ماجرای «اوکراینگیت» چیست؟ چرا میخواهند ترامپ را استیضاح کنند؟
افشای درخواست رئیسجمهور آمریکا از همتای اوکراینیاش برای کمک به پیشبرد تحقیقاتی با هدف آسیب زدن به اعتبار «جو بایدن» نامزد پیشتاز دموکراتها، «دونالد ترامپ» را جدیتر از هر زمان دیگری با چشمانداز استیضاح روبرو کرده است.
این روزها فضای سیاسی آمریکا به شدت تحت تأثیر پروندهای قرار گرفته است که جدیتر از هر زمان دیگری آینده سیاسی «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا و حلقه نزدیکان او از جمله، «مایک پنس» معاون رئیسجمهور، «مایک پامپئو» وزیر خارجه، «ویلیام بار» دادستان کل و «رودی جولیانی» وکیل شخصی ترامپ را در معرض خطر قرار داده است.
افشاگری یک مأمور مخفی «سیا» (آژانس مرکزی اطلاعات آمریکا) که ظاهرا برای نظارت بر عملکرد اعضای ارشد دولت در کاخ سفید گماشته شده بود، حالا روشن کرده است که ترامپ با هدف بیاعتبار کردن «جو بایدن» رقیب بالقوهاش در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۰ میلادی، از اختیارات رئیسجمهور و روابط خارجی آمریکا سوء استفاده کرده است.
بایدن، هانتر و هلدینگ بریسما
آنطور که متن مکالمه ترامپ با «ولودیمیر زلنسکی» رئیسجمهور اوکراین نشان میدهد، رئیسجمهور آمریکا از همتای اوکراینی خود خواسته پرونده قضایی علیه هلدینگ «بریسما» را که «هانتر بایدن» پسر جو بایدن عضو هیأت مدیره آن است، پیش ببرد. هرچند ترامپ این موضوع را رد میکند، اما ظاهرا ترامپ برای تحت فشار قرار دادن کییف، کمکهای نظامی آمریکا به اوکراین را تعلیق کرده و تنها زمانی با پرداخت این کمکها موافقت کرده است که زلنسکی به او اطمینان داده دادستان کل اوکراین پرونده بریسما را پیش میبرد.
هلدینگ بریسما به فساد مالی متهم است و به نظر میرسد ترامپ تلاش داشته تا از طریق مفسد نشان دادن فرزند بایدن، شخص بایدن را هم بیاعتبار کرده و شانس او برای پیروزی در انتخابات را کاهش دهد.
رئیسجمهور آمریکا مدعی است که اولا عضویت هانتر بایدن در هیأت مدیره بریسما با هدف جلب حمایت سیاسی آمریکا در دولت «باراک اوباما» رئیسجمهور وقت آمریکا صورت گرفته و ثانیا جو بایدن از نفوذ خود استفاده کرده تا پرونده فساد این شرکت را لاپوشانی کند.
سرور حزب دموکرات
علاوه بر این، ترامپ از زلنسکی خواسته برای دسترسی به سرور ایمیلهای حزب دموکرات به او کمک کند. توضیح ارتباط حزب دموکرات و اوکراین کمی پیچیده است. سال ۲۰۱۶، زمانی که رقابتهای انتخاباتی در جریان بود، اعلام شد که سرور مرکزی حزب دموکرات آمریکا هک شده است و ایمیلهای داخلی این حزب به سرقت رفته است. کمی بعد شرکت «کرود استرایک» که یک شرکت امنیت سایبری آمریکایی است، از سوی حزب دموکرات مأمور شد تا دریابد عامل این حمله سایبری چه کس یا گروهی بوده است. اندکی بعد این شرکت سرویس اطلاعاتی روسیه را متهم کرد.
ترامپ و راستگرایان افراطی در آمریکا مدعیاند که یکی از مدیران شرکت کرود استرایک به نام «دیمیتری آلپروویچ» اوکراینیالاصل است و به همین دلیل روسیه را عامل این حمله سایبری معرفی کرده است. ترامپ همچنین ادعا میکند که حزب دموکرات از دسترسی پلیس فدرال (افبیآی) به سرور ایمیلهایش جلوگیری کرده است. این در حالی است که نه آلپروویچ اوکراینی است و نه سرور حزب دموکرات در اوکراین است. با این وجود ترامپ در مکالمه با زلنسکی، از او خواسته برای دسترسی به این سرور، به وی کمک کند.
