پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

«
»

گزیده مقالات

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ تنها یک جابه‌جایی سیاسی در افغانستان نبود؛ بلکه آغاز مرحله‌ای تازه در ساختار قدرت، رابطه دولت و جامعه و تعریف مفهوم «شهروند» در این کشور بود. طالبان پس از تصرف کابل، نه یک نظام سیاسی مشارکت‌محور و مبتنی بر نمایندگی گروه‌های اجتماعی؛ بلکه ساختاری…

بیشتر بخوانید

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست فکری را تجربه می‌کنند؟

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military & Security Analyst Afghanistan & Regional Security Affairs شکست واقعی همیشه از جایی آغاز نمی‌شود که آخرین سنگر سقوط می‌کند فروپاشی دولت‌ها معمولاً در آخرین لحظه دیده می‌شود؛ زمانی که شهری سقوط می‌کند، خط دفاعی از هم می‌پاشد، مقام‌ها کشور را ترک می‌کنند یا…

بیشتر بخوانید

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق و منصفانه دشمنی طالبان با زبان فارسی، بهتر است میان دشمنی با زبان فارسی و سیاست زبانیِ برتری‌جویانه تفاوت قایل شویم. شواهد موجود نشان می‌دهد که در دوره طالبان، به‌ویژه پس از ۲۰۲۱، فشار بر کاربرد رسمی و نمادین دری/فارسی افزایش یافته است؛…

بیشتر بخوانید

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های خارجی داشت و با انگیزه‌های داخلی اجرا شد

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر باشد و با آب‌ها و دریاهای وسیع محاط شده باشد؛ بلکه کشوری کوهستانی و محصور در خشکی است، با تنوع قومی و مذهبی نه چندان گسترده؛  تاجیک، هزاره، پشتون، اوزبیک و دیگر اقوام، و دارای مناطقی است که حتی شاید بسیاری از مسائل مدرن امروزی…

بیشتر بخوانید

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز تغییر داد

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛ و درس‌هایی که با خود به خانه آوردم نوشته وحیدالله نورزی افسر ارشد نظامی سابق | استراتژیست میدانی و تحلیل‌گر امنیتی منطقه من در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در نیویورک نبودم. در واشنگتن هم نبودم؛ جایی که ساختمان پنتاگون هدف حمله قرار گرفت. در هیچ‌یک از…

بیشتر بخوانید

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و سیاسی جهان اسلام در سده بیستم است. این جریان در شرایطی شکل گرفت که جهان اسلام با فروپاشی امپراتوری عثمانی، استعمار اروپایی، شکست‌های نظامی، عقب‌ماندگی اقتصادی، استبداد سیاسی، بحران هویت، نفوذ اندیشه های سوسیالیستی و مارکسیستی و رویارویی با مدرنیته مواجه بود. بنابراین، اسلام…

بیشتر بخوانید

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist | Security & Strategic Affairs Analyst روایتی از جنگ، ایمان، پرسش، مسئولیت و خلوت انسان با خدا گاهی یک سؤال در کودکی شکل می‌گیرد، اما پاسخ آن شاید ده‌ها سال بعد و در سخت‌ترین لحظه زندگی ظاهر شود. برای من یکی از آن سؤال‌ها این…

بیشتر بخوانید

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم منطقه‌ای جدید؟ Wahidullah Noorzai Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist | Security & Geopolitical Analyst Afghanistan and Regional Security Affairs سال ۲۰۲۱ برای افغانستان فقط سال تغییر حکومت نبود؛ سالی بود که یک نظام سیاسی فروپاشید، یک جنگ بیست‌ساله به پایان رسید و هم‌زمان،…

بیشتر بخوانید

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی طالبان

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت طالبان، توانستند در پرتو توافق بن، سپری‌کردن دوره‌های حکومت موقت و انتقالی، تصویب قانون اساسی و برگزاری انتخابات، به نظامی تحت عنوان «جمهوریت» دست یابند. از این منظر، می‌توان گفت جمهوریت ودیعه‌ای بود که با کمک‌های نظامی، مالی و سیاسی جامعه جهانی در افغانستان…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور می‌کند

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic & Security Analyst وقتی اقبال لاهوری افغانستان را «قلب آسیا» نامید، شاید این تعبیر در نگاه نخست بیشتر یک استعاره شاعرانه به نظر برسد؛ اما اگر افغانستان را نه فقط روی نقشه، بلکه در شبکه پیچیده‌ای از جغرافیا، تاریخ، امنیت، تجارت، آب، انرژی، مهاجرت و روابط…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ سرزمینی میان جغرافیا و تاریخ

چرا راه‌ها همیشه سرنوشت ما را تعیین کرده‌اند؟ گاهی برای فهم یک کشور، لازم نیست از پایتخت آن شروع کنیم. کافی است یک جاده را دنبال کنیم. جاده‌ای که از میان شهرها و روستاها عبور می‌کند، از کنار بازارها می‌گذرد، کامیون‌ها را به مرز می‌رساند، خانواده‌ها را به یکدیگر متصل می‌کند و در عین حال…

بیشتر بخوانید

وقتی دین و فلسفه به ایدئولوژی بدل می‌شوند

 نویسنده: مهرالدین مشید ایدئولوژیک شدن دین و فلسفه؛ آغاز فاجعه دین و فلسفه، در بنیاد خود، دو کوشش بزرگ انسانی برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های اساسی درباره حقیقت، انسان، اخلاق، معنا و زندگی‌اند. دین بیشتر بر ایمان، وحی، معنویت و نسبت انسان با امر قدسی تکیه دارد و فلسفه بر پرسش، استدلال، نقد و جست‌وجوی عقلانی…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ کشوری که توسعه در آن چند بار متوقف شد

نگاهی تاریخی و فرهنگی به «آغازهای ناتمام»، از دولت‌سازی تا امنیت و زندگی روزمره افغانستان را نمی‌توان فقط با واژه‌هایی مانند جنگ، فقر، مداخله خارجی یا عقب‌ماندگی توضیح داد. پشت هر یک از این واژه‌ها، تاریخی طولانی از تلاش، شکست، بازسازی، امید و دوباره آغاز کردن وجود دارد. شاید یکی از پرسش‌های اساسی درباره افغانستان…

بیشتر بخوانید

از افغانستان تا هرمز؛ وقتی بحران‌های منطقه به یک زنجیره امنیتی تبدیل می‌شوند

وحیدالله نورزی Wahidullah Noorzai Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist | Security Analyst تجربه میدانی و نگاهی راهبردی به بحران مسیرها، امنیت منطقه‌ای و آینده افغانستان بحران‌های منطقه‌ای معمولاً از یک نقطه آغاز می‌شوند، اما در جهان امروز به ندرت در همان نقطه باقی می‌مانند. یک درگیری در خلیج فارس می‌تواند قیمت انرژی را…

بیشتر بخوانید

 افغانستان در بن‌بست پیچیده؛ روزنه‌های امید برای گشایش

 نویسنده: مهرالدین مشید قومی‌سازی جنگ؛ ترفند طالبان برای بقای انحصار قدرت  این پرسش، دغدغه فکری هر شهروند افغانستان است که با توجه به حکومت انحصاری، استبدادی و انعطاف‌ناپذیر طالبان و نیز اختلاف‌ها و پراکندگی میان مخالفان آنان، سرنوشت افغانستان و مردم آن را چگونه می‌توان پیش‌بینی کرد و تا چه اندازه می‌توان به شکستن بن‌بست…

بیشتر بخوانید