افغانستان و «حاشیه نشینی ژئوپلیتیکی» در نظام بین الملل

نویسنده: مهرالدین مشید از اسیب پذیری ژئوپلیتیک تا نبود مشروعیت؛ «پاشنۀ…

در برابر جنایات ضد انسانی حلقه انسانیت ستیز طالبانیزم باید…

بصیر دهزاد  در هفته های اخیر افغانستان شاهد تشدید ارتکاب یک سلسله جرایم و…

از شمس النهار  و تجدد 

تا : نشريه «شريعت  » و تعصب کور ملا کراسی طالبانی  مصداق حال ما کلام شاعر…

 کاسیرر؛ فلسفه یعنی تئوری شناخت

آرام بختیاری تئوری شناخت جناب کاسیرر؛ متافیزیکی و لیبرالی است.   ارنست کاسیرر(1945-1874.م)،…

هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)،…

پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

«
»

دا ‎څنګه زړه دی ؟

مولانا داکتر محمد سعید « سعید افغاني »

په دی زړه کښی  دننه  د اور سکروټی او لمبه  ده ، د دی اور د سکروټو  د لمبو تاو ډیر شدید دی ، دا تاو کولی شوی چی فولاد هم  ولي کړی .  

خو وی نه کړی شول چی د پاخه تصمیم د خاوند د غوښو زړه له مینځه  یوسی او یا یو ویښته منفی تاثیر ورباندی  واچوی ، نو په  دی اساس  دا زړه  له فولادو  څخه  هم  قوی دی او هم  د دی  زړه   د فولادی عزم او تکل  دلیاری کیدی شی  چی هغه  هیلی او هڅی  ښی تر سره شی کومی  چی سست عنصرو خلکو به ناشد ، ګڼلی .

دا هیلی او هڅی که څه هم ډیری پاکی هیلی او هڅی وی  او د عمومی منفعت د تامین لپاره ئی  پوره  ارزښت در لوده  خو ارمان چی په کلو کلو د نا مساعد شرایطو په اثر لکه  د مصری تور ی په  شان په بد غلاف کښی زنګ شوی دی .

شکر اوس د دی توری غلاف  زرین شوی دی ، دا توره د زنګ  د دورو څخه  ووتله ، دا توره اوس ښه  تیره  شوی ده ، ښه اور ورته  ورکړی شوی دی .  په خوائی هم  کارکولی  شو ، خو په بد  کیتی کښی پرته وه ، اوس ئی کیتی ډیر ښه  او تیزوالی ئی د پخوا په نسبت څوچنده  دی .

د خلکو لاس  اوس په همدغه توره دی او دپخوا په شانی نه دی چی هسی خوښ بی لاسه استین  به وی ، دا توره د ښه استعمال لپاره  تیاره ده  او د دښمنانو  په مقابل  کښی  د تجاوز په صورت  کښی ضرور  استعمالږی ، نور په دی توری مظلومان نشی  وهل کیدلی او نه دا توره د ظالم او غاصیب په لاس کښی ورتلی شی. همدا وجه ده چی ورځ په ورځی  د  امید واری اندازه ئی زیاته او ناشد کارونه  تر سره کیږی .

دا زړه  اور نه  لری ؛ او د پوره عاطفی له لیاری غواړی  چی د خلکو ژوند ښه  او په دی روان  قرن کښی  دغه پاتی قافله په لږه موده  کښی تر مطلبه  پوری ورسوی .

دا زړه  که څه هم  ډیر ځوریدلی  دی او  د ځوریدو زیاتی  لیل  او نهار ورباندی تیر شوی دی  خو بیا هم  د عشق ، وجد  او جذبی  اندازه ئی قوی  ده او  د تاثیر اچولو  برخه ئی هم  پوره  قوی او غښتلی  ښکاری .

د دی زړه په  دننه پردو کښی د ډیرو مترقی او انقلابی  افکارو ذخیره پرته  ده  او د نوی عصر ټولو ټکولو انسانی غوښتوته هڅه او تمایل لری او حتمآ غواړی چی په زړه پوری تحول ، تطور او بدلون راولی ، دا هغه تحول ، تطور او بدلون  دی چی  په کلو کلوئی  زمونږه  پلرو ، پرګنو او وطنوالو هیله او ارمان  در لوده  او په دی لیاره کښی  ډیری قربانی  ورکړل شوي دي .

دا زړه  نه  ستومانیدونکی هلی ، هڅی او هیلی لری !

دا ټولی هلی ، هڅی او هیلی هسی عادی هلی ، هڅی نه دی؛  بلکه د دی هلو ، هڅو او هیلو قیمت او ارزښت  په یوه  لویه  لابراتوار کښی ، د عمومي اجتماعي ښیګنو په اساس اټکل او تخمیندی شی .

د دی  زړه هڅی او هیلی  د ورځو په  تیریدو ، پخی شوي دي او  د عمل میدان  ورته  ښه  برابر دی هو :

هغه ورځی تیری شوی چی اجتماعي هیلی اوهڅی به ګناه ګڼل کیدلی او یا  دښو هیلو اوهڅو خاوندان به ربړیدل . نو په دی اساس ؛ ښه تدبیر دادی  چه  په ډیر  منطقي  تعقل  او سالم تفکر سره  د انسان  د زړه د ارمانو او د هغه د سعادت او آرامي  لپاره ؛  ډیر متین  او منظم  خیرخواهانه  ګامونه  وچت او عملي شی .

سعید افغاني