هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)،…

پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

«
»

د برښنا ښکرور پوروړي؛ پور ترې څنګه اخيستلی شو؟

په داسې حال کې چې له يوې خوا د برښنا پر نا مسولو وسله والو جهاد پيل کړی او څو څو ځلي يې په بېلابېلو ولايتونو کې د برښنا پايې په نړولو سره جنت ته د تلو خوبونه ليدلي او له دې لارې باج اخلي؛ له بلې خوا ځينې ښکرور دولتي او نادولتي چارواکي هم شته چې نومونه يې په ټرکونو کې نه ځايېږي اما د برښنا بيل پرې کولو ته يې ملاګانې ماتې دي.

تېره ورځ د برښنا شرکت د یو خبري کنفرانس له لارې رسنيو ته وويل چې غواړي د برښنا د پوروړو نومونه افشا کړي خو په وينا يې چې د اجرايه رياست په غوښتنه يې دغه ليست له افشا کولو ساتلی دی. د برښنا شرکت مسولين وايې د پوروړو ليست برابر دی خو اجرايه رياست ترې غوښتې چې لومړی بايد دغه ليست له دوی (له حکومت) سره شریک او بيا له رسنيو سره شريک شي.

دا چې اجرايه رياست ولې د برښنا د پوروړو د ليست د نشر مخنيوی کوي؛ ممکن د دې په خاطر وي چې د پوروړو په منځ کې په خپله د اجرايه رياست نوم، يا يې د مرستيالانو نومونه او يا هم د نورو حکومتي چارواکو نومونه موجود نه وي او که نشر شي نو سياسي موقف ته به يې ضربه ورسيږي. ځکه څه موده وړاندې چې د برښنا شرکت د خپلو پوروړو نومونه د رسنيو له لارې افشار کړي و په هغه کې د يو شمېر دولتي چارواکو او وزارتونو نومونه او حتی د ځینو وژل شو چارواکو د مړو قبرونه هم موجود و چې په لکونو افغانۍ قرضدار دي.

څنګه له ښکرورو پورونه اخيستل کيدای شي؟

که څه د برښنا له پوروړو څخه د پور اخيستلو لپاره د برښنا شرکت بېلابېلې لارې په کار واچولې خو بريالي نه شول چې ترې پورونه واخلي. ان تر دې چې د روان ميلادي کال د فبروري په مياشت کې د ولسمشر اشرف غني په حکم د برښنا له مقروضينو څخه د قرض اخيستلو کمېټه هم جوړه شوه چې په کې د لویې څارنوالۍ، حج او اوقاف وزارت، مالیې وزارت، کورنیو چارو وزارت، د ملي امنیت د لوی ریاست، د سیمه ییزو اورګانونو د خپلواکې ادارې او له اداري فساد سره د مبارزې د ادارې استازي شامل و او مشري یې د افغانستان برښنا شرکت په غاړه وه خو بيا هم بريالي نه شول چې له پوروړو خپل پورونه ترلاسه کړي.

ځينې لارې چارې شته چې که افغان حکومت يې په جدیت په نظر کې ونيسي نو په وسيله يې له ښکرورو پوروړو هم پورونه اخيستل کيدلی شي.

  1. لومړی خو بايد د برښنا مقروضينو ته د اخطار او وروستي فرصت په توګه وخت ورکړل شي چې د يوې مياشتې په جریان کې خپل پورونه پرې کړي او که يې پرې نه کړل نو سمدستې دې پرې د برښنا مزې پرې شي.
  2. کچيري يې پورونه پرې نه کړل نو ممنوع الخروج دې اعلان شي.
  3. هغه پوروړي چې اوس هم په دولتي څوکيو ناست دي او د حکومت معاش اخلي نو پور دې ورته له معاش څخه وګرځول شي.
  4. هغه پوروړي چې يا په خپله د پارلمان او ولايتي شورا غړي دي او يا يې د کورنۍ غړي وکيلان دي نو د پور د نه پرې کولو په جرم دې ترې د پارلمان او ولايتي شورا عضویت واخيستل شي او په راتلونکې کې دې هم ورته د نوماندۍ حق نه ورکول کيږي.
  5. د پوروړو شتمۍ دې کنګل او ملکيت دې ورته ليلام شي او د برښنا پور دې پرې ادا کړل شي.
  6. که بيا هم پوروړي د پور پرې کولو ته نه حاضريږي نو بايد د زندان تورو تمبو شاته واچول شي او د کورنۍ له غړو او وارثانو دې ورته د برښنا پور واخيستل شي.

که دغه پورته سپارښتنې د ملي يووالي حکومت چارواکي په جديت او قاطعيت سره په نظر کې ونيسي او عملي کړي نو باوري یو چې اتيا سلنه پوروړي به خپل پورونه د يوې مياشتې په دننه موده کې خپل پورونه پرې کړي.

لیکنه : خوشحال آصفي