نشریه ژاپنی: «قندوز»، بار دیگر افغانستان را به چهارراه تاریخی رساند
یک نشریه ژاپنی روز چهارشنبه نوشت: شهر «قندوز» سقوط کرد و افغانستان بار دیگر در چهار راه تاریخ ایستاد.
هفته نامه ژاپنی «دیپلمات» در گزارشی در خصوص حمله شبه نظامیان وابسته به گروه طالبان به شهر «قندوز» مرکز استانی به همین نام در شمال افغانستان نوشت: شهر «قندوز» در شمال افغانستان روز سه شنبه – دیروز – به تصرف طالبان درآمد.
این بدترین حادثه در جنگ 14 ساله افغانستان است که میان طالبان و نیروهای ملی افغانستان با پشتیبانی غرب جریان دارد. قندوز آخرین سنگر و استحکامات طالبان بود که در سال 2001 میلادی، ائتلاف بین المللی به رهبری آمریکا آن را از تصرف طالبان آزاد کرد. قندوز آخرین سنگری بود که در جنگ برای آزاد سازی کشور افغانستان از سلطه طالبان فتح شد.
حال بعد از گذشت 14 سال، این شهر بار دیگر سقوط می کند و این سقوط ، حکایت از قدرت گرفتن مجدد طالبان است و یک پیش زمینه ای است از اینکه شورسیان دیگر در کمین ننشسته اند، بلکه ظرفیت آن را دارند که حتی با نیروهای امنیت ملی افغانستان هم رودررو درگیر شوند.
سقوط قندوز در یک سالگی تشکیل دولت وحدت ملی افغانستان به رهبری «اشرف غنی» اتفاق می افتد. حکومت جدید افغانستان با این وعده کار خود را آغاز کرد که امنیت را در سراسر کشور برقرار سازد، اما سقوط «قندوز» بی شک ضربه ای محکم بر اعتبار و وجهه دولت جدید است.
«هارون میر» صاحب نظر سیاسی در این زمینه گفت: سقوط قندوز شکستی برای رهبری ملی افغانستان و رهبری ائتلاف بین المللی است.
وی گفت: متاسفانه، دولت کابل مسئولیت این سقوط را به گردن نگرفته است. شکی نیست که سقوط این شهر تاثیر به سزایی بر دولت وحدت ملی باقی خواهد گذارد.
مجله دیپلمات نوشت: توان و ظرفیت دولت افغانستان برای دفع تهدید طالبان لحظه به لحظه افت می کند. بیشتر از 24 ساعت است که طالبان شهر قندوز را اشغال کرده است. اعزام نیروهای امنیت ملی افغانستان مستقر در استان های همجوار هم کمکی به جلوگیری از سقوط قندوز نکرد. حملات انجام گرفته با انفجار بمب های نفوذ کننده انفجاری و حملات غافلگیر کننده شورشیان مانع از پیشروی نیروهای ملی به شهر شد. فرودگاه قندوز که اکثر نهادهای حکومتی و پرسنل ارتش، نیروهای خود را از آن خارج کرده اند، نیز زیر آماج حملات قرار دارد.
«میر شرشاه نوابی» روزنامه نگار و از اهالی قندوز می گوید: اگر یک نیروی نظامی قوی برای بازپس گیری شهر قندوز از تصرف طالبان وارد عمل شود، طالبان قادر به حفظ قندوز نخواهد بود، اما واقعیت این است که حتی در صورت بازپس گیری شهر، ثبات و آرامش و اوضاع عادی به شهر بازنخواهد گشت. نکته اینجا است که دولت در این شهر جایگاه و اعتبار خود را از دست داده است.
وی می افزاید: ساکنان شهر هنوز در شوکی عمیق فرو رفته اند و احساس می کنند توسط دولت بازی خورده اند و دولت به آنها خیانت کرده است و دستان طالبان را برای تصرف شهر باز گذاشته است.
دیپلمات نوشت: به دنبال سقوط قندوز، اعتبار و منزلت دولت ائتلافی به پایین ترین سطح خود رسیده است. شهر قندوز در موقعیتی استراتژیک قرار دارد و دروازه مهم ورود به شمال افغاسنان و تاجیکستان در همسایگی این کشور است.
تصرف قندوز یادآور خاطره تلخ خونریزی ها در دهه 1990 میلادی است که به دنبال عقب نشینی نیروهای شوروی در سال 1989 در افغانستان اتفاق افتاد و به رغم تلاش های سنگین دولت وقت «نجیب الله» که مورد حمایت کرملین بود، شهر به کنترل مخالفان درآمد.
یک سال بعد از خروج نیروی بین المللی موسوم به «ایساف»، شهری استراتژیک به دست شورشیان افراط گرا سقوط کرده است. اینک این پرسش مطرح است که آیا این تجربه موفق طالبان، به سایر شهرهای افغانستان هم تسری پیدا خواهد کرد؟
تا همین اواخر تصور مردم به این بود که طالبان فقط یک نیروی مهم دردسر ساز در خارج از شهر است و قادر به کنترل هیچ شهر مهمی نخواهد بود. اما این ذهنیت امروز محو شده است و طالبان یک نیروی مهم و قدرتمند مخالفان است که قدرت آن را دارد مستقیما و رودررو با نیروی امنیت ملی افغانستان در نبردی متعارف درگیر شود و پیروز هم شود.
سقوط قندوز یقینا سبب تضعیف روحیه ارتش ملی افغانستان خواهد بود که وظیفه تعریف شده اش برقراری نظم و امنیت در سراسر کشور است. با اشغال شهر قندوز به دست طالبان، دیگر حتی موفقیت و کارایی برنامه های آموزش و تجهیز نیروی امنیت ملی افغانستان نیز زیر سوال می رود. معلوم نیست آیا این برنامه استانداردهای لازم برای مبارزه با طالبان را دارد.
بیم آن می رود که با پیروزی طالبان در قندوز، تعداد جوانان بیشتری جذب گروه های شورشی شوند. سقوط قندوز صراحت دارد به اینکه طالبان به دنبال مرگ «ملا عمر» رهبر خود به تجدید قوا پرداخته است. به رغم آنکه شایع است که ملا عمر به دست هواداران «ملا اختر محمد منصور» رهبر جدید طالبان کشته شده است، با این وجود این سازمان قوت و نیرویی تازه گرفته است.
«میر» توضیح داد: پیروزی طالبان در تصرف قندوز جزء لوازم تقویت قوای طالبان است. برخی شایعات حکایت از آن دارد که این سازمان به دنبال مرگ ملا عمر در روند انتقال رهبری، درگیر جنگ قدرت درون سازمانی است.
وی افزود: تصرف قندوز مشروعیتی به رهبر جدید طالبان اعطا می کند و تائید می کند که طالبان به رغم مرگ ملا عمر، هنوز هم گروهی است صاحب قدرت که باید جدی کرفته شود.
سال گذشته که اشرف غنی به ریاست جمهوری افغانستان رسید، این انتخاب به عنوان نخستین انتقال قدرت به شیوه دمکراتیک در تاریخ افغانستان ثبت شد. اما رهبر جدید افغانستان تا به این لحظه ثابت کرد چون دولت سلف خود در پیشگیری از گسترش خشونت در کشور درگیر جنگ افغانستان، فوق العاده ضعیف است. این واقعیت، چالش سنگین مردم افغانستان و جامعه بین الملل برای مقابله با شورش طالبان است.
