میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

«
»

از کیسه خلیفه بخشیدن

عبدالصمد ازهر                                                                          ۰۸ / ۰۹ / ۱۴۰۰

حاکمیت طالبان بعد از اگر مگر کردن ها و از امروز به فردا افگندن ها، همان کرد که خود می خواست. ملیون ها شاگرد و محصل دختر را خلاف خواست مردم و جهان به بهانه عدم آماده گی مطابق به شرایط اسلامی، یک سال کامل از آموزش محروم گردانیده بالآخر برای رهایی یقه اش از دست متقاضیان، اعلام داشت برای شان یک سال ارتقا داده می شود.

اگر هدف، دلخوشی به ارتقا باشد، بلی کار خوب شد و جوانان ما یک سال بالاتر رفتند؛ و اگر هدف آموختن تهدابی آموزه ها باشد، که بدون تهداب نمی توان دیواری را اعمار کرد و بدون فراگرفتن ریاضی و هندسه ساده به فهم مسایل پیچیده و الجبره و مثلثات و بالاتر رسید، این تصمیم خشت خامی در آب ماندن و چند روزی خود را از فشار اصرارها و خواست ها به پناه بردن بوده، صاف و ساده از کیسه خلیفه بخشیدن است. درحالی که هدف از آموزش، پرورش و تحصیلات بالا، تربیه ی ظرفیت هاست برای به درد بخوری خود فرد و جامعه،‌ اما درست روشن نیست که با ارتقای یک ساله و به تعویق بردن فرصت های با ارزش زنده گی دختران، حاکمیت طالب در پی چی است؟

اگر به راستی در پی آماده گی هاست، چرا روشن نمی سازد چه نوع آماده گي در نظر است؟ هرگاه تجدید نظر بر کوریکولم curriculum درسی مورد نظر می بود، این که در مورد پسرها نیز باید صدق می کرد. از جانب دیگر، می شد مانند پسران درس های شان را پیش می بردند و تغییر لازمی را پسانتر بر نصاب تعلیمی می افزودند. در میان مضمون هایی که از قبل تدریس می گردیدند، نیز مضونی خلاف اسلام و خلاف علم وجود نداشت که قابلیت برداشتن را داشته باشد.

هرگاه دلواپسی طلبه از احساس مسوولیت نسبت به امنیت دختران برمی خیزد، در آن صورت بگذارند عجالتاً تا زمانی که تسهیلات دیگر فراهم شده می توانند، به طریقه سابقه امنیت شان تامین شود. گفتنی است اگر در حاکمیت گذشته، دختران بدون إشکال به مکتب و پوهنتون رفته می توانستند، چرا در حاکمیت با دسپلین طالبان بهتر و امن تر رفته نتوانند، مگر این که ترسی از خود چشمان گرسنه طلبه اطرافی و توهم رسیدن شان به حوران بهشتی وجود داشته باشد.

 باری شنیده بودم می خواهند شاگرد دخترها را از خانه ها و تا خانه های شان وسیله بس انتقال دهند. کار خوب و کمک بزرگ است برای شاگردان و خانواده ها. تطبیق چنین برنامه پر هزینه تا سطح ولسوالی ها و دهات، در زودی ها دشوار خواهد بود ولی هر گاهی که به این امر توفیق یافتند خوبست آن را نیز عملی کنند، اما به آن بهانه نباید آموزش تعطیل شود که این ظلم و جفای بزرگ است در حق نسل جوان کشور، بالخصوص دختران.

در انکشاف تازه، طالبان در نظر دارند با آغاز از مدارس خوست، برخی مضامین علوم معاصر، از جمله کامپیوتر ساینس را، در نصاب درسی مدارس دینی نیز بیفزایند. این به نظر من یک اقدام مفید است برای پُر کردن خلای میان مدرسه و مکتب و میان ده و شهر از نگاه دانستنی ها. اما مشروط به دو شرط:

یکی و مهم این که مضامین معاصر و مدنی، در بر گیرنده همه ساحات ساینس و اجتماعیات باشد، نه منحصر به تربیه پرسونل برای پر کردن جاهای خالی طالب در هرم اداری؛ و دوم اینکه افزودن این مضامین در نصاب مدارس، به معنای بی نیاز شدن از سیستم مکتب ها و پوهنتون های معاصر نباشد و منتج به حذف آنها نگردد. 

***

یک بخشش دیگر از کیسه خلیفه مربوط می شود به اردوی ملی کشور.

در حالی که وزیر دفاع سرپرست و لوی درستیز سرپرست بر تشکیل اردوی بزرگ و نیرومند  اصرار می کردند و از منسوبین سابق اردو می خواستند به صفوف شان باز گردند، اما امیرخان متقی وزیر امور خارجه در سفر به پاکستان و گوش دادن به توصیه و دریافت درجه هراس پاکستان از اردوی ملی افغان، در همان اسلام آباد به روز ۱۲ نومبر ۲۰۲۱(۲۱ عقرب ۱۴۰۰) اعلان کرد افغانستان به اردوی بزرگ ضرورت ندارد. فهمیده نشد متقی که وزیر امور خارجه است به چه دلیلی در یک موضوع ملی، داخلی و خارج از صلاحیت کاریش مداخله و تا سطح تصمیم گیری پیش رفت.

گرچه پسانتر سخنگوی حکومت آن اظهارات را ماست مالی کرده گفت از آن سوء تعبیر شده است و ما به تشکیل اردوی بزرگ نیرومند متعهدیم، اما انکشافات بعدی نشان داد که آن عقب روی از آرمان های تشکیل یک اردوی بزرگ و نیرومند، در اثر فشار نظامیان پاکستان، به سطح تشکیل اردوی کوچک بدون اشتراک نظامیان رژیم گذشته، تقلیل یافت. این حقیقت در اظهارات ملا یعقوب سرپرست وزارت دفاع، که قبلاً منادی اردوی بزرگ بود، نیز انعکاس یافت و آن را تا (!) یک صد هزار نفر برشمرده انصراف از پذیرش اعضای اردوی سابقه را نیز صراحت داد.

۰۸ / ۰۹ / ۱۴۰۰

۲۹ /۱۱ / ۲۰۲۱