عبدالباری عطوان تحلیلگر مسایل عرب و سردبیر روزنامه رأی الیوم در این مطلب نوشت: «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری ترکیه دیدار با «جان بولتون» مشاور امنیت ملی آمریکا را روز سه شنبه در کاخ ریاست جمهوری در آنکارا نپذیرفت و وی سرشکسته از شدت اهانت آنجا را ترک کرد.
« این موضوع بسیاری از پرسش ها را درباره حجم بحران غیرمنتظره میان آمریکا و ترکیه و میزان جدی بودن آن و اقدامی که قرار است اردوغان درباره شمال سوریه در پیش گیرد و نیز عملی ساختن تهدیدات خود برای حمله به نیروهای دمکراتیک کُرد در این مناطق برانگیخت.»
وی افزود: دلیل اصلی این بحران به اعتقاد بسیاری از ناظران در تماس تلفنی اردوغان با «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا در ده روز پیش بود که طی آن قرار شد آمریکا همه نیروهای خود را از شمال سوریه در طی دو یا سه ماه یا بیشتر خارج کند اما هنوز این مساله نامشخص بوده و در حد پیش بینی است.
عطوان اضافه کرد که آمریکایی ها اخباری را افشا کردند مبنی بر اینکه بولتون به «ابراهیم کالین» سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه در دیدار با او اعلام کرد که واشنگتن با هرگونه حمله ترکیه به همپیمانان کُرد این کشور در سوریه مخالف است و ترامپ نیروهای خود را از شمال شرق سوریه خارج نخواهد کرد مگر اینکه ترکیه امنیت و سلامت همپیمانان آمریکا را تضمین و از حمله به آنها خودداری کند.
اردوغان حمله تندی به بولتون به دلیل این اظهارات داشت و بطور قطع تضمین حمله نکردن به نیروهای دمکراتیک کُرد متحد واشنگتن را رد کرد چرا که آنکارا این گروه را گروه تروریستی می داند و در برابر آنها عقب گرد نخواهد کرد.
این تحلیلگر نوشت: «مایک پمپئو» وزیر خارجه آمریکا که سفر خاورمیانه ای خود را با هدف سفر به هشت کشور از کشورهای حاشیه خلیج فارس و نیز مصر و اردن را از روز سه شنبه آغاز کرده، تاکید کرد که اردوغان تضمین هایی را برای حمایت از کردها به ترامپ داده در حالی که این بعید است که این تعهد از سوی رئیس جمهوری ترکیه که یگان های خلق کُرد را که ستون اصلی نیروهای دمکراتیک کُرد و وابسته به حزب کارگران کردستان (پ ک ک ) هستند، داده شده باشد مگر اینکه در مقابل آن از سوی ترامپ وعده تقسیم سوریه یا تغییر دولت بشار اسد یا تحویل «فتح الله گولن» واعظ ترک مقیم آمریکا که ترکیه وی را متهم به دست داشتن در کودتای 2016 در این کشور می داند، به اردوغان داده شده است.
عطوان افزود: امری که می توان تاکید کرد این است یک طرف دست پخت ترامپ و اردوغان را درباره شمال شرق سوریه خراب کرده و بعید نیست که این طرف «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر اسرائیل باشد. شرطی که بولتون مطرح کرده درباره حمایت ترکیه از نیروهای کرد بعنوان شرط لازم برای خروج نیروهای آمریکا از خاک سوریه در کنفرانس مطبوعاتی وی با نتانیاهو در قدس اشغالی اعلام شد بدون اینکه ترکیه از آن مطلع باشد.
نتانیاهو با خروج آمریکا از سوریه بشدت مخالف بود و همه لابی های صهیونیستی را در آمریکا برای ممانعت از آن بکار گرفت.
این تحلیلگر مطرح می کند که حال باید دید اردوغان تهدیدهای خود را برای حمله به نیروهای کرد دمکراتیک در شرق فرات را عملی خواهد کرد و چه کسی آنکارا را از این اقدام منع خواهد کرد، آمریکا یا روسیه؟
حریم هوایی سوریه در شمال شرق سوریه هنوز در اختیار آمریکاست و این کشور تاکنون چیزی درباره تصمیم برای ترک آن اعلام نکرده و اگر حتی این کشور حریم هوایی سوریه را خالی کند، روسیه جای خالی آن را پر خواهد کرد و به نظر مسکو اجازه حمله هوایی ترکیه به نیروهای کرد سوریه را نمی دهد و برخلاف خواسته متحدان خود در دمشق عمل نمی کند.
عطوان افزود: با نظراتی که می گویند اختلافات ترکیه و آمریکا صرفا یک سناریو است موافق نیستم آنها می گویند چه بسا آمریکا تحت فشارهای اسرائیل موضع خود را تغییر داده و آمریکا از تصمیم خود برای خارج کردن نیروهایش از سوریه عقب نشینی کند.
وی در مقابل این تحلیل ها معتقد است که خواست اردوغان آزادی عمل کشورش در شمال شرق سوریه و عقب نشینی نیروهای کرد از مرزهای جنوبی ترکیه و خلع سلاح کردها است که سلاح های سنگین و نیمه سنگین در جریان نبرد با داعش در اختیار آنها قرار گرفته است در حالی که آمریکا این خواست ها را نمی پذیرد و تنها گزینه ای که برای اردوغان باقی می ماند قرار دادن تخم مرغ ها در سبد روسیه و هماهنگی با فلادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه است.
اردوغان روز گذشته اظهارات مهمی درباره تشکیل نیروهایی از طیف های مختلف سوریه برای مقابله با تروریسم (کردهای سوریه) و نابودی آنها بیان کرد و باید دید آیا منظور او نیروهای ارتش سوریه نیز بود؟
رئیس جمهوری ترکیه مواضع خود را برحسب به اعتقادش منافع کشور و حزب و چه بسا تمایلات شخصی برای زعامت در منطقه تغییر داده و بعید نیست که در روزهای آینده برخی اتفاقات بی سابقه از سوی وی برای خروج از این بحران شاهد باشیم و دیدار آینده وی با پوتین چه بسا دارای نتایج بسیاری باشد.
عطوان اضافه کرد که مسئولان سوریه در دمشق از نزدیک تحولات میدانی سوریه را زیر نظر داشته و تش ها و اختلاف ها در میان دشمنان آنها چه درگیری میان جبهه النصره با گروههای ترویستی دیگر در ادلب و حومه های آن، میان ترکیه و آمریکا و ترک ها و کردها همه به نفع این کشور خواهد بود.