تولستوی ، لئو نیکولایویچ

برگردان. رحیم کاکایی دانشنامه بزرگ شوروی  و. یا. لاکشین کنت لئو نیکولایویچ تولستوی…

      عید شما مبارکباد 

مبا رکبا د عید ی روزه  دا را ن به آ…

نوروز؛ ارث نیاکان

رسول پویان کهـن نـشـاط بهـاران جشن نوروز است سرور سرو خرامان جشن…

د تلویزیوني سیاسي بحثونو ماهیت

نور محمد غفوری نن چې په انټرنټ کې ګرځیدم، ناڅاپي مې…

چگونه تحلیل کنیم؟

در این روز ها صدا ها در رابطه به وضعیت…

فرنسوا ولټر

ولټر، یو فرانسوي لیکوال، مورخ او فیلسوف، د ټولنیزو اصلاح…

هانا آرنت؛ توتالیتاریسم ابتذال شر

Arendt, Hanna (1906-1975) آرام بختیاری نقل قول های سیاسی یک زن برای…

فقدان روایت آشتی ملی و بحران گفتمان در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دوراهیِ آشتی و منازعه افغانستان طی پنج…

چهار و نیم سال پس از برپایی امارت اسلامی سرمایه؛…

فهیم آزاد مقدمه فقدان اجماع تحلیلی پیرامون بازگشت طالبان به قدرت سیاسی…

پاسخی به پرسشی که چرا؟ گفته بودم، خامنه‌یی قصد حمله…

محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مبان بخش نخست در هفته‌ی گذشته‌ یک هم‌وطن ما یا…

از کابل تا تهران؛ مهار افراطیت یا مهندسی قدرت و…

نویسنده: مهرالدین مشید زورگویی یا ژئوپلیتیک ضربه؛ بازی با آتش تحولات امنیتی…

ویکتور هوګو

هغه د فرانسې نامتو شاعر، ناول، رومان او ډرامه لیکونکی…

یک عکس وهزار خاطره

راديو تلويزيون و افغانفلم سابق افغانستان تنى چند از ژورناليستان اولين…

مارهای آستین؛ بازگشت هیولاهای جنگ نیابتی به دامان پاکستان

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتیژی تا عمق بحران؛ چرخش شمشیر…

ظلم ظالم

رسول پویان جهان به لاف وپـوف ظلم برنمی گردد اســـیـر ظالـــم و…

روز جهانی زن در میانۀ بحران و عقبگرد تاریخی

اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به پیشواز هشتم مارچ، روز…

نه به جنگ، نه به استبداد؛ راه ما رهایی اجتماعی…

اعلامیه سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان در مورد جنگ امریکا-اسرائیل با…

زردشت نیچه؛ پیشگویی تراژدی ایرانی؟

Friedrich Nietzsche (1844-1900) آرام بختیاری تراژدی ایران، یا شیعه ایرانی، از زبان…

جنگ با ایران؛ معادله برنده و بازنده در ترازوی ژئوپلیتیک

نویسنده: مهرالدین مشید تهران خشمگین در نبرد برای بقا این نوشته با…

کوتاه خاطره هایی از مسکو

(کمیته سرتاسری سازمان دموکراتیک جوانان افغانستان، فستیوال جهانی جوانان و…

«
»

علمی و معلوماتی

شناخت دولت ها و شرایط آن

اشتباه نشود که شناخت دولتها از شناخت حکومتها نظر به اصول حقوق بین الملل عمومی فرق دارد  . عناصر متشکله یک دولت عبارت از حاکمیت ، سرزمین ( قلمرو ) و نفوس است . وقتی سازمانی با چنین عناصر متشکله پا به عرصه وجود میگذارد بنام دولت یاد میگردد . چون دولتها بازیگران اصلی در…

بیشتر بخوانید

تقویم سال حیوانی یا ایغوری

نوشته کریم پوپل جنتری سال حیوانی در کشور ما نیز یک سنت بوده  بخصوص مردمان قدیم مردان موسفید  زنان پیچه سفید و فال بینان ازین سال استفاده می نمایند و بعضی ها این سال را بنام سال نجومی نسبت می دهند. یعنی در افغانستان تقویم حیوانی ، سال هجری شمسی و هجری قمری عملاً وجود…

