افغانستان؛ از رؤیای دولت-ملت تا واقعیتِ گسست ملی

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ فاصله‌ای به درازای تاریخ تا دولت-ملت تأملی بر…

در غیبت ما چه گذشت؛ ادبیات مدرن غرب

Impressionism.  آرام بختیاری ایمپرسیونیسم ادبی؛ زشتی کلان شهر، زیبایی طبیعت. ایمپرسیونیست های ادبی…

ماتریالیسم دیالکتیکی و ماتریالیسم تاریخی

(بخش۳ و پایانی) ماتریالیسم تاریخی نوشته: جوزف استالین برگردان: آمادور نویدی ۳) ماتریالیسم تاریخی اکنون…

۶. د سیاسي سیستم اړیکې له اقتصادي، ټولنیز او کلتوري…

نور محمد غفوری (اوومه برخه)  سیاسي سیستم (یا سیاسي نظام) د ټولنې…

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

«
»

واهمه های زمینی

نویسنده: محمد نبی عظیمی

بازتایپ و تدوین دیجیتال: قاسم آسمایی

بازپخش: انتشارات راه پرچم

سخن چند در مورد رومان «واهمه ؜های زمینی»

رومان «واهمه ؜های زمینی» نوشته زنده؜ یاد محمدنبی عظیمی نویسندهٔ کوشا و زیبانویس کشور است که قبلاً اقبال چاپ یافته و اکنون به ابتکار نشرات وزین راه پرچم به شکل دیجیتال در اختیار هم؜وطنان قرار می؜گیرد، رومان عالی و زیبایی است که با ظرافت خاص چنان با مهارت نگاشته شده که خواننده با مرور چند صفحه نمی؜تواند آن را کنار بگذارد.

نویسنده در این رومان، تحولات اجتماعی و سیاسی افغانستان را در یک برهۀ طولانی (از بغاوت پنجشیر در سال 1354 تا تسلط طالبان 1375) در قالب داستان گنجانیده و شرایط دشوار زندگی مردم را بصورت ریالیستی در جامعهٔ عقب نگهداشته شده و فقیر افغانستان به تصویر کشیده است. نویسنده نشان می؜دهد که مردم با موجودیت تفاوت؜های طبقاتی و ستم جنسیتی در جامعه زندگی می؜کنند و تلاش می؜کنند با آن کنار بیایند و مشکلات و سختی های زندگی را متحمل شوند.

قهرمان داستان دختر بنام شیرین است که در شرایط دشوار و پرتلاطم سیاسی در کشور ما رشد نموده و ناملایمات روزگار او را وادار به انجام کارهای نهایت سنگین و شاقه نموده است، وی پدرش را که شغل سلمانی دارد و از مهارت های ویژه برخوردار است، همانند همه اطفال، بهترین و عالی؜ترین پدر دنیا می؜پندارد.

شیرین در کنار اینکه با پدر کمک می؜نماید، یک آرزوی انسانی هم در دل دارد و با کمال اشتیاق می؜خواهد مانند سایر دختران هم؜سن و؜ سالش به مکتب برود و بیاموزد، اما جبر روزگار و غربت مانع تحقق این آرزوی انسانی او می؜شود.

شیرین با وجود اینکه مکتب نرفته و آموزش ندیده، با آنهم قوه درک بالا دارد و برای او این مسئله که «اگر یک دختر فقیر به مکتب برود و آموزش ببیند، چرا برای مردم سوال برانگیز است. او با آنکه به مسجد می؜رود و درآنجا آموزش دینی از جمله قاعدهٔ بغدادی و پنج گنج را دنبال می؜کند، ولی تصور وی از آموزش در مکتب چیز دیگری است. او درک نموده که مکتب جای فراگیری علم و دانش و مسجد جای نماز گزاردن، عبادت و نیایش است»، او، مانند هزاران هم؜وطن درددیده، ضرورت جدایی دین را از سیاست و حکومت؜داری درک نموده است. شیرین به تحقق همین آرزو می؜سوزد و دلش همیشه به هوای مکتب رفتن پَر می؜زند. با تأسف دردی که امروز بار دگر دامنگیر میلیون؜ها دخت وطن شده است

در این رومان زیبا، گوشه؜ های تلخ و شیرین زندگی در کشورما برجسته شده است، از یک؜سو وابستگی؜ ها، تنگ؜دستی؜ ها، فقر و ستم جنسیتی و از جانب دیگر احساس مسئولیت، همکاری و حرمت به انسان بصورت عالی برجسته شده است که این امر خود ارزشمندی اثر را بیش از حد بیشتر نموده است. در حقیقت «واهمه ؜های زمینی» نه تنها یک داستان، بلکه انعکاس واقعیت؜های تلخ و شیرین زندگی در جامعهٔ مصیبت زدۀ ما است.

