفتار می‌کند و وانمود می‌کند که هیچ کدام از این مسائل هیچ ارتباطی به آن ندارد.
در همین حال، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که در حال حاضر سازوکاری برای جلوگیری از تشدید تنش میان اسرائیل، جنبش حزب‌الله و لبنان ایجاد شده است.
او در یک نشست خبری گفت: «ما در ایجاد آنچه سازوکار رفع تنش نامیده‌ایم، به موفقیت بسیار بزرگی دست یافته‌ایم». به گفتۀ او، طرف‌های درگیر باید در صورت وقوع هرگونه حادثۀ پیش‌بینی‌نشده، با یکدیگر در تماس و گفتگو باشند.
در پاسخ به این پرسش که آیا آمریکا خواستار خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان است یا خیر، ونس اظهار داشت: «واشنگتن هم خواهان تضمین امنیت اسرائیل است و هم حفظ حاکمیت لبنان». به گفتۀ او، تحقق این هدف، از جمله، مستلزم آن است که ایران فعالیت‌های حزب‌الله را مهار کند و هم‌زمان اقتدار دولت مرکزی لبنان تقویت شود.
جالب است که آیا ترامپ موفق خواهد شد نتانیاهو را متقاعد کند که به نوعی آرام‌تر رفتار کند یا نه. برای اینکه در این جنگ، در نهایت اسرائیل بزرگ‌ترین بازنده بوده است و تغییر این واقعیت کار چندان آسانی نیست. در ضمن، می‌بینیم که همچنان تلاش می‌شود با اسرائیل کار شود و آن را به مصالحه متقاعد کنند. اما دیگر تقریباً هیچ نشانی از وعده‌های مربوط به اجرای توافق انکوریج دیده نمی‌شود. اکنون برای ترامپ، عمل کردن به وعده‌هایی که به اروپایی‌ها داده، اهمیت بیشتری کسب کرده است. البته، ممکن است بابت آن نیز هزینۀ سنگینی بپردازد. زیرا، روسیه ممکن است تا زمان انتخابات، یک شکست کامل و فراگیر به اوکراین تحمیل نماید و آن را به نوعی به ترامپ «هدیه» کند.
در عین حال، ایران با قاطعیت ترامپ و آمریکا را سر جای خود نشاند. قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران دربارۀ مذاکرات با آمریکا گفت: «در اوج مذاکرات مطلع شدم که ترامپ علیه رئیس‌جمهور ما، هیئت مذاکره‌کننده و حتی احتمال حمله به خاک کشورمان اظهارات تهدیدآمیزی مطرح کرده است». پس از آن، او به جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد که این تهدیدها در واقع نقض مفاد توافق امضاشده می‌باشد.
هیئت ایرانی به مذاکرات پایان داد، جلسه را ترک کرد و دیگر به آن بازنگشت. طرف آمریکایی از طریق میانجی‌ها تلاش کرد دیدار دیگری ترتیب دهد، اما ایران این درخواست را رد کرد. پس از آن، میانجی‌های قطری و پاکستانی وارد عمل شدند و طرف ایرانی به آنها اعلام کرد که آماده است مذاکرات را از طریق این میانجی‌ها ادامه دهد. نتیجۀ این رایزنی‌ها، بیانیه‌ای بود که بعداً از سوی قطر و پاکستان منتشر شد.
در نهایت، آمریکا با آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران موافقت کرد و تهران نیز با ایجاد یک کانال ارتباطی دربارۀ مسئلۀ عبور کشتی‌ها از تنگۀ هرمز موافقت نمود. قالیباف همچنین خاطرنشان کرد که آمریکا و ایران بر سر تضمین تمامیت ارضی لبنان به توافق رسیده‌اند.
٧ تیر- سرطان ١۴٠۵