با انتشار متن این مکالمه، حالا ترامپ متهم است که برای منفعت شخصی، از اختیاراتش سوء استفاده کرده و منافع ملی آمریکا را در معرض خطر قرار داده است. در ساختار سیاسی آمریکا، این اتهام، توجیه محکمهپسندی برای استیضاح یک رئیسجمهور است.
تلاش کاخ سفید برای جلوگیری از افشای مکالمه
افشاگری که این اطلاعات را در اختیار رسانهها قرار داده، در گزارش خود به مراجع بالادستی، مدعی شده است که مقامهای کاخ سفید تلاش کردهاند تا صحبتهای ترامپ با زلنسکی را لاپوشانی کنند. آنها اولا از انتشار خبر مکالمه ترامپ و زلنسکی خودداری کردهاند و ثانیا متن این گفتوگو را به نحوی طبقهبندی کردهاند که حلقه بسیار کوچکی از اعضای دولت به آن دسترسی داشته باشند.
اینجاست که پای مقامهای ارشد دولت از جمله پنس و پامپئو و حتی «جان بولتون» مشاور مستعفی/اخراجی ترامپ هم به ماجرا باز میشود. آنها متهمند که اقدامات غیرقانونی ترامپ را تسهیل کردهاند یا دستکم از آن اطلاع داشتهاند و مانع این اقدامات نشدهاند. در اولین مرحله، نمایندگان کنگره پامپئو را برای ادای شهادت در مورد این پرونده احضار کردهاند و آنطور که «آدام شف» رئیس کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا گفته، به زودی تعداد زیادی از مقامهای دولت آمریکا به کنگره احضار میشوند.
علاوه بر پنس، پامپئو و بولتون، نام «رودی جولیانی» و «ویلیام بار» هم در این پرونده به صورت جدی مطرح است. بر اساس متن مکالمه ترامپ و زلنسکی، رئیسجمهور آمریکا جولیانی و بار را مأمور کرده تا مستقیما پرونده قضایی علیه هلدینگ بریسما را پیگیری کنند. به این منظور، قرار بوده جولیانی و بار شخصا به اوکراین سفر کرده و با زلنسکی دیدار کنند.
زنجیره افشاگری علیه ترامپ
اما به نظر میرسد این پرونده، تازه ابتدای افشاگری سازمانهای اطلاعاتی در مورد عملکرد ترامپ باشد.
در همین چند روز اخیر، منابع مطلعی که خواستهاند نامشان فاش نشود، در چند پرونده دیگر اطلاعات تازهای علیه ترامپ به رسانهها درز دادهاند.
مهمترینش، اینکه ظاهرا ترامپ در جریان دیدار سال ۲۰۱۷ با «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه و «سرگئی کسلیاک» سفیر وقت روسیه در واشنگتن، به آنها گفته است که دخالت مسکو در انتخابات آمریکا برایش اهمیتی ندارد و از آن ناراحت نیست، چراکه آمریکا خودش در دخالت در انتخابات سایر کشورها سابقهای طولانی دارد.
منابع اطلاعاتی همچنین به رسانهها گفتهاند که مقامهای کاخ سفید متن مکالمات ترامپ با مقامهای روس و سعودی را در بالاترین سطح طبقهبندی اطلاعاتی قرار داده و از دسترسی عمومی به متن این گفتوگوها جلوگیری میکنند.
مجموعه این موارد، زمینه خوبی برای دموکراتها فراهم کرده تا جدیتر از هر زمان دیگری بحث استیضاح ترامپ را پیش بکشند و این بار رسما روند تحقیقات استیضاح را آغاز کنند. استیضاح یک رئیسجمهور روندی زمانبر و دشوار است، خصوصا آنکه دموکراتها در سنا در اقلیت هستند، با این وجود، رقبای ترامپ امیدوارند با آغاز روند استیضاح و افشای هرچه بیشتر اطلاعات در جریان این روند، دستکم به اعتبار ترامپ ضربهای اساسی وارد شود و یا اینکه ترامپ زیر بار فشار رسانهها و افکار عمومی خودش استعفا دهد. همان اتفاقی که در سال ۱۹۷۴ برای «ریچارد نیکسون» رئیسجمهور وقت آمریکا افتاد.
