د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

«
»

چپ در نزده سال اخیر

در تنوع سیاسی یک نظام مبتنی بر دموکراسی اندیشه وتشکل چپ‌ازمزایای دمو کراسی وتحمل پذیری دیگر اندیشی است .

تفکر چپ بالفعل در افغانستان وجوددارد ، با وجود تحولات وتغیرات سه دهه اخیر از سلطه جهادی ها  که از ان طرف دیورند لاین بحیث دشمن دولت وابسته به نیروی چپ می جنگید تا سلطه امریکا بحیث مخالف جهانی چپ ، دست دراز پاکستان وایران همچون حامیان راستگرایان افراطی مذهبی درکشور ، این تفکر نا بود نه شده اما به انزوا رانده شده است . از اثر سیاستهای بازدارنده امریکا وگروههای سیاسی مذهبگرا وروشنفکران وارد شده از غرب ، حضور فعال سیاسی ان در جامعه دچار محدودیت ها گردیده است .

مشکل دیگر پراگندگی وچندین دستگی چپی هاست که نمیتوانند از یک موضع واحد وارد صحنه سیاسی گردند .

نبود موضع تیوریک ونداشتن موقف روشن در برابر مسائل کلان ملی ووطنی مشکل دیگریست که با حفظ حضور پنجاه سال چپی ها در سیاست از اپوزیسیون تا حاکمیت واز حاکمیت تا سقوط وجریانات بعدی طی نزده سال اخیر تبارز قابل حساب در حیات سیاسی جامعه داشته باشند .

چپ یعنی نیروی خواهان تغیر در وضع ونو اوری برای پیشروی . درغیر ان چپ انطوریکه در تاریخ مبارزه صراحت داشته معنی اش را از دست میدهد. این تغیر شامل فکتور های اساسی چون اقتصاد ، فرهنگ وسیاست میباشد ازینرو ؛ چپ برای بدیل نظام اقتصادی بازار ازاد طرح روشن داشته درعرصه فرهنگی با تزهای متفاوت با نظام حاکم تحت اشغال وراستگرایان وارد میدان سیاست میگردد .چپ برای تغیر وضعیت بغرنج سیاسی کشور طرحهای ارائه نماید که نسبت به سائر گروپها برازنده تر باشد .

تاهنوز حرکت این گروه بیک جنبش سیاسی همه گیر مبدل نشده ونام معینی ندارد ، کسی نیروی چپ ، برخی چپ دموکراتیک وکسانی هم نیروهای ملی ودموکراتیک را بکار میگیرند وعده ای هم حاَضر نیستند با حفظ گذشته روشن به این نام یاد گردند .

هستی مجدد چپ‌با یک او ای بلند وبا تزهای بسیج کننده وپیشرونده میتوانست جایگاه انرا در اذهان عامه ودر فورم سیاسی کشور معین سازد .

از مرامنامه ها ونشرات اخباری گروپهای جدا گانه چپ بر می اید که انها ازسه عرصه ذکر شده در بالا صرف در سیاست ان هم طبق اوضاع روز نه دور نمایی گاهگاهی قدافرازی میکنند ولی با بیشترین عکس العملها و موضعگیری های متفاوت خودی مواجه میشوند. این تبارز سیاسی با کدام ادبیات خاصی که معمول چپ بوده وهست نه بلکه بعضآ راستگراتر از راست میباشد.

موضعگیری چپ در مورد اشغال وعوامل ان ، حضور پایگاههای نظامی امریکا ماهیتآ  ازموضع چپی نیست بلکه با کج دار ومریز توام با احتیاط ومحافظه کاری بیان شده است .

با داشتن چنین موقف نا معین وشکل نا گرفته وجدا ازهم چپ میتواند جاذبه داشته باشد وبحیث یک روند قابل حساب میان نسل جوان عمل نماید؟

این موضعگیری بیشتر به احزاب افراطی مذهبی تعلق گرفته وجاذبه هم دارد که در مکاتب وپوهنتونهای شخصی ودولتی محسوس میباشد .

جوانان با  ناراحتیها ونا رضائیتی هایکه از وضع جاری دارند خواهان تغیر هستند اما سکان این گرایش بنابر عدم حضور فعال ویکپارچه چپ تحول طلب وترقیخواه بدست احزاب افراطی مذهبی افتیده است که بصورت سری وعلنی فعال اند .

چپ در محاصره حلقه ای از مخالفین اندیشه وعمل قراردارد ، ناتو ، امریکا ، برگشتگان غرب که در حاکمیت اند ، جهادی ها وطالبان ، حلقاتی اند که از لحاظ فکری و توانمندی عملی میتوانند بصورت مرموز یا علنی، بالقوه وبالفعل با چپ تحول طلب وترقی پسند مخالفت ورزند وتا خطر امحای فزیکی عمل نمایند .

پروبلم دبگر برای دیگر اندیشان وتحول طلبان خطر تروریسم است که میتواند بحیث تهدید بکار گرفته شود . نیروی چپ مسلح نیست وبر مسلح بودن اتکا نداشته با استفاده از شیوه های دموکراتیک سیاست میکند ‌.

در حالت جنگی وسلطه دولت تحت اشغال وخطر تروریسم زمینه برای فعالیت چپی ها که با مشکل سه گانه اَشغال ،سلطه جهادی ها وتهدید طالبانی مواجه بوده میتوانند محدود بوده کدام حمایه گر جهانی هم نداردند

باحفظ حالات جاری وامکانات محدود اگر نیت مبارزه در وجود یک تشکل واحد  وجود داشته باشد میتواند سر از میان حوادث بالا کند ، اگر روی اختلافات گذشته وحال حساب نکنند واز شخصیت پرستی یا به اصطلاح پرستش اروح رفتگان با حفظ احترام وارجگذاری به انها دوری جویند وروی مسئولیتهای ملی ووطنی بیاندیشند وبا کسانیکه با مشکل گرایشهای سمتی وقومی وزبانی مبتلاء شده اند وتبارز چپی در ریشه های گذشته حزب میکنند برای همیش خدا حافظی کرده نگذارند که اندیشه وتفکر ترقیخواهانه زیر غبار برخی حلقات محلی وسمتی وزبانی الوده گردد ونسل نو حقیقت سرتا سری بودن وملی بودن چپ را درگردوغبار چنین تبلیعات تمیز نتوانند.