رومان «واهمه ؜های زمینی» را اثری یافتم که هر خواننده از مطالعه آن حظ می؜برد؛ زیرا نویسندهٔ مجرب با مهارت نهایت عالی و زیبایی خاص جهات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی زندگی حاکم در جامعه را همانند سایر آثار خویش به تصویر کشیده و خواننده پا بپای قهرمانان مثبت و منفی داستان، حوادث روزگار را تعقیب می؜نماید و راهش را در قلب خواننده؜گانش باز می؜نماید.

نویسندهٔ چیره؜دست، بر تمام وقایع و حوادث سیاسی کشور مکث نموده، با مهارت و ظرافت خاص مناسبات اجتماعی و تفاوت؜های زنده؜گی در جامعه را که ناشی از مناسبات کهنه و تاریک سنت؜گرایی فیودالی و ما قبل آن بود، ترسیم نموده است. این رومان نابرابری اجتماعی افراد مختلف جامعه را از لحاظ امکانات و فرصت‌های متفاوتی که دارند برجسته می؜سازد. در حقیقت رومان «واهمه؜ های زمینی» را می ؜توان تصویر و انعکاسی از زنده گی واقعی مردم ما تعریف نمود.

این رومان نه یک داستان تاریخی است و نه رویدادی که با سرگذشت یک فرد مشخص گره خورده باشد، بلکه بیان وقایع و حوادثی است که در جامعهٔ ما عملاً بوقوع پیوسته و نویسنده آنرا در قالب داستانی با ماجراهای تلخ و دردآور یک جامعه سنتی بازنویسی و به شیوهٔ دیگر، تاریخ و حوادث اتفاق افتاده در کشور ما را بیان نموده است.

داستان آمیزهٔ از واقعیت ؜های است که نویسنده آنرا دیده و با تصوراتی که در ذهنش شکل گرفته، زینت بخشیده است. نویسنده در به تصویر کشیدن سیماهای پرسناژهای که در داستان نقشی اساسی داشته اند، آنقدر با مهارت و ظرافت، با جزیات نهایت هنرمندانه و عالی حتی با ویژه؜گی؜ های صورت و اندام و عملکردها ورفتارهای خوب و یا زشت شان تصویرنگاری نموده که این امر خود دید وسیع و ذهن روشن و قلم توانای نویسنده را بیان می؜دارد که خواننده شامل و محسور آن فضا می؜گردد.

داستان دارای عمق و پهنای گسترده بوده و محرومیت؜های زن و مرد، بيچاره؜ گی؜ های دختری بنام شیرین و مادر سيه روزاش و زندگی پُرفراز و نشیب طبقات مظلوم و محروم جامعه ما را که همیشه بازیچه و بازیگر بازی بازی؜گران قدرتمند جامعه و گروه؜ها بوده اند، ترسیم نموده است.

در بخش؜های ازین داستان، چهرهٔ اصلی تاجران دین و مذهب برملا ساخته شده که چگونه آنها از عقاید و باورهای مردم بهره برده و با استفاده سوء از آن جهادی؜ ها چگونه مردم ساده، متدین و عاجز جامعه را به عناصر شرير و روباط های آدمكش مبدل ساخته اند.

«واهمه های زمینی» فعالیت؜ها و بغاوت؜ های سازمان یافتهٔ تروریستی را که تحت نام اسلام و دفاع از آن از دهه هفتاد قرن بیست بدینسو در کشور آغاز یافت به طرز ریالیستی و دقیق به تصویر کشیده است. در این داستان رفتار و عملکرد جهادی ها با ظرافت ترسیم گردیده و ماهیت پنهان آنها به طرز دقیق کاویده شده است. خلاصه «واهمه؜های زمینی» یکی از بی؜نظیرترین داستان؜های است که با زیباترین وهنرمندانه ترین شکل به شیوهٔ ریالیستی نگاشته شده است و در آن پیوند زندگی با همه پدیده؜های روزگار وفق یافته است.

نشر دیجیتالی این اثر ناب را برای همه فرهنگیان و خواننده ؜گان این اثر ارزشمند تبریک عرض نموده و از زحمات مبارز و روشنگر خستگی ناپذیر محترم قاسم آسمایی گران ارج و انتشارات راه پرچم دراین راستا صمیمانه ابراز سپاس و امتنان نموده و موفقیت های بیشتر در تمام عرصه های زنده گی برای؜شان آرزو می؜دارم. روح نویسنده شاد و یادش گرامی باد.

دوکتور نظیفه توخی