سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

اصلاحات که سياسي رشوت؟

په خره سپريدل یو شرم، ښکته کيدل بل شرم

د سياسي، سليقوي او حزبي ګمارنو تازه بیلګه

تيره ورځ د ګډ حکومت ولسمشر غني د کورنېو چارو پخواني وزير، نور الحق علومي استعفا منلې او د يو فرمان پر اساس يې تاج محمد جاهد د کورنېو چارو وزارت ته نومولى دى. ښاغلى جاهد وړاندې په هرات کې د ٢٠٧ ظفر قول اردو قوماندان و. همداشان علومي اوس په هالينډ کې د افغانستان د سفير په توگه ټاکل شوى دى. د غه راز جنرال عبدالرحمان رحمان د کورنېو چارو د وزارت امنيتي معين ټاکل شوى دى. اوس به د کورنېو چارو نومول شوى وزير او نومول شوى څارنوال له ولسي جرگې څخه د باور رايې ترلاسه کولو ته وړاندې کېږي.

په داسې حال کې چې له استعفا وروسته علومي په ټولنيزه ميډيا فیسبوک باندې له وزارته د لاس په سر کیدو په دلايلو کې؛ ولسمشر ته په خطاب کې ويلي چې په تېر شوي يوه کال کې هغه ملاتړ چې د حکومت د مشرتابه له لوري بايد ورسره شوى وى، نه دى احساس کړى؛ خو د علومي استعفا او پر ځای يي يو دولسم پاس او مسلکي زده کړه نه درلودونکي کس ګمارلو او ددې تر څنګ يو پوځي کارکوونکی (علومي) د ډيپلوماسۍ ډګر ته داخلولو ګڼې پوښتنې زيږولي دي.

لومړی لويه پوښته دا ده؛ په داسې حال کې چې د پنځوس پنځوس سلنې ونډې پر اساس خو د کورنيو چارو وزارت څوکۍ د ګډ حکومت اجرايه رييس عبدالله عبدالله ته رسيدلې وه او علومي هم د عبدالله له لوري ټاکل شوی و چې ولسمشر غني هم ورسره پرې موافق و او له پارلمانه يي هم ۱۳۱ تاييد رايي اخيستې وې؛ طبيعي ده چې  پارلمان به يي مسلکي توب اصل او تجربه په پام کې نيولې وي ځکه يي خو پرې د وزير په توګه باور وکړ؛ نو اوس ولې له يو کال خدمت کولو وروسته يي استعفا منل کيږي؟
آيا د ياد وزارت وړتيا يي نه درلوده؟ که وړتيا يي نه درلوده نو بیا ولې يي له پارلمانه د تاييد رايه ترلاسه کوله؟
آيا پارلمان خو د کومې معاملې پر اساس نوموړي ته د تاييد رايه نه وه ورکړې؟
دا هغه پوښتنې دي چې تر اوسه لا نه دي ځواب شوي.

بله مهمه موضوع بيا د يو ډيپلومات په توګه د يو پوځي کدر ګمارل دي. علومي اوس په هالينډ کې د افغانستان د سفير په توگه ټاکل شوى دى. داسې ويل کيږي چې علومي د عبدالله د پرله پسې فشار له امله استعفا ته اړ شوی دی او بيا د خوښ ساتلو په موخه په هالينډ کې د سفير په توګه ګمارل شوی دی. پوښتنه دا ده که ولسمشر او اجرايه رياست په کورنيو چارو وزارت کې د اصلاحاتو په موخه د علومي استعفا منلې وي نو دا څنګه اصلاحات دي چې يو پوځي کارکوونکی دې د ډيپلومات په توګه وګمارل شي؟

اصلاً دا ټول سليقوي ګمارنې دي چې د حکومت په راس کې ترسره کيږي. همدا اوس چې کورنيو چارو وزارت ته د تاج محمد جاهد په نوم څوک نومول شوی دی؛ داسې شخص دی چې مسلکي نه دی، بريالۍ کاري مخينه نه لري، لوړې زده کړې نه لري خو دا چې ولې د کورنيو چارو وزارت ته نومول شوی؟ تر شاه يي د عبدالله عبدالله پشتيوانه ده. جاهد عبدالله عبدالله ته وفاداره نيږدې کس دی. همداشان هغه څوک چې د جنرال عبدالرحمان رحمان په نامه د کورنېو چارو د وزارت امنيتي معين ټاکل شوى دى؛ نوموړی هم د ولسمشر غني نيږدې وفاداره کس بلل کيږي.

نو له پورته جوړښته په ډاګه کيږي چې ګمارنه د وړتيا، تجربې او مسلک له مخې نه بلکه د سليقې له مخې شوې چې پر اساس يي عبدالله خپل وفاداره اشخاص او غني خپل وفاداره اشخاص په لويو پوستونو ځای پر ځای کړي دي.

لیکنه : خوشحال آصفي