بیشتر بخوانید

ضد کمونیست ها هم روزی فراموش میشوند

آرام بختیاری فلسفه لیبرال قرن 20،چپ ستیز،متفرق. آلمانی ها به ژورنالیست ها می آموزند که در سیاست، لیبرال، در اقتصاد محافظه کار، و در فرهنگ، چپ گرا باشند. در نیمه دوم قرن بیست و بعد از پایان جنگ حهانی دوم، فیلسوفان چپگرا با اشاره به فاشیسم و استالینیسم، توصیه میکردند که “بگذارید تئوریها بمیرند و…

بیشتر بخوانید

مشروعیت نظام و دولت چیست

نوشته کریم پوپل مورخ۷ سنبله سال ۱۴۰۰ نوع حکومتی است که بر اساس قانون استواربوده  و عملکرد آن بر مردم آشکار باشد. این چنین دولت تحت کنترول یک ملت شایسته  بوده توسط همه ملت به  رسمیت شناخته شود.  از دیدگاه علوم اسلامی و دینی، مشروعیت داشتن، به معنای انتساب یک موضوع به دین و شرعی…

بیشتر بخوانید

تروتسکیسم یا لنینیسم؟(بخش۱)

جی. وی. استالین/ آمادور نویدی قیام اکتبر الهام‌بخش و رهبر خود را داشت، اما این شخص، لنین بود، و کس دیگری غیراز لنین نبود، همان لنینی که کمیته مرکزی هنگام تصمیم‌گیری درباره مسئله قیام قطع‌نامه هایش را تصویب کرد، همان لنینی که، علی‌رغم آن‌چه که تروتسکی می‌گوید، مخفی بودنش، مانع از الهام‌بخش بودن واقعی قیام نشد.…

بیشتر بخوانید

قضاء وچگونگی آفرینش عدالت

وهش ونگارشی ازسخی صمیم:    قسمت سیزدهم    ***   من ومسئولیت ریاست محاکم ولایت بلخ:       ***   رابطهٔ سببیت، اثرات ورویکرد های را که در ایجاد نتیجهٔ (عدالت قضائی) بطور مستقیم و غیر مستقیم سهیم و درتکوین عدالت ویا نقض وجریحه دارساختن آن مدد رسان ودر تکامل آنها منتج به نتیجه می گردد ــ لازم است واجب الذکروقابل قبول بدانیم. برهمین…

بیشتر بخوانید

رازی- فیلسوف مادیگرای تراز جهانی

دکتر بیژن بارانبخش دوم رازی بجز مقام علمی تراز جهانی، فیلسوف آزاد اندیش ماده گرا چون خیام  بود. او در چند اثر و بحثها دین عقلانی را با اصول منطق، استنتاج، تناقضات رد کرد. این رد کردن ضربه به اعتقادات اکثریت جامعه نزد. بلکه بخاطر فقر، جامعه خرافاتی تر شد؛ تا جایی که در سده…

بیشتر بخوانید

«توهمات کرونایی و طالبانی» 

کرونا مردم را مانند برگ از درخت زندگی می تکاند و به خاک می اندازد. در ایران، نه دارویی برای مداوا موجود است و نه واکسنی برای پیشگیری. توده مردم بدون سرم، بدون اکسیرن، بدون ماسک در حیاط بیمارستان‌های بدون تخت. کرونا با حکومت طالبانی گورستانها را گسترش داده و آباد کرده است. اگر کسی…

بیشتر بخوانید

نگاهی کوتاه به تاريخ اسب تركمن

رحیم کاکایی  اسب تاریخ تکامل طولانی دارد و پیدایش آن به بیش از پنجاه میلیون سال پیش برمی‌گردد. اسب‌های اولیه با اسب‌های کنونی به لحاظ جثه تفاوت بسیاری داشتند. اندام آن‌ها بسیار کوچک‌تر ازاسب‌های کنونی بوده و هیکلی به اندازه روباه داشته‌اند. این حیوان از خانواده‌ی «Equidea» است. اسب‌های یک میلیون و دویست هزار سال…

بیشتر بخوانید

موضوعات فلسفه دانشگاههای غرب در نیم قرن اخیر

آرام بختیاری فلسفه دانشگاهی،- سفسطه و حرافی آکادمیک، یا علم انقلاب،نجات،شناخت و روشنگری ؟  تحصیل رشته فلسفه در دانشگاههای غرب شامل چه مباحث و مکاتب و موضوعاتی است؟ از زمان جنبش دانشجویی سال 1968 میلادی تاکنون، یعنی از حدود نیم قرن پیش، موضوعات و مکاتب فکری خاصی در نظام آموزشی این رشته گنجانده شده که…

بیشتر بخوانید

احكام قانوني وشرعي در مورد اسراي جنگي!

عبدالاحمد فیض واقعيت زندگي در سياره ما بيانگر آنست، كه انسانها بيشترين فرصتهاي زندگي خويش را در روياروي ،منازعه، كشتن وبستن يكديگر پشت سرگذاشته است، كه دراعصاركهن اين خونريزيها كه عمدتأ به قصدكسب غنيمت، تصاحب املاك وبالاخره دستيابي به منافع فردي وگروهي بوقوع پيوسته است، حدومرزي نداشته است. اما بعد ازظهور دين اسلام در عصر…

بیشتر بخوانید

رازی- دانشمند تراز جهانی

دکتر بیژن باران رازی آزاد اندیش، پزشک، شیمی‌دان، فیلسوف، همه‌چیزدان ایرانی تراز جهانی است. او در 1120 سال پیش رییس بیمارستان بغداد و ری بود. 200 اثر مانا در پزشگی، فلسفه، شیمی، داروسازی، دین، کیهان‌شناسی نوشت؛ 62 سال زیست. کاشف الکل، جوهر گوگرد/ اسید سولفوریک، نفت سفید است. خردگرایی و تجربه‌گرایی او را به علم…

بیشتر بخوانید

نئولیبرالیسم دشمن تاریخی دموکراسی 

گزیده ی از آرشیف فرستنده: حسین تلاش  آلدو ماداریا گا برگردان: مدان اولین اجلاس مجمع “مونت پلرن” در سال ۱۹۴۷ با حضور بنیان گزارانش “فردریش هایک” و “لودویک وون میزس”  فراتر از یک مجموعه ساده سیاست‌های مبادله آزاد، نئولیبرالیسم همیشه به دنبال تغییر موازنه قدرت در جامعه به نفع کارفرمایان بوده است. حمله نئولیبرالیسم علیه دموکراسی…

بیشتر بخوانید

قضاء وچگونگی آفرینش عدالت

پژوهش ونگارشی ازسخی صمیم:   قسمت دوازدهم   ***   خاطره وسرگذشت غم انگیزریاست محاکم ولایت بلخ، ریاست محکمهٔ شهری وسایر ریاست های معاونهٔ مربوطه وإدارات آنها درسالهای ۱۳۵۹ شمسی مطابق ۱۹۸۱ میلادی: یاد آوری ضروری: درین پژوهش هدف اصلی من «قضاء وچگونگی آفرینش عدالت» عنوان شده است ولی در مغزومتن آن بعضی گذارشاتیکه مستقیم درایجادعدالت نسبی اَثر کذارویا اساس قرار داشته ویا هم موانع جدّی برای محاکم خلق می کند واجب الذکر پنداشته میشود منهم آگاهانه…

بیشتر بخوانید

شبکه های اجتماعی در افغانستان و جهان

نوشته کریم پوپل مورخ۲۲ جولای۲۰۲۱ شبکه اجتماعی  نمونه از روابط بین افراد و گروهای اجتماعی  را گویند. یا  یک نهاد اجتماعی است که از مجموعه ای از بازیگران اجتماعی (مانند افراد یا گروپ  یا سازمان ها) ، با  روابط دوگانه ویا سایر تعاملات اجتماعی بین بازیگران را تشکیل میدهد .  در یک تعریف دیگر  ساختاری…

بیشتر بخوانید