پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور…

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic &…

د فکر خونه یا (Think Tank) څه ته وایي؟

نور محمد غفوری د سیاسي، ټولنیزو، علمي او اقتصادي ډلو او…

افغانستان؛ سرزمینی میان جغرافیا و تاریخ

چرا راه‌ها همیشه سرنوشت ما را تعیین کرده‌اند؟ گاهی برای فهم…

از اصلاحات تا شورش؛ چه بر سر انقلاب ثور افغانستان…

https://www.youtube.com/watch?v=l0ow4OzGHJQ https://www.youtube.com/watch?v=Hyq-bga7Suc https://www.youtube.com/watch?v=tOXvTwiDiOM https://www.youtube.com/watch?v=H1Qje9nj1e0 https://www.youtube.com/watch?v=oaAMDDVRm44 دوم سپتامبر ۲۰۲۶، پنجمین جلسه از سلسله گفت‌وگوهای ما با…

وقتی دین و فلسفه به ایدئولوژی بدل می‌شوند

 نویسنده: مهرالدین مشید ایدئولوژیک شدن دین و فلسفه؛ آغاز فاجعه دین و…

انتقاد،اعتراض، پاڅون او بغاوت

عبدالصمد ازهر                 …

دل « قلب » چیست؟ 

برهان الدین « سعیدی » دل نباشد غیر آن  دریای نور…

افغانستان؛ کشوری که توسعه در آن چند بار متوقف شد

نگاهی تاریخی و فرهنگی به «آغازهای ناتمام»، از دولت‌سازی تا…

نــذر

سعید، ماشینش را جلوی در ورودی امامزاده پارک کرد. پیاده…

انشاء

خانم "میر"، معلم کلاس سوم "شهید شمسه"، رو به دانش‌آموزان…

«
»

افغانستان، روزهای دشواروراه حل ها!

عبدالاحمد فیض

همه ميدانيم كه افغانستان دريك برهه حساس ونقطه عطف قرار گرفته است، تشديد روياروي هاي مسلحانه، تحكم وفشار پارتنرهاي خارجي كه با نسخه هاي خود شان مسيرصلح افغانستان را رقم ميزنند،عدم ثبات امنيتي، فقرگسترده كه لايه هاي مختلف اجتماعي را فرا گرفته است، شگاف وسيع طبقاتي، بحران اعتماد، نبود انسجام داخلي وگسترش فزاينده نارضايتي هاي عمومي فكتورهاي است كه كشور را دريك آزمون خطيري قرار داده است.

طرفهاي دخيل درين منازعه خونين وتراژيدي بزرگ انساني، هر كدام با پشت كردن به آرزوها، مصالح وقربانيهاي مردم افغانستان، در تلاش است تا نسخه هاي ساخته خود شانرا كه در چهارچوب منافع شان تنظيم مييابد، با سؤ استفاده از استصال وناگزيريهاي مردم افغانستان ازدومجرا يعني، با توسل به تشديد جنگ وتحكم سياسي، اقتصادي وديپلوماتيك، برمردم افغانستان تحميل نمايند.

طوريكه شاهد بوديم، از دوسال بدينسو ايالات متحده شريك اصلي بحران فاجعه آفرين جاري، مساعي گسترده سياسي وديپلوماتيك را براه انداخته است ، تا حضور رزمي خود را با مساعي جميله تعويض ودرهر صورت ممكن نوع از مصالحه را ميان دولت وگروه طالبان بوجود آورده تا بتواند خود را از جنگ كه بي پايان عنوان ميشود، با حفظ حيثيت واعتبارش بمثابه يكقدرت بزرگ نجات دهد.

اكنون گفته ميشود كه درنتيجه همين مأموريت صلح كه امريكا بدوش گرفته است، كنفرانسهاي در مسكو وانقره در حال برگزاري است تا درهماهنگي با قدرتهاي دخيل منطقوي وبين المللي كه سازمان ملل متحد نيز دران نقش خواهد داشت، دريك تشابه كامل با كنفرانس بن در سال(٢٠٠٢)، نظام سياسي وفرداي اين كشوررا تعين نمايد.

ما در نظام بين المللي زندگي داريم، كه حق تعين سرنوشت از اصول تخلف ناپذير است، لذا اين فقط مردم افغانستان است كه حق دارند بدون دخالت خارجي نسبت به سرنوشت امروزوفرداي كشورخويش تصميم اتخاذ نمايد، لذاهرگونه نسخه هاي تحميلي زمينه را براي تداوم بحران جاري مساعد خواهد نمود.

به پندارمن با عطف توجه به تجارب تاريخي حل منازعات درافغانستان وجهان، صلح دايمي زماني در افغانستان تامين خواهد شد كه تمام گزينه ها، براي مصالحه ازفلتراصول وپرنسيپ هاي حقوق بين المللي وهنجارهاي حقوقي حل متعارف مخاصمات عبورنمايد، بنابرين معتقد استم كه صلح واقعي زماني محتمل خواهد بودكه:

. ۱-ايجاد يك اداره مشاركتي ميان دولت ومخالفان مسلح در چهارچوب نظام سياسي ونظام حقوقی كنوني

. ۲-ايجاد يك دولت مؤقت با تمكين گذاشتن به نظام سياسي وقانون اساسي فعلی

بديهي است كه طالبان درهيچ صوري از صورتها حاضر نخواهد بودكه با دولت كنوني كنارآمده وبا پيوستن در يك ساختار سياسي مشترك، به منازعه خاتمه بخشند،اما در صورت ايجاد اداره مؤقت، اين امر زماني به صلح خواهد انجاميد كه:

الف: اداره موقت با حفظ نظام سياسي موجود ايجاد گردد.

ب: اداره مؤقت مركب از شخصيتهاي سياسي غيرجانبدار، طرفدارصلح وآشتي ملي باشد.

ث: اداره مؤقت واجد صلاحيتهاي اجرائي گسترده بوده تا بتواند زمينه را درجهت ادغام مجدد مخالفان مسلح ، تشكيل جرگه بزرگ ملي بمنظور اصلاح وتعديل قانون اساسي وساير امورات بزرگ ملي وانتخابات آزاد ودموكراتيك تحت نظر مجامع بين المللي فراهم نمايد.

ج: جامعه جهاني وسازمان ملل متحد ازحكومت مؤقت حمايت نمايد.

 د:سازمان ملل متحد وقدرتهاي مطرح بين المللي، از عدم مداخلات خارجي واز سرگيري هر گونه اقدامات مداخله گرانه عنصر منطقوي در امور افغانستان با ميكانيزمهاي مؤثر نظارت نمايند.

ح: ذوات شركت كننده دردولت مؤقت، حق شركت درانتخابات آينده افغانستان را نداشته باشد.

در غيراين صورت هيچ طرح بيروني وتشكيل ادارات مشاركتي با نفی تمایلات وآرزوهای مشروع مردم، بدون ابزارهاي قدرتمند نظارتي وميكانيزمهاي كه تذكار يافت، متضمن صلح پايدار نخواهدبود.