سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

«
»

حاکمیت قانون و فعال شدن سیستم!

میخوانیم  که وزیر داخلهء کشور امر توقیف آن پولیس که یک دختر را مجروح کرده،  داد.
همه خوش و وزیر صاحب نزد ما کریدت و امتیاز گرفت. اما این دولتداری خوب این نیست!
دولتداری خوب و تأمین عدالت به تنور انداختن خباز متخلف هم نیست!
به مجرد خلوت زن و مرد  نا محرم  دلیل حتمی رجم
!
اولاً در رأس و یا اقلاً مشاور ارشد وزیر داخله  باید حقوق دان مجرب کشور باشد. کورسهای تربیت مسلکی و قانون مثلاً سالانه سه مرتبه و یا حسب ضرورتروی کار شدن قوانین جدید، باید جز لاینفک کار  ارگانهای عدلی و قضایی و در این میان به صورت عمده پولیس و څارنوالی باشد.
در تمام شهر های کشور باید به طور ۲۴ ساعته و هفته پُر قاضی توقیف بر سر وطفه باشد. اداره و مراجع ادارهء توقیفخانه ها باید به صورت پيګیر علت وجود شخص و کس را در توقیف  در مطابقت به قانون نظارت بدارد.
تاکید ما به تأمین عدالت است و ما به دادن تطبیق جزا در هر حالت پيگیری نداریم. در قوانین راههای روشن درین عرصه وجود دارند. سوء استفاده ازین حالت هم خطرناک است. حتی در حقوق العبد قبل از تطبیق جزا از متضرر بخواهیم تا متخلف را عفوه کند!
بلی این فلسفه و این فهم در قسمت جزا های خاصتاً حدودی در اسلام‌به صورت صریح وجود دارد.
تصادفی نیست که اثبات و مستند سازی جزاء های حدودی به مجرد شبه ساقط میشوند و تعداد شبهات بس زیاد اند (الحدود تسقط بالشبهات).
ما پيګرد متخلف و دیکتاتوری میخواهیم! بلی دیکتاتوری قانون که همه در برابر قانون مساوی باشند.
ما بازداشت این و آن و گویا به  جزا دادن قبل از حکم محکمه که سبب بی روحیه شدن مراجع امنیتی درین شرایط حساس و بس مشکل کشور ما شود، هم نمی خواهیم و نیستیم.
توقیف عمل تدبیری است و نباید جزاتلقی شود!
لذا در ارایهء خبر های متعلق به این مسایل که جز مبارزهء روانی علیه تخلفات است،  باید سخت دقت کنیم.
چنانچه گفته آمدیم ما بیشتر به تامین عدالت تمرکز داریم تا به توقیف و زندانی ساختن قبل از حکم محکمه و قبل از تحقیق.
دلایل مندرج توقیف باید در مدت و زمان روشن در قانون به قاضی توقیف پيشکش شوند.
عوض خبر بازداشت پولیس قبل از تحقیق به امر وزیر، مشکل دارد. اګر من باشم مینویسم و میګویم که:
پيګرد عدلی، قضایی و تحقیق در مورد قضیهء مجروح شدن یک دختر …به تاریخ … آغاز شد…
ریاست څارنوالی مربوطه  و وزیر داخله  آن څارنوالی و مرجع پولیس را که در مورد اتهام مذکور تحقیق را خود به امر و حکم قانون به موقع آغاز نه کرده بود مورد سرزنش قرار داد، وظيفه اش تعلیق شد، تنزیل رتبه داد، حبس یک روزه داده، خیمه پر تاتیف و …
حتمی نیست در هر مورد تأمین عدالت وزیر  و رئيس جمهور امر کند، تا پيګرد عدلی و قضایی آغاز و یا توقف داده شود. این حالت درست نیست. عدالت نباید سیاسی شود و سیستم باید فعال شود.
شما حکما و وزراء  مدت زیاد در حاکمیت  بودید که طرز مبارزه علی جرایم، طرز مبارزهء روانی و  فعال شدن سیستم را بدانید!
چرا  مردم و شخص متضرر گریان و فریاد  واویلا دارد و از رئيس جمهور و وزیر تقاضا دارند که به تجاوز علیه وی و حقش رسیدگی شود و ایشان هم درین و آن مناسبت کمیسیون تعین و بعد از مدت همه چیز فراموش میشود؟
علت همین عدم فعال بودن سیستم است!
متخلف باید بداند و باور داشته باشد، اګر مربی زور مند هم دارد، حتماً در صورت تخلف به پنجهء دیکتاتور قانون مواجه خواهد شد و ګریز نه خواهد داشت.
این حالت سبب احتیاط دیګر زورمندان و متخلفین ممکن شده و حاکمیت قانون و اتوریتهء نظم و حق غالب و موجب نظام بهتر میشود.
و ما علینا الا البلاغ المبین
د. صلاح الدین سعیدی