زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

هەموو بەێانی

هەموو بەێانی 

بەو ژنە کوردە بیر دەکەمەوا

کە وا نەیزانیوە…

حەوشی ماڵەکەی

لە کوێنەێ ئەم جیهانا لێدانی کات.

▪

برگردان فارسی:

هر صبح یاد آن زن کورد می‌افتم

که هنوز نمی‌داند، حیاط خانه‌اش را

کجای این جهان جارو کند؟!

(۲)

قشقەڕە کە باڵی گر تەوە  

سەر ڕوومە تەکانی داهۆڵ 

بە بۆنەی تە‌نیاییەوە تەڕ بوو!  

▪

برگردان فارسی:

کلاغ که رفت،

چشم‌های مترسک از تنهایی خیس شد!.

(۳)

خەمباریەکانم هەڵواسیوە! 

کاتێ تۆ هەیت 

ئەم دڵ تەنگیەم کە وەکوو جلێکی  

هەراو وایە دەر دێنم… 

▪

برگردان فارسی:

آویخته‌ام دلتنگی‌هایم را

وقتی تو هستی در می‌آورم این پیراهن گشاد را

(۴)

هەست ئەکەم

خەم باڵندەی ێکی تەنیایە،  

لە خەمی جووتەکەی،  

        [ماتەمبار]  

کە نێوانی دوو کۆچ، 

  باڵی بێهێز کردووە. 

▪

برگردان فارسی:

به گمانم اندوه، پرنده‌ای‌ست تنها

در غم جفت‌اتش، غمگین

که حد فاصل دو کوچ بال‌هایش را سست می‌کند.

(۵)

عەقرەبەی کاتژێرەکەم  

لە ژێر ژەنگی زۆر 

خەوی لێکەوتووە…   

لە ماڵێکدا کە چاوی تۆ هەڵنایت  

تێپەڕبوونی کات واتایەکی نییە؟!  

▪

برگردان فارسی:

عقربه‌های ساعتم زیر خروارها زنگار خواب رفته‌اند

در خانه‌ای که چشمان تو طلوع نمی‌کند

فهمیدن زمان که مهم نیست.

(۶)

کوژەرتر لە تیر بۆ گیانی من

نەبوونی تۆس…

   –(وردەوردە مردن)

کاتێک کە ڕووژەکانی ساڵ تەواو دەبن و

هێشتا…

         من تۆم نیە!

▪

برگردان فارسی:

کشنده‌تر از گلوله؛ نبودن توست…

–(مرگِ تدریجی!)–

وقتی روزهای سال تمام می‌شود و هنوز ندارمت!

(۷)

دەلاقەکان لێک کەوا

هەتا بۆنت

شار و شەقام لەبەر بگرێت و

قۆرتانن لە بیری جیهان ببات.

▪

برگردان فارسی:

پنجره‌ها را باز بگذار

تا عطر تو خیابان را در بر بگیرد

عطرِ تنِ تو سِگرمه‌های درهم شده‌ی جهان را وا می‌کند…

#زانا_کوردستانی