انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

«
»

څه رنګه ریس جمهور ته ضرورت دی ؟؟؟؟

لیکونکۍ : دفلسفی دکتور طاوس وردک لندن د جون دوهمه ۲۰۱۷ کال .

هیواد والو افغانستان د تقریبا ۳۰ ملیتو یا قومو هیواد دی ، او هر قوم یا ملیت ځانته خوی ، عادت او خصلت او کرکتر لری ، او بیا هر انسان پدیدو ته د خپل عقل او درک او احساس له مدرکه قیمت ورکوی او هغه وینی ، هیڅوک هیڅکله یو شانته نظر نه لری ، لکه چی موږ وینو دوه ملګری یو رستورانت ته ځی او هلته یو چاینکی فرمایش ورکوی اوبل قابلی ، یعنی ډیر کم خلک یو دبل سره هم نظره لیدل کیژي همدا وجه ده چی جمهورو ریسانو ، پادشاهانو ، امیرانو ،  وزیرانو او والیانو په خپله زمامداری کی ډیر اشتباهات او خطاګانی کړی او نن هم د ( احساساتو او هیجاناتو ، خودخواهیو او حرص او آز) له خاطره یو دبل سره نه جوړیژي ،پرون په یوه قوم کی یو لوی زمیندار وو یا یو لوړرتبه افسر یا جنرال یا والی یا وزیر وو چې پلار او نیکه ېې هم جایداد لرلو ، خو د کودتاچیانو یا انقلابیونو یا مجاهدینو یا طالبانو له خوانه سپک او یا ورباندی ظلم وشوو ، یا د مجاهدینو په صفوف کی داسی کسان ډیر وو چی پرون په یوه ګوله ډوډۍ ماړه نه وو ، خو نن د پلوو او کبابو سره هره لحظه ژوند او عیش کوی ، ډیرو یی حرامی د بیت المال یا منفردو کسانو جایدادونه اوپیسې  غلا کړې ،جایدادونه ، کورونه او اپارتمانونه ېې غصب یا نیولی او نن یو ملیونر دی ،بل ېې ملیاردر دی، خلک یی وژلی ، بندی کړی ، تهدید کړی دخلکو په نجونو او هلکانو ېې تیری کړی او اوس د وسلو انبارونه لری او دولت هم څه نه شی ورته ویلای ، زرهی موټران لری او ډیر زیات سړی وژونکی د ځان د ژوندی پاته کیدو له پاره د یوه معین معاش په بدل کی ساتی، په دولت او ادارو کی ېې هم خپل اولادونه او طرفداران یا مزدوران تعین کړی او ددوی له طریقه خلک نعل کوی او کډ نپوی او وژنی  ؟؟

حکومتی چارواکی په سر ددې چې د خارجی هیوادو له خوانه د ادارو په راس کی ګمارل شوی او خارجی اشغالګرو ته ېې د اشغال زمینه برابره کړی ده ، نن د خارجیانو د مادی او معنوی مرستو او حمایت نه برخورداره دی ، او همدا وجه ده چی ریس جمهوران ېې نه شی صلب صلاحیت کولای ، که ېې صلب صلاحیت هم کړی مجبور دی چی د اشغالګرو نه مرسته او د حل لاره  ورنه وغواړی او مشوره ور سره وکی ، د  دا ډول هیوادو د حکومتونو عمر ډیر کم وی ؟؟ ځکه که یوه ورځ د خارجی په خوله ونه کړی دوهم واری ورته توطیه جوړوی او داسی ېې وژنی یا بد ناموی لکه چی ضیاولحق ته یی جوړه کړه ، یا ېې مرسی ته په مصر کی جوړه کړه یا ېې داود خا ته جوړه کړه، یا ېې ربانی ووژلو یا ېې فهیم تیر کړو ، یا ېې احمد ولی تیر کړو ،یا ېې دوستم ته جوړه کړه   ؟؟

د افغانستان د اداری له پاره په او سنیو شرایطو کې ریاستی نظام یوازنی سیستم بولم ځکه د پارلمانی نظام معنی د ننیو مجاهدینو یا تجزیه طلبو خود خواه ، مقام او څوکۍ غوشتونکو بیسیواده ټوپکسالارانو په وخت کی زهر قاتل دی ،ځکه دوی د صدارتی نظام په ماهیت نه پوهیژي ، صدر اعظم باید موازی  حکومت ونه لری ، یا ۵۰٪ شریک نه وی  زموږ هیواد وال د پوهې هغو حد ته نه دي رسیدلی چی اقلا ( پوهه – حیا – حوصله – صبر – برده باری – تحصیل – تعلیم – تخصص – نظم او اداره – دځان او بل حقوق – د ښځوحقوق – د کار او مزد حقوق –)  او ډیر نور شیان ېې  زده وی اوس له پاره ددی چی د تفرقه اچونکو – تجزیه غوښتونکو – ډ پاکستان او ایران د هیوادو د نوکرانو او مزدورانومخه ونیول شی باید یوه ( مستقل افغان ، یوه اصلی افغان ، یوه بیطرفه افغان ، یوه با جراته افغان ، یوه جدی او ازادی دوسته افغان ، یوه معتدل  مسلمان افغان ، یوه همدیګر پذیر افغان ، یوه دملی وحدت غوشتونکی افغان ، ) د نوی موقتی دوری له پاره وټاکل شی ضرورت دی، او اشرف غنی او عبدالله ته رخصت ورکړی ، ترڅو د داخلی او خارجی ( رنګ په رنګ دشمنانو او دسیسه کارانو ) خوله ورماته کړی اشد ضرورت دی :

ولی او په څه باید داسی ریس جمهور را منځ ته شی ؟؟؟

تر څو ددغو لاندې شیانو مخنیوۍ وکړی ،او اصلی مجرم ددغو ټولو ناخوالو شاغلۍ حامد خان کرزۍ وو چی دغو فاسدو عناصرو ته مخه ورکړه او سر ېې ورته ټیټ کړو ،څوک ېې قهرمانان کړل ، څوک ېې مارشالان کړل ،   او ننۍ اشرف غنی او عبدالله چون خرڅ شوی دی ( با زاغ بودنه ګرفته نمی شود ) ؟؟؟ ددوی دوسه نه ده پوره نو زما په عقیده یوه داسې ریس جمهور ته ضرورت دی ، کوم چی ما دده صفات پورته ولیکل ،  تر څو دغه کارونه تر سره کړی ؟؟؟

اول ::::- دمجاهدینو بیسیواده ، خوار ، بیکاره ، مزدور ، قاتل ، غاصب ، رشوت خواره ، رهبران او قوماندانان چی د جهاد له برکه نن ملیونران شوی غواړی د تل له پاره نسل بن نسل ریس جمهوران ، دجمهوروریسانو معاونین ، وزیران ، معینان ، والیان او قوماندانان او د امنیتی ارګانو مشران ووسېې ؟؟؟؟

دوهم :::- دغه ملیونر شوی ، ملیاردر شوی ، دقصرو او بنګلو خاوندان شوي ، دبلند منزلو خاوندان شوي اود شخصی بانکو او شهرکو خاوندان شوي ، ویریژي چی یوه ورځ به ددوی نه پوشتنه کیژي چې د کومه د کړله دغه آرګاه او بارګاه ، جهاد خولو افغانانو وکړو ، ولی ټول ددغو سرمایی خاوندان نه شول ؟؟؟

دریم :::- پاکستان – ایران – عربستان سعودی او نور عربی هیوادونه لکه قطر، کویټ ، امارات متحده عربی  – چین – هندوستان – روسیه – ( غربی هیوادونه په راس کې ېې امریکا ) ، دیوی خوانه خپلو ستراتیژیکو اهدافو ته درسیدو په خاطراو دبلی خوانه د اقتصادی ګټو په خاطر ، د وسلو او قاچاق او قاچاقبرانو د حمایت او ساتلو په خاطر نه غواړی په افغانستان کې دغه ډیری شدی ورکونکی غوا له لاسه ورکړي ، دوی غواړی همیشه ماجرا جویی وکړی ، انتحار او انفجار وکړی تر څوخپلی اشغالګرې سلطې ته دوام ورکړي  او ددغو  تیورۍ نه په استفادی سره ( سرکوزي – بی ننګه – بی غیرته – خرڅ شوی ـ پردی پرسته پرونی او ننی جهادی مشران په غیږ کی ونیسی  او ددوی نه د خپلو اهدافو د پوره کولو استفاده وکړي ؟؟؟

دپورتنیو موادو د عملی کیدو په خاطر باید یو داسې غیر جهادی مشر ، یو پاک ( چې لاسونه ېې د خلکو په وینو او رشوت ککړ نه وی ) را منځ ته شی ، او داسې اداره جوړه کړی چی ملی – وطنی – مستقله او خودمختاره وې د شرق او غرب ، خاصتا پاکستان – ایران او عربانو نوکره او مزدوره اداره نه وی ، تر څو ملی او مردمی اهداف په ښه توګه او پوره استقلالیت سره عملی کړې دا یوازڼۍ درست او منطقی کار دی چی باید عملی شی ؟؟؟؟