بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

«
»

ګران افغانستان تاريخى شملو وطن

انجنیر محمود صافی

 :د يما پاچا نه رانيول چه دلوى اريانا واکدار وه، تر مونږ پورى ميلاد نه تر وړاندى (3000)کاله ترنن پورى افغان وطن (5000) تاريخى وياړلرى ،او اريانا په زړه کى خونړى جګړى ترننه تيرشوى دى، دا هسى ساده خبره نده چه افغان وطن ددنيا داپراطوريو قبرستان وه، اودى، ميشه افغانانو، په خپل ملى لباس، شملى، لنګوتى، افغانى څادر، واسکت اوپکول، چه دافغان واورى آزادى سمبول دى دوطن آزادى اواستقلال ګټلى دى ټولى فتحى دوطن آزادى په همدى لباس شوى دى. تاريخى لنډه کتنه ښيى، داريانا وطن، بيا باختر دوره، ورپسى، هخامنشيانو، ساسانيانو، سامانيانو، سوريانو غوريانو، هوتکيانو، معا، صر افغانى دوره احمدشاه ابدالي دا ټولى افغانى امپراطورى په ملى لباس او پوښاک سمبال وى، همدغه معاصر افغانى لباس يى درلوده، ديادولو وړ ده، ديونان سکندر ماتول، دچنګيزى دورى اوتيمور لنګ شړل او ماتول، مغل دافغانى خاورى کى ماتول، دچنګيزى او هلاکو شړل، انګليس امپراتورى ماتول، اوله، دوهمه جګړه او افغانى بريالي توب د روس امپراطورى ماتو، او ناتو اوامريکا دشرم نه ډکه ماتى اوپه شپى دبګرام نه تيښته، ښه تاريخى مثالونه دى. ځکه په جګړايز ډګر کى افغان وطن برحق داستعمار امپراطوريو ګورستان دى دا ټولى فتحى په ملى لباس او ځادر اوشملو سرته رسيدلى دى. جنګونه تاريخونه اوږده دى، دقيق مطالعه يى په کار ده په زوړ بلخى تمدن کى، داوستا، په حواله زردشت دين، چه کردار نيک، ګفتار نيک، او پندار نيک مذهبى لار ښونى ويى. چه ميلاد نه 700کاله مخکى تاريخ لرى 

دزردشتى ددين اساسى شعار وه. دزردشتى مذهبى لارښوونو وکړى اوولس اوخلک ي زراعت ته تشويق کړه، خلکو مالدار کوله غوښى يى خوړلى او پوستکى يى اغوستل، غنم په يو روايت په اول ځل په  بلخ وکرل شول. تاريخ وايى دزردشتى دين ځينى نشانى او رواجونه تراوسه په خلکوکى پاتى دى دمړو شپى او خيراتونه دريمه اوڅلويشتى مجلسونه مونږ ته دزردشتى ددين اومذهب نه را پاتى دى، بيا وروسته بوډيزم په افغانستان کى نشونما وکړه، مرکز يى په باميانوکې جوړشو وه. دهن او آسيا فاسيف خلک دعبادت دپاره بتانو ته باميانو ته راتلل. دبتانو جګوالى 52متره نارينه، او 48متره ښځينه ولاړ وه، مخونه په لعل او جواهراتو پوښلى وه دلمر په ختو سره بتانو ته چاه کتلى نشوى  ډيروخارجى خلکو دبتانو تر څنک په مغارو کى شپى تيرولى او بتانو ته به يى سجدى کولى، جامعه رشد او تکامل وکړه په (7)قرن وروسته ميلاد نه دحضرت عثمان دريم خليفه په وخت کى افغانستان ته اسلام راغى اوخلک  په اسلام مشرف شول، نظام او اجتماعى حالت بردګى حاکمه وه عربن کور په کور جنګونه وکړه وخت يى ډي تير شووه چه شادوشمشيره زيارت يى په کابل ښه نمونه ده. دکابل شاهانو، زنبورک شاه او ردبيل شاه دکبل دغرو ديوالونه دځان ددفاع په خاطر جوړکړى وه چه تر اوسه يى اثار معلوميږى ټول افغانستان دجنګونو په زور مسلمان شووه، تنها نورستان دعبدالرحمن خان پاچأ په وخت کى مسلمان شووه. آزادى اواستقلال جنګونه دتورو په ميدان کى په شملو او افغانى ملى لباس کيده چه نن يى اوسنى تالبان په امارات اسلامى کى تمثيل کوى دامريکا او ناتو مقابله په شملو او افغانى لباس شوى ده. دجهاد او غازيانو دپاره کوم خاص لوژستيکي فورم موجود نووه. ملى لباس دافغانانو دوياړ اوملى قهرمانى لباس دى. افغانان دجنګ او تورو په ميدان کى اتلان دى، خداى وکړى چه دخبرو او سياسى ډګر کى ناکام نشووه. چه دبين المللى روند سره دقلم او کتاب، تخنالوژى په توره بريالى شووه. چه هوسى او برم نه ډک، په نس موړ افغان ولس او وطن ولرو. انشالله. وطنى شاعر غمخور صاحب داسى ويلى دى. دازمونږ دسترګو تور دى # دازمونږ دزړه رڼا ده. دازمونږ دشرف نښه #دازمونږ دژوند بقا ده. دازمونږ ننګ او ناموس دى # دازمونږ ملى حيا ده. مونږ ته خوږ دټول جهان دى #مونږ ته لوړ ددى اسمان دى #دازمونږ افغانستان دى #دازمونږ افغانستان دى. وسلام