بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

«
»

گزیده مقالات

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic & Security Analyst در میدان، یک اشتباه را خیلی زود می‌توان دید؛ اما پیامد آن همیشه همان‌قدر زود دیده نمی‌شود. گاهی یک درگیری از یک نقطه شروع می‌شود؛ در یک قریه، در یک دره، در امتداد یک جاده یا در نزدیکی یک مرز. در…

بیشتر بخوانید

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی در افغانستان؛ روایتی از یک گسست تاریخی

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات گوناگون شایسته تأمل بود. انگیزه اصلی من برای آن‌که این ویدیو را با دقت بیشتری ببینم، به مجموعه‌ای از تصاویری بازمی‌گردد که یکی از اعضای خانواده، پس از سفر به کابل، برایم فرستاده بود. در این تصاویر، تغییر نام برخی کوچه‌ها و معابر شهری…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور ها افغانستان پس از سقوط نظام جمهوریت در اگست ۲۰۲۱ وارد مرحله‌ای متفاوت از تاریخ معاصر خود شد. خروج نیروهای آمریکایی و ناتو در ظاهر پایان یک دوره بیست‌ ساله مداخله نظامی غرب بود؛ اما پایان حضور نظامی غرب به معنای پایان اهمیت ژئوپولیتیکی…

بیشتر بخوانید

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist & Regional Security Analyst ۲۰۰ میلیون دلار، انرژی، جغرافیا و معادله‌ای فراتر از یک قرارداد وقتی از سرمایه‌گذاری خارجی در افغانستان صحبت می‌شود، معمولاً نخستین پرسش این است که چه مقدار پول وارد کشور خواهد شد. اما در مورد قرارداد جدید میان افغانستان و شرکت سعودی…

بیشتر بخوانید

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security Analyst گاهی فهمیدن یک میدان، با خواندن نقشه آغاز نمی‌شود. با شنیدن یک گزارش هم آغاز نمی‌شود. میدان را باید دید، در آن حرکت کرد، با مردمش سخن گفت، محدودیت‌هایش را لمس کرد و در لحظه‌ای که تصمیم‌گیری دیگر امکان انتظار برای اطلاعات کامل را…

بیشتر بخوانید

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ تنها یک جابه‌جایی سیاسی در افغانستان نبود؛ بلکه آغاز مرحله‌ای تازه در ساختار قدرت، رابطه دولت و جامعه و تعریف مفهوم «شهروند» در این کشور بود. طالبان پس از تصرف کابل، نه یک نظام سیاسی مشارکت‌محور و مبتنی بر نمایندگی گروه‌های اجتماعی؛ بلکه ساختاری…

بیشتر بخوانید

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست فکری را تجربه می‌کنند؟

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military & Security Analyst Afghanistan & Regional Security Affairs شکست واقعی همیشه از جایی آغاز نمی‌شود که آخرین سنگر سقوط می‌کند فروپاشی دولت‌ها معمولاً در آخرین لحظه دیده می‌شود؛ زمانی که شهری سقوط می‌کند، خط دفاعی از هم می‌پاشد، مقام‌ها کشور را ترک می‌کنند یا…

بیشتر بخوانید

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق و منصفانه دشمنی طالبان با زبان فارسی، بهتر است میان دشمنی با زبان فارسی و سیاست زبانیِ برتری‌جویانه تفاوت قایل شویم. شواهد موجود نشان می‌دهد که در دوره طالبان، به‌ویژه پس از ۲۰۲۱، فشار بر کاربرد رسمی و نمادین دری/فارسی افزایش یافته است؛…

بیشتر بخوانید

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های خارجی داشت و با انگیزه‌های داخلی اجرا شد

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر باشد و با آب‌ها و دریاهای وسیع محاط شده باشد؛ بلکه کشوری کوهستانی و محصور در خشکی است، با تنوع قومی و مذهبی نه چندان گسترده؛  تاجیک، هزاره، پشتون، اوزبیک و دیگر اقوام، و دارای مناطقی است که حتی شاید بسیاری از مسائل مدرن امروزی…

بیشتر بخوانید

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز تغییر داد

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛ و درس‌هایی که با خود به خانه آوردم نوشته وحیدالله نورزی افسر ارشد نظامی سابق | استراتژیست میدانی و تحلیل‌گر امنیتی منطقه من در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در نیویورک نبودم. در واشنگتن هم نبودم؛ جایی که ساختمان پنتاگون هدف حمله قرار گرفت. در هیچ‌یک از…

بیشتر بخوانید

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و سیاسی جهان اسلام در سده بیستم است. این جریان در شرایطی شکل گرفت که جهان اسلام با فروپاشی امپراتوری عثمانی، استعمار اروپایی، شکست‌های نظامی، عقب‌ماندگی اقتصادی، استبداد سیاسی، بحران هویت، نفوذ اندیشه های سوسیالیستی و مارکسیستی و رویارویی با مدرنیته مواجه بود. بنابراین، اسلام…

بیشتر بخوانید

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist | Security & Strategic Affairs Analyst روایتی از جنگ، ایمان، پرسش، مسئولیت و خلوت انسان با خدا گاهی یک سؤال در کودکی شکل می‌گیرد، اما پاسخ آن شاید ده‌ها سال بعد و در سخت‌ترین لحظه زندگی ظاهر شود. برای من یکی از آن سؤال‌ها این…

بیشتر بخوانید

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم منطقه‌ای جدید؟ Wahidullah Noorzai Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist | Security & Geopolitical Analyst Afghanistan and Regional Security Affairs سال ۲۰۲۱ برای افغانستان فقط سال تغییر حکومت نبود؛ سالی بود که یک نظام سیاسی فروپاشید، یک جنگ بیست‌ساله به پایان رسید و هم‌زمان،…

بیشتر بخوانید

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی طالبان

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت طالبان، توانستند در پرتو توافق بن، سپری‌کردن دوره‌های حکومت موقت و انتقالی، تصویب قانون اساسی و برگزاری انتخابات، به نظامی تحت عنوان «جمهوریت» دست یابند. از این منظر، می‌توان گفت جمهوریت ودیعه‌ای بود که با کمک‌های نظامی، مالی و سیاسی جامعه جهانی در افغانستان…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور می‌کند

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic & Security Analyst وقتی اقبال لاهوری افغانستان را «قلب آسیا» نامید، شاید این تعبیر در نگاه نخست بیشتر یک استعاره شاعرانه به نظر برسد؛ اما اگر افغانستان را نه فقط روی نقشه، بلکه در شبکه پیچیده‌ای از جغرافیا، تاریخ، امنیت، تجارت، آب، انرژی، مهاجرت و روابط…

بیشتر بخوانید