بهای سنگین این خاموشی پیش از توفان را طالبان خواهند…

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان بیش از این صبر مردم افغانستان را…

گلایه و سخن چندی با خالق یکتا

خداوندا ببخشایم که از دل با تومیخواهم سخن رانم هراسانم که…

(ملات گاندی در مورد امام حسین

باسم تعالى در نخست ورود ماه محرم و عاشوراء حسينى را…

جهان بی روح پدیداری دولت مستبد

دولت محصولی از روابط مشترك المنافع اعضاء جامعه می باشد٬ که…

ضانوردان ناسا یک سال شبیه‌سازی زندگی در مریخ را به…

چهار فضانورد داوطلب ناسا پس از یک سال تحقیق برای…

پاسخی به نیاز های جدید یا پاسخی به مخالفان

نویسنده: مهرالدین مشید آغاز بحث بر سر اینکه قرآن حادث است و…

طالبان، پناهگاه امن تروریسم اسلامی

سیامک بهاری شورای امنیت سازمان ملل: ”افغانستان به پناهگاه امن القاعده و…

  نور خرد

 ازآن آقای دنیا بر سر ما سنگ باریده عدوی جان ما…

عرفان با 3 حوزه شناخت/ ذهن، منطق، غیب

دکتر بیژن باران با سلطه علم در سده 21،…

شکست مارکسیسم و ناپاسخگویی لیبرالیسم و آینده ی ناپیدای بشر

نویسنده: مهرالدین مشید حرکت جهان به سوی ناکجا آباد فروپاشی اتحاد جماهیر…

سوفیسم،- از روشنگری باستان، تا سفسطه گری در ایران.

sophism. آرام بختیاری دو معنی و دو مرحله متضاد سوفیسم یونانی در…

آموزگار خود در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی را دریابید!

محمد عالم افتخار اگر عزیزانی از این عنوان و پیام گرفتار…

مردم ما در دو راهۀ  استبداد طالبانی و بی اعتمادی…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان سرزمینی در پرتگاۀ ناکجاآباد تاریخ مردم افغانستان مخالف…

ترجمه‌ی شعرهابی از دریا هورامی

بانو "دریا هورامی" (به کُردی: دەریا هەورامی) شاعر، دوبلور و…

تلویزیون حقوق ناشر یک اندیشه ملی و روشنگری 

نوشته از بصیر دهزاد  تلویزیون حقوق در پنجشنبه آینده،  ۱۱ جولای، …

افراطیت دینی و دین ستیزی دو روی یک سکه ی…

نویسنده: مهرالدین مشید در حاشیه ی بحث های دگر اندیشان افراط گرایی…

د مدني ټولنې په اړه په ساده ژبه څو خبرې

 زموږ په ګران هېواد افغانستان کې دا ډیر کلونه او…

از پا افتادگان دور جمهوریت

در خارج چه میگویند ؟ انهاا طوری سخن میرانند که افغانستان…

آیا طالبان آمده اند ، تا ۳۴ ملیون شهروند افغانستان…

نوشته: دکتر حمیدالله مفید. بزرگترین دشواری که در برابر جهان اسلام…

 چند شعر کوتاه از لیلا_طیبی (صحرا) 

ذهنم، یوزپلنگی تیز پاست آه! بی‌هوده بود، دویدن‌هایم... آی‌ی‌ی        --غزال وحشی، کدام کنام…

«
»

نيږدې ګاونډی او ليرې دوست

پاکستان ولې د افغان ـ هند سوداګرۍ مخالفت کوي؟

په داسې حال کې چې پاکستان د خپلې خاورې له لارې د افغانستان او هندوستان له سوداګري راکړو ورکړو سره مخالفت کوي؛ هند او افغانستان په خپل منځ کې د هوا له لارې د سوداګرۍ پرېکړه وکړه. د افغانستان او هند ترمنځ د الوتکو په وسیله د سوداګري راکړو ورکړو دهلېز سر له نن ۱۳۹۶/۳/۲۹ څخه پرانستل شو. په افغانستان کې د هند سفیر د دې دهلېز د پرانستل کېدو په درشل کې وویل، په داسې حال کې چې پاکستان افغانستان ته تشدد او جنګ صادروي، هند له افغانانو سره د هغوی د اقتصاد د پیاوړتیا په برخه کې مرسته کوي.

دا په داسې حال کې ده چې افغانستان او پاکستان په خپل منځ کې د سوداګرۍ یو تړون لري چې په اساس به یې د افغان ـ هند ترانزیټ د پآکستان له لارې کیږي، خو پاکستان تل په دغه تړون سترګې پټې کړي او همېشه هيڅکله يې د پاکستان له لارې د هندوستان سوداګريزو توکو ته اجازه نه ده ورکړې چې افغانستان ته وارد شي. افغانستان په سيمه کې د خپل جغرافيبوي موقعيت له مخې ټولې نړۍ ته د ارزښت وړ دی ځکه که هڅه وشي افغانستان د مرکزي اسيا د پیوستون د ټکي په توګه ثابتيدای شي. خو د پاکستان د ناسمې پاليسۍ او له سوداګرۍ څخه د سياسي استفادې له امله د افغانستان د دغې پرمختګ مخه نيول شوې ده.

تل پاکستان هڅه کړې څو په يو نه يو ډول افغانستان تر فشار لاندې ونيسي، کله يې په دغه هيواد کې مېشت افغان کډوال پر افغان حکومت د فشار د آلې په توګه کارولي او کله يې دغه هيواد ته له افغانستانه د واردېدونکو سوداګريزو توکو پر مخ د لارو بندولو له امله افغان حکومت تر فشار لاندې نيولی دی. هر کله چې په افغانستان کې د ميوو فصل او د صادراتو وخت رسيدلی دی؛ پاکستان په يوه بهانه د افغان سوداګرو پر مخ ټولې سوداګريزې لارې تړلي دي چې له امله يې افغان سوداګرو ته په ميلونونو افغانۍ زيانونه اوښتي دي.

پاکستان ولې له خپلې خاورې د افغان ـ هند سوداګرۍ مخالفت کوي؟

افغانستان له پاکستان سره د اپټاAfghan Pakistan Transit Trade Agreement(APTTA) ) په نوم داسې تړون لري چې له مخې يې د پاکستان له لارې افغان ـ هند ترانزيت ته اجازه ورکول کيږي، خو دا چې پاکستان په دغه تړون سترګې پټوي او نه پريږدې چې له دغې لارې د افغانستان سوداګريز توکي هندوستان او د هندوستان سوداګريز توکي افغانستان ته وارد شي؛ څو دليلونه لري.

لومړی: پاکستان د هندوستان له مخ پر ودې اقتصادي ځواک څخه وېره لري چې ګويا هندوستان به د افغانستان او منځنۍ آسيا هيوادونو بازار قبضه کړي او پاکستان چې په اقتصادي توګه د هند په پرتله کمزوری دی، له تاوانانو سره مخ شي. له همدې امله دی چې تر اوسه پورې د افغانستان او پاکستان تر منځ يې اپټا ترانزيتي تړون وخت ناوخت نقض کړی او په ځينو مواردو يې سترګې پټې کړې دي.

دويم: پاکستان هندوستان د خپلې وجودې فلسفې دښمن بولي ورڅخه ډار لري چې ګويا هندوستان به د سوداګرۍ له لارې په پاکستان کې د پاکستان ضد فعاليتونه ترسره کړي. پاکستان د جنرال پروېز مشرف له وخت راهیسې پر هند ادعا لري، چې په قبایلو او بلوچستان کې د هندي استخباراتو له خوا لاسوهنې کېږي. پاکستان د بلوڅو ازادي غوښتونکو او د هندوستان له همکارۍ څخه ډاريږي. اسلام آباد انديښنه لري چې هندوستان به له فرصت نه په ګټې اخيستنې؛ له پاکستانه د بلوڅانو په ازادي اخيستلو کې مرسته وکړي. له همدې امله هر هغه عمل او تړون چې د پاکستان په چارو کې هندوستان ته د داخليدو اجازه ورکوي؛ پاکستان يې مخنيوی کوي.

پاکستان نه يوازې په سياسي برخه کې له افغانستان سره دوه مخی سياست پرمخ وړي بلکې په سوداګرۍ او اقتصادي همکاريو کې يې هم د افغان حکومت پرمخ خنډونه جوړ کړي دي. خو ليرې دوست هيواد هندوستان بيا پوره صداقت افغانانو ته د مرستې لاس ورکړی دی او تل يې د افغان حکومت پر مخ ټولې دروازې پرانيستې دي. هند په تېرو کلونو کې افغانستان ته ۲ ملیارده او ۲۰۰ ملیون ډالره مرسته کړې او د ۱ ملیارد ډالره نورې مرستې ژمنه یې هم کړې ده. خو پاکستان تل هڅه کړې چې په هره طريقه وي افغانستان خوار او ذليله وساتي. په ټوله کې ويلای شو چې پاکستان د افغانستان هغه نيږدې دښمن ګاونډی هيواد دی چې د افغانستان په بربادۍ، جنګ او جګړو کې خپلې ګټې لټوي، او هندوستان د افغانستان هغه ليرې دوست هيواد دی چې تل يې د افغانستان په پرمختګ او د افغانانو په سوکالۍ کې خپلې ګټې ترلاسه کړي دي.

لیکنه : خوشحال آصفي