آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

«
»

از گذشته های خونین باید درس عبرت گرفت

فرهاد

هر که ناموخت از گذشت روزگار

او نیاموزد ز هیچ آموزگار

رودکی

بتاریخ 26 دلو سال جاری سی سال از عودت قطعات محدود شوروی به شکور آبائی شان سپری میشود.  مرحوم دوکتور نجیب الله این روز را روز نجات مردم افغانستان اعلان کرده بود.

گروهای مسلط در کشور در حالیکه بدون ده ها بادیگارد چندین موتر تعقیبی جرأت گردش را در شهرها از جمله شهر کابل نداشته شهرها از جمله کابل را به یک شهر جنگی مبدل، از بلنداژ ها وضع مردم را نظاره و هدایات لازم میدهند. هنوز هم از ثمره خونین ویرانگری های سی سال گذشته درس عبرت نگرفته سنگ پیروزی را به سینه میزنند.

با وجودیکه تمام افغانها آزادی دوست و با عزت مخالف قوت های خارجی بوده و میباشند اما در مورد ثمره بازگشت قوت های متذکره که یکجانبه و عجولانه بدون در نظر داشت شرایط داخل منطقه و جهان صورت گرفته نظریات خویش چنین بیان داشته:

در حالیکه بخاطر عودت آخرین سرباز شوروی یازده روز مانده بود سفارتخانه های غربی بخاطر بلند بردن مورال مخالفین دولت وقت بیرق های خویش را از فراز سفارتخانه پائین کرده از سقوط دولت افغانستان برای وابسته گان خویش مژده میدادند. با نقض خشن فیصله های ژنیو که نماینده امریکا شوروی سازمان ملل متحد عملی شدن فیصله های متذکره را تضمین نموده بودند، گماشته گان آنها جنگ های خونین را در سراسر کشور آغاز نمودند. راه اندازی کودتای شهنواز تنی، جنگ جلال آباد و غیره اثبات ادعای ماست. در جنگ جلال آباد جنرال حمید گل رئیس اداره آی،اس،آی برای بی نظیر بوتو نخست وزیر پاکستان از پیروزی مخالفین مسلح و سقوط جلال آباد در 24 ساعت اطمینان داده بود.

شکست گروهای مسلح در جنگ جلال آباد بزرگترین مایه شرمساری برای عاملین آن گردید و جنرال حمید گل از وظیفه برطرف شد. شهنواز تنی بعد از شکست ننگین به باداران پاکستانی و یاران دیرینه اش پناه برد.

بعد از انجام جنایات خونین و همکاری سلاحهای پیشرفته از جمله استنگر به مخالفین بازیگران اداره آی،اس،آی پی بردند که جنگ نظامی را حل نداشته با اعزام نماینده گروهی به مسکو توانستند همکاری رئیس جمهور وقت فدراتیف روسیه را غرض قطع کمک ها به مردم و دولت افغانستان جلب و زمینه هجوم گروها را در کشور مساعد و مرحوم دوکتور نجیب الله به اساس تقاضا و فشار بینیسیوان نماینده سر منشی ملل متحد وادار به استعفا گردید. وی در آخرین صحبت خویش پیامد بازیهای متذکره را فاجعه بار خوانده افزود: مردم افغانستان در مورد کارها و تصامیم قضاوت خواهند کرد.

ازینکه کشورهای توسعه طلب بشمول امریکا و متحدین آن خواهان صلح و ثبات واقعی در کشور ما نبودند با انجام بازیها زمینه رسیدن تشنه گان قدرت و ثروت را در کشور مساعد، ثمره خونین آنرا تا امروز عملآ مردم داغدیده افغانستان می چشند.

جای تأسف است با وجود سپری شدن سی سال خونین هنوزهم بازیگران درس عبرت نگرفته زیر بهانه های مختلف به جنایات خونین ادامه داده و با تکرار بازیهای گذشته ملت افغانستان را در فضای ترس و وحشت قرار داده اند.

چند مثال از بازیهای مشابه دوران حاکمیت ح.د.خ.ا و بازیهای که فعلآ جریان دارد توسط ادارات استخباراتی راه اندازی شده بود خدمت خواننده گان گرامی یادآور میشوم.

1- ازینکه گورباچوف نظر به تعهدات با ریگن رئیس جمهور وقت امریکا نموده بود بالای بازگشت قشون سرخ شوروی پافشاری مینمود. وی در دیداری با مرحوم ببرک کارمل داشت، ببرک کارمل برایش گفت تا زمانیکه لانه های تروریزم در آنطرف خط دیورند مسدود نگردد نمیتوانید با بازگشت قطعات خویش صلح و ثبات را در افغانستان و منطقه تأمین نمائید. افزود که قشون سرخ شوروی تنها از طریق گفتگوهای مستقیم بین افغانستان و پاکستان باید مورد بحث قرار گیرد و تنها در صورتیکه پاکستان مشروعیت دولت افغانستان را از طریق چنین گفتگوها بپذیرد میتوان به آن احترام گذاشت، اما سران دولت پاکستان تاکید میکردند حاضر هستند در گفتگوهای مستقیم به جز ببرک کارمل حتی با برادرش سر و کار داشته باشند. و خواهان برطرفی ببرک کارمل بودند.

بازیگران توانستند با جلب همکاری گورباچوف زنده یاد ببرک کارمل را وادار به استعفا ، میدان را برای وابسته گان خویش هموار سازند بین حزب کمونیست اتحاد شوروی در مورد بر آمدن قوت های اتحاد شوروی نیز اختلافات وجود داشت وزارت دفاع و سازمان ک.گ.ب مخالف اتخاذ تصامیم عجولانه قوتهای شان در افغانستان بودند در مقابل گورباچوف و طرفدارانش به طرح کوتاه مدت پافشاری مینمودند.

در حال حاظر بازیگران نیز با تکرار بازیهای مشابه میخواهند یکبار دیگر کشور و مردم ما را بسوی بحرانهای خونین سوق نمایند.

ترامپ رئیس جمهور امریکا بخاطر عملی نمودن وعده هایش که در جریان کمپاین انتخاباتی به مردم امریکا داده بودمیگوید در پروسه صلح افغانستان پیشرفت های صورت گرفته در صورت عملی شدن آن قوت های امریکایی افغانستان را ترک نمایند در مقابل رئیس ارتش امریکا موجودیت قوتهای امریکایی را تا نابودی آخرین هراس افگنان در افغانستان یک نیاز  میداند. کانگرس امریکا با اکثریت آرا خروج قوت های امریکایی را از سوریه و افغانستان رد نمود.

خلیل زاد نیز از پیشرفت مذاکره با طالبان خوشبین میباشد وی میگوید: طالبان امروز طالبان بیست سال قبل نبوده در نتیجه مذاکره آنها آزادی های مردم افغانستان را زیر پا نخواهند کرد.

در مقابل محمد اشرف غنی بالای تدویر انتخابات بموقع ریاست جمهوری، شوراهای ولایتی و ولسوالی  ها تأکید نموده می افزاید: مردم افغانستان نمیخواهند پروسه زمان دوکتور نجیب الله که سازمان ملل متحد عملی شدن آنرا تضمین کرده بود دوباره تکرار شود. ایجاد دولت مؤقت را مخالف قانون اساسی و خارج از صلاحیت بازیگران میخواند.

ملک ستیز یک تن از دانشمندان یا افتخار و با اعتبار کشور جریان پروسه صلح را که بواسطه خارجی ها در مسکو، دوحه و سایر نقاط جهان راه اندازی شده یک صلح تکتیکی خوانده می افزاد تا زمانیکه صلح و ثبات واقعی با اراده مردم افغانستان صورت نگیرد یازیها صرف بمنافع کشورهای متذکره میباشد.

در حالیکه اشتراک کننده گان مسکو با نشر اعلامیه نه ماده ئی نتایج متذکره را دستاورد خوب مبخوانند در مقابل محمد اشرف غنی میگوید فیصله های متذکره صلاحیت اجرائیوی نداشته صرف روی کاغذ میباشد. می افزاید چنین فیصله ها در مکه معظمه، راولپندی و سایر نقاط جهان صورت گرفته نتایج عملی را در پی  نداشت.

دولت افغانستان شکایت را به سازمان ملل متحد از ناحیه اجازه دادن فدراتیف روسیه به طالبان که در لست سیاه نامهای شان شامل میباشند فرستاده است در جمله اشتراک کننده گان طالبان چهار تن آنها شامل لست سیاه ملل متحد میباشد.

در نهایت امر بازیهای فوق ثابت میسازند که مردم افغانستان قربانی بازیهای ریاکارانه، خصمانه و دو جانبه کشورهای توسعه طلب بوده و میباشد، زیرا که کشورهای متذکره حاضر نیستند با قبول خسارات یک گام هم به منافع کشور ما بردارند بازیهای دوران حاکمیت ح.د.خ.ا و فعلآ توسط کشورهای متذکره جریان دارد مثال خوبی میباشد.

وقت آنرسیده که نیروهای سالم اندیش آزادی دوست غرض جلوگیری از تکرار بازیهای گذشته درس عبرت گرفته بجای دلبستگی با خارجی های مردم ستیز، توسعه طلب غرض کاهش دشواریهای موجود تصامیم عاقلانه عملی و انطباقی اتخاذ نمایند زیرا که تجلیلهای فرهایشی و نمایشی درد ملت ما را دوا نکرده و زمینه گسترش بحرانهای جدید را در کشور مساعد خواهد ساخت.