انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

  قانون  څه ته وایی

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 انجنیر سید عبد القادر                                                                                                         ۳۱- ۳  – ۲۰۱۵                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          ویل کیږی چه په لومړیو وختونو کی انسا نانو نسوای کولای  چه  په ټو لنه کی خپل ژوند په جلا جلا توګه مخ ته بو زی۰نو دیوځای کیدو په صورت کی بیا  دوی ته لازمه اوضروری وه ، چه خپل ترمنځ دښه نظم اواړیکو له پا ره  ځینو پریکړو ته  ځا نونه  تسلیم کړی ،او دا پریکړو ته بیا  دوی دقا نون په توګه و کتل ۰نوویلای سو ،چه ټوله هغه قاعدی اومقررات چه په یوه ټو لنه کی دانسا نانو تر منځ اړیکی تنظیموی، دقانون په نا مه یا دیږی ۰او اسا سی قانو ن دیوی ټولنی هغه سترحقو قی سند ته ویل کیږی ،چه دهغه په چوکاټ اولار ښونی سره دټولنی نور قوا نین تنظیمیږی ۰ اوهیڅ  بل قانون نسی کیدلای چه داساسی قانون  سره په تقابل کی قرار ولری ۰  یو شمیر کار پوهان قانون دلاتینی کلمی  (کانون یعنی مقیا س   ) څخه مشتق کوی،ځنی بیا دد ی کلمی اخیستنه دعربی کلیمی (قن  یعنی کوښښ)   څخه  بولی ۰ دلته زما مقصد یوازی دقا نون دریښتینی  اوعملی تعریف  څخه نه دی ،بلکه غواړم ووایم چه دقا نون څخه ارتجاعی وا کمنا ن  په  څونه مها رت اوبیله فریکی زور څخه، خپله ناروا ګټه پو رته کوی ، اوولس څنګه  په ډیر ه اسانۍ سره تر پښو لاندی کوی ۰دبیلګی په توګه: په ۱۹سمه پیړی کی دا لمان وتلی اقتصاد پوه په خپله یوه لیکنه کی داسی لیکی :   د۱۷۶۸  څخه بیا تر ۱۸۶۸  کال پوری په انګلیستا ن اودارپا په نوره وچه کی سرما یه دا رانو دقوا نینو په زور پرکا رګرانو با ندی دورځنی کار ساعتونه داسی ډیرکړل ،چه د ډیر کا ر په نتیجه کی کارګرانو ته دجسمی وضعی دخرا بی تر څنګ یی دمعنوی تکا مل  فرصت هم دلاسه ورکړ » ۰ استعماری نړی ترخپل لاس لاندی هیوادونوکی  هر وخت دخپل لاسپو څی رژیم په وصیله غواړی دنوو قوا نینو د جوړولو اوتصویب تر څنګ داسی فیصلی هم وکړی چه خپل اشغال ته قا نونی بڼه ورکړی ، څو وکړایسی چه په ډیره اسا نی باندی هر څه دهغه هیوا د څخه وبا سی ۰چه ښه اونژدی مثال یی اوسنی افغا نستان دی۰  با ید ووایو چه په عمل کی دقانون  تعریف بیا  دځینو کار پوهانو په نظر په داسی تو ګه دی:  قانون دیوی ټولنی دقواوو دتعا دل مستقیم انعکاس دی ۰ دغه تعریف دنړی دهیوادونو په هر ګوټ کی په عملی بڼه لیدل کیږی ۰زه به دلته د دې قواوو اودهغوی  دګټو په  ا ړوند   یوه لنډه بیلګه دخپل هیواد اوبهرنیوهیوادو نو رانقل کړم: زموږ دوطن د اوسنی  اسا سی قا نون دوړاند یز اوتصویب قواوی عبارت دبهرنی ځواک غیری مستقیم استازی( واردسوی غربی تکنوکراتان ) اوکورنی جهادی جنایت کاران وه  ،چه دااوسنۍ اساسی قانون دپورتنیو  قواوو د  ارادو اوغوښتنو  مستقیم انعکاس دی۰ چه خپلوځانونو ته یی  داساسی قا نون دیو شمیر نورو موادو تر څنګ په (۱۰ ) او (۱۱ ) ماده کی دخصوصی سکتور د ودی ،پراختیا  ،ازاد بازار ۰او وارداتو  ترنا مه لاندی دچور اوچپا ول  لاره داسی  خلاصه کړیده، چه