پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده…

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه…

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ…

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو…

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما…

«
»

مشورتي لویه جرګه، د غني نوې ډرامه

یو ځل بیا نوې ډرامه، نندارې ته وړاندې کېږي او دا ځل د پاتې ۴۰۰ طالب زندانیانو د خوشې کولو په نوم د عامه اذهانو د اغفال غولوونکی حرکت، چې د دې ترڅنګ بله موخه یې له بهره د څو راغلیو ټامیانو د جېبونو له ډکولو بل څه نشي کېدای.

ډېره عجیبه ده، چې د ۴۶۰۰ طالب زندانیانو د خوشې کېدو په پار، چې ځینې رپوټونه یې له ۴۰۰ مطلوبو بندیانو پرته، شمېر۵۱۰۰ تنه ښيي، ولې له خلکو سره سلا مشوره ونشوه؟

آیا هغوی هم ستاسو د سرې کرښې یوه برخه نه جوړوله؟

ټول پوهېږو، چې جرم، جرم دی زیات او کم یا ښه او بد نلري.

تاسې وایاست، چې د ۴۰۰ طالب بندیانو د خوشې کولو واک نلرئ او دا پرېکړه باید “مشورتي لویه جرګه” وکړي.

دا ډېره خندوونکي نده، چې مشورتي جرګه دې د پرېکړې صلاحیت ولري؟

ټول پوهېږو، چې په هېواد کې درې قوې لرو او یوه یې قضاییه قوه ده؛ آیا تاسو په خپل دې کار سره د خپلې وعدې خلاف، د عدلي او قضايي بنسټونو په کار کې لاسوهنه نه کوئ؟

که هره پرېکړه پر مشورتي لویې جرګې کوئ، نو بیا د “سترې محکمې” او “لویې څارنوالۍ” شتون ته څه اړتیا ده؟

 په دې کې هېڅ شک نشته، چې ولس په رښتیا هم سوله غواړي، خو د خلکو استازیتوب همداسې کېږي؟

آیا په پلمو، بې ځایه او تش په نوم لویو جرګو کولای شو د خلکو دې رښتینې هیلې ته مثبت ځواب ووایو او معقوله لاره ورته پیدا کړو؟

دا او دېته ورته نورې مهمې پوښتنې هم مطرح کېږي، چې:

تاسو ولې د ډېرو نورو مهمو مسئلو پر سر ولې لویه جرګه را و نه عوښته؟

 ټول شاهدان یو، چې د خلکو پر رایو معامله وشوه، واک مو یو ځل بیا وویشلو؛ ولې مو هفه وخت د خلکو نظر وا نه ورېد او لویه جرګه مو را و نه بلله؟

بل مهمه مسئله د “حق العبد” موضوع ده، آیا “مشورتي لویه جرګه” کولای شي د خلکو د حق استازیتوب وکړي او ویې بخښي؟

ولې باید هسې وخت تېر کړو او د ۴۰۰ پاتې بندیانو لپاره پلمې او لوې جرګې جوړې او لور په لوټه تېره کړو؟

 هېڅ د شک ځای نه پاتې کېږي، چې تاسې غواړئ په دا ډول غولوونکیو حرکتونو او د پیسو او یوې مړۍ غوړې ډوډۍ ورکولو پر مټ، د ټولو طالب بندیانو د خوشې کېدو مسوولیت د ولس تش په نامه استازو په غاړه واچوئ او بیا وروسته که د دوی خوشې کېدل د بلې جګړې لامل شي، پلمه مو جوړه وي او ووایئ، چې ما خو دا کار نه کاوه، خو لویې جرګې وکړ، په داسې حال کې، چې عام ولس اصلاً نپوهېږي، چې د دوی پر سر څه معاملې روانې دي؟

وروستۍ مسئله دا، چې:

په یاد ولرئ، که لویه جرګه دایره شي که نه، پاتې طالب بندیان به نن یا سبا خوشې کېږي او هېڅ سره کرښه به یې مخه و نه نیسي، ځکه دا مسئله د امریکا او طالبانو د هوکړې یوه برخه ده، چې باید بشپړه شي او همداسې به کېږي.پخوا هم تاسو ولیدل، چې څنګه سرې کرښې په نارنجي او نورو رنګونو واوښتې.

ټولو چلونو او غولوونکیو کړنو ته مو په کتو ویلای شم، چې په اوسنیو شرایطو کې هر ډول لویه جرګه، یوازې د پلمو لټولو او ستونزو جوړولو په مانا دي او بس.

درنښت 

خوشحال آصفي