سرمایه‌داری در لبهٔ شکست؛ اقتصاد بحران‌زده و سیاست مشت‌آهنین

نویسنده: مهرالدین مشید بحران های ساختاری نظام سرمایه داری و ظهور…

سوسیال دموکراسی؛ تمایز مفهومی، تجربهٔ تاریخی و امکان بومی‌سازی در…

نور محمد غفوری مقالهٔ را تحت عنوان (چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی…

الگوریتم څه شی دی، څه وخت، چیرته او څنګه را…

نور محمد غفوري الگوریتم د ستونزې د حل لپاره د منظمو،…

د گوند کالیزه په مناسبت‎

پتمنو خویندو او ملگرو د افغانستان دخلق دموکراتیک گوند د…

بوی نفت و خون 

رسول پویان  ز خون سرخ بشر دست ظلم گلگون است  زطرف جیحـون وکارون تا امازون است  خـدا نظـاره گـر قـتل نظـم و قـانـون است  ز بیم جنگ و تجاوز بشر جگرخون است  شرار…

چه ارزان فروختند!

امین الله مفکر امینی                        2026-22-01! چه ارزان فروختند مردمِ دانـــــای  میهن ما را…

پاسخ به سیاه‌مشق آقای انجنیر کمال بهادری (نامی بی‌هویت که…

درباره‌ی مسئولیت جمعی، نقد سیاسی و ضرورت عبور از فردمحورینوشته‌ی…

چرنیشفسکی نیکولای گاوریلوویچ

ترجمه. رحیم کاکایی پ. ا. نیکولایف.  بخش یکم نیکولای گاوریلوویچ چرنیشفسکی در ۱۲…

ټکنالوژي، سیاست او د عدالت پوښتنه

نور محمد غفوری ایا د نوې زمانې په راتګ سره ټولنیز…

وحدت به‌مثابه پراتیک تاریخی

بازخوانی تیوریک نشست شصت و یکمین سالگرد تأسیس حزب دموکراتیک…

یادنامهٔ دکتورعبدالسلام آثم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ در روزگاری که تاریخ کشورما مشحون از رخ داد های…

بحران فقر در افغانستان: عوامل، چشم‌انداز و راهکارهای مقابله با…

افغانستان در یکی از تاریک‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر خود بصورت…

بازسازی نیروی چپ دموکراتیک افغانستان

افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و بحرانی‌ترین مراحل تاریخ معاصر…

طالبان؛ گسست خشونت‌بار و تعلیق تاریخ در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید حکومت ضد تاریخی طالبان؛ نمادی ازایستایی در برابر…

گزارش از جریان نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح…

           نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح د خ ا…

عقل چیست ؟

د مولانا سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان …

د تصوف او عرفان په تړاو مرکه‎

له ښاغلي پوهاند محمد بشیر دودیال سره، چې د علم،…

نمک شناسان!

امین الله مفکر امینی                     2026-15-01! دوستش میدارم آنــرا کزاعمــــاقی قلبی  مملو زمهــــرش دوستم بــــدارد  بسی…

رمان نیهلیستی، عرفان رفرمیستی، روشنفکر پوپولیستی

Aldous Huxely (1894- 1963) آرام بختیاری روشنفکران و فرهنگسازان در رمانهای هاکسلی. آلدوس…

پیام شادباش رفیق سلطانعلی کشتمند

پیام شادباش رفیق سلطانعلی کشتمند، از بنیان‌گذاران حزب دموکراتیک خلق…

«
»

چگونه فارس(پرشیا) به ایران تبدیل شد؟

نوشته کریم پوپل

مورخ ۱۹،۱۲،۲۰۲۳

پس از ختم اقتدار جمهوری وایمار ‏Weimar Republic‏ یا (رایش دوم) حزب نازی آلمان تحت رهبری آدلوف هیتلر (رایش سوم) در سال ۱۹۳۳ میلادی با قدرت عظیم تخنیکی و نظامی درقلب قارهٔ اروپا ظهور کرد. هتلر بخاطر هدفهای سیاسی و نظامی که داشت خواست کشورهای عربی را به بهانه مبارزه با یهودیزم بخود متحد سازد. ترکها که نصف جمعت شوروی بود تحت شعار پان ترکیزم و آریایها را تحت شعار پان ایرانیرم متحد خود سازد. در آنوقت در افغانستان هاشم خان محمد نعیم خان، عبدالمجید خان و محمد گل خان مومند، شعار هتلر را پیش می‌برد. فیض محمد خان وزیر خارجه افغانستان در ملاقات با هیتلر، در پیامی که از هاشم خان قرائت می‌کرد، خطاب به او گفت: «افغانستان آرزومند است تا از آلمان که آن را برادر بزرگ‌تر و پیشرفته تر آرین خود می‌داند، کمک حاصل کند.» (فرهنگ:۶۳۶٬۱۳۹۴)(عطایی:۳۱۹٬۱۳۸۹)‏

همچنان در اوج قدرت سیاسی و نظامی هیتلر، رضا شاه پهلوی پادشاه فارس و یکتعداد زیادی از روشنفکران و ملی گریان فارس بخاطر رهایی از استعمار روسیه و دولت برتانیا با آلمانها طرح دوستی بستند که مورد استقبال هتلر قرار گرفت. پس از آن کمک‌های تخنیکی و اقتصادی آلمان به فارس سرازیر شد چون هیتلر می‌خواست برای حمله برهند وشکست اقتصادی برتانیا پایگاهی در خلیج فارس و بحیره عمان داشته باشد. ‏همان بود که «ایران نامهٔ باستان» تحت نظارت مستقیم دفتر تبلیغات سیاسی آلمان دربرلین با مدیریت شیخ عبد الرحمن سیف به نشر می‌رسید. که هدف آن تقویهٔ مفکورهٔ «ایران بزرگ» وطرز دید برتری جویانهٔ نژاد آ ریائی بر نسل‌های دیگر بود. متعاقباً رضا شاه درسال ‏۱۹۳۵ اسم کشورش را از فارس به ایران تبدیل نمود و مفکورهٔ پان ایرانیزیم ‏Pan Iranism‏ با استفادهٔ ابزاری از شهنامهٔ فردوسی مانند «هنر نزد ایرانیان است وبس ندارند به جهان معرفی نمود. انگلیسها و روسها که خطر بزرگی را در زیر حلقوم خود دید ند. همین بود که نیروهای متفقین در ۲۵ سنبله ۱۹۴۱ به ایران حمله کرده و این کشور را به اشغال خود درآوردند. ‏

پس از اشغال ایران، بریتانیا در پیام به رضاشاه از او خواست که از قدرت کناره‌گیری کند و سلطنت را به ولیعهدش واگذار کند. ارتش ایران نتوانست هیچ مقاومت مؤثری انجام دهد. گویند وزیر دفاع ایران به عساکر خود گفته بود که بروید سرکها را آب پاشی کنید که دشمن بلخشند روسها که دید سرکها آب پاشی شده دید خیلی از مردم ایران تشکری کردند. درین جنگ بینی یکنفر ایرانی هم خون نشد. بالاخره رضا شاه از سلطنت کناره‌گیری کرد سلطنت را به پسر بزرگش محمدرضا شاه که در آن زمان ۲۲ ساله بود واگذار کرد. رضاشاه سپس تحت نظر نیروهای بریتانیایی از بندرعباس با کشتی از ایران خارج شد. ابتدا او را به سمت هند بردند. بعد به جزیرهٔ موریس منتقل شد و بالأخره در آفریقای جنوبی در شهر جووهانسبورگ تحت نظر قرار گرفت. سرانجام رضاشاه در ۴ ‏اسد ۱۳۲۳ هجری خورشیدی یا ۱۹۴۴ یا اندو مأیوسی پس از دومین سکته قلبی در کشور آفریقای جنوبی شهرجووهانسبورگ درگذشت. ‏

روحش شاد باد

یادش گرامی باد

موخذ

۱. تغیر نام فارس به ایران و پیامدیهای آن به کشورهای همجوار نوشته پرتو نادری ویبسایت خراسان زمین

https://www.khorasanzameen.net/php/read.php?id=3529

۲. ایا رضه شاه نام پریشا را به خاطر نازی ها به آیران تغیر داد؟   

پاسخ مورخان فرانسوی و ایرانی به ادعاهای آنری لوی پیرامون نام ایران

https://www.khabaronline.ir/news/1705066/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF

۳. منشع اریایها از کجا بود فیس بوک تاریخ مندیگک

https://www.facebook.com/Mundigakdarii/posts/2346456672313453/

۴. پان ترکیسم ویکیپیدیا فارسی

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D9%85

۵. ادعای تازه؛ ترک‌ها 10 منطقه روسیه را جمهوری های ترک نشین نامیدند

https://sputnik.af/20220218/%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%87%D8%A7-10-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF-9228567.html

۶. هتلر برادر بزرگ محمد هاشم خان در ویبساست موروز