غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

آلزایمر

آلزایمرم که بیدار می‌شود نمی‌دانم امروز، دیروز است! یا که دیروزم، فردا!!! به…

دوران خونین حفیظ‌الله امین و سرکوب رهبران حزب دموکراتیک خلق…

https://www.youtube.com/watch?v=pxhsNfqSXRE افغانستان پس از قیام ثور؛ دوران خونین حفیظ‌الله امین و…

افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

«
»

چیرته چې ماغزه زندانی وي هلته هر څه مړه وي

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک لندن ددسامبر اوومه ، ۲۰۱۵ کال
قدرمنو هیواد والو زه دوه شیان د انسان او حیوان او پرندګانو په وجود کی پیژنم او ورباندې ډیر ښه پوهیژم ، اول ېې عقل دی او دوهم ېې غریزه ده ، دغه دواړه د انسان د خلقت سره یو وخت پیدا شوي دی او انکشاف ېې کړۍ او دزمانې په تیریدو سره ېې د تکامل دوران تۍ کړي او خاصتا د انسانانو په منځ کې تر ننه ډیره وروسته پاتې والۍ او عقب ماندګی وینم او علتونه ېې هم ډیر دی .
۱ – عقل ( د مادېې خصلت ته چې موږ ورته مغز وایو ویل کیژي او دغه ماده ډیره په عالی او او فوقالعاده لوړو مدارجو کی قرار لري چې نني انسان دهغو ټول سلولونه – حجرات – اعصاب – او ارتباطات تثبیت کړي دی ، خو په ډیر تعصب سره چې زموږ افغانانو خاصتا هغو کسانو چې فروفیسری لری – دکتورا لری – ارکان حربان دی – ماستران دی – عالمان دی او خاصتا ځان ته مغز متفکر هم وایی خو ددوی ماغزو تر ډیره انکشاف نه دی کړۍ او ماغزه ېې (( زندانی یا په بندیحانه کی پراته دی ))  یعنې که دغو دواړو ماغزه درلودلۍ نن به ېې کارونه مغزداره کسانو ، عقل لرونکو ته سپارلي وو ، خو بد بختانه چې ددوی ماغزه بندی دی نو د بندی مغزو نه د ابتکار او نوشتګرۍ هیله کول هم غلط کار دی ، ددغو دوو نفرو علمیت او تجربه فقط په یوه شې کې نغښتې ده او هغه ( غلا – چپاول – ځانونه ملیاردران کول – ځانونه د خلکو په سر باداران او امرین کول – د ځانونه د مافیا مشهور رهبران جوړول ـ ځانونه مشهور قصابان معرفی کول – ځانونه تل تر تله د امریکا – پاکستان – عربانو – ایران – چین – روسانو – هندوانو – مزدور او غلامان معرفی کول او په دې ترتیب یو وزیر یا والی یا قوماندان ېې داسې یو افغان ونه ټاکلو چې هغو د تنظیمی یا جهادی رهبرانو او تفنګ سالارانو سره اړیکه نه درلوده ، ۳۷ کاله افغانستان د ( دمجاهد – طالب – داعش  غرب او پاکستان او عربانو اوایران ) په ولکه کې ژوند کوی او د عامو خلکو وینه تویوي ، اصلی علت ېې دا دی چې ماغزه ېې زندانی دی ( په تصبو – الله اکبر – نعره تکبیر باندی متکی دی )   مقصد می د اشرف غنی او ډبل عبدالله څخه دی ، دوی اصلا  ماغزه  لری خو زندانی یا بندی دی او دبل چا په اختیار کې دي ، دوی اصلا غریزه لري .
غریزه : – د مغزو هغه وروسته پاتي او نه انکشاف یافته حالت ته وایی چې هر څه لاتعبدی – فوری- ناخود اګاه – تصادفی- دیکته شوي – دبل دخولی نه اوریدلي اوازونه ، حرکات ، فعل او انفعالات ، تحریکات او بل اخره د ( ډي ان اي ) میراثي برخه شمیرل کیژي ، چې ورته غریزه وایی .  چې تر ننه همیشه د ماغزو لرونکو له خوانه قربانی شوی – وژل شوی – مړه شوی – شکار شوی – ویشتل شوی – فریب ورکړل شوۍ  او خوړل شوی دی ، تاسې به لیدلي وي چې په یوه مزرعه کې سیل د کوترو یا زاغانو ناست وی که یو زاغ یا یوه کوتره یو غږ وکا نو نور بیدون له دی نه چې فکر وکا – بیدون له دی نه چې څلور طرف وګوري ، فورا دیوه سره پورته کیژي حیوانات او پرندګان د مور او پلار په شان عمل کوی او د دوی فعل او حرکات تعقیبوی ، همدا وجه ده چې مجاهدین – طالبان – داعشیان هغه کارونه تکراروی او عملی کوی کوم چې سیدقطب- حسن البناد – عبدالوهاب – خمینی – مزاری- ربانی – محقق- خلیلی – سیاف – حکمتیار – احمدشاه مسعود – ضیامسعود – ولی مسعود – ډبل عبدالله – فهیم او کورنی ېې – قانونی – بسم الله محمدی – اسماعیل خان – دوستم –  اشرف غنی – حامدکرزۍ او ټیمونو ېې دیوه سره د (( سي آی ای او همدارنګه آی اس آی — سپاه پاسدارانو او عربانو او چینایانو )) دیکټاټ په پټو سترګو منی او عملی کوي ېې ، که ېې عقل زندانی نه وای نو به دوی په دیره سادګۍ سره د نني کشمار د ختمیدو لاری پیدا او ورته به ېې د پای ټکۍ ایشودلۍ وو .
عقل یا ماغزه چې زندانی نه وی او ازاد وي په او هامو بند نه وی هغه وخت انسانان کولای شي وطن ته – خلکو ته – همنوع ته – محیط ته – خدمت وکړي ، بندی یا زندانی ماغزه په هغو کسانو کی ډیر شتون لری چې د او هامو په دام بند وي ، لکه ریس جمهور غني ، ډبل عبدالله او معاونین ېې ټول دیوه جنسه کسان دی د ټولو ماغزه زندانی یا بندی دی( او یوه هم ددولت داری او حکومت دارۍ تجربه نه درلودله او نه ېې لري ) زه چې همیشه وایم ترکاني دبیزو کار نه دی ( یعنې دولت داری د اشرارو یا هغو کسانو چې صرف میر یا حلاصه او کنزیا مراح لوستی وې هغه حکومت نه شي کولای ، ځکه ددوی ماغزه زندانی یا بندی دی ، له پاره ددې چې د افغانانو ماغزه له بنده خلاص شي یوه وطن پرست – یوه اصیل – یوه واقعی – یوه مستقل – یوه ازاد – یوه با غیرته او با عزته او یوه پاک افغان ته ضرورت دی چې د افغانستان د ریاست جمهورۍ واکې په لاس کې واخلی او ورته ځان غونته کابینه او حکومت جوړ کړي هغه وخت زه باور لرم چې ازاد ماغزه به د افغانانو سرنوشت وټاکي ، او په غیر صورت کې ۱۰۰ کاله نور به همدا اخوانیان او مجاهدین او طالبان او داعشیان در باندې حکومت کوې ، که ځانونه خلاصوۍ هم مو خوښه او که همیشه د زندانی مغزو تر تاسیر لاندی ژوند کوي هم مو خوښه ؟؟؟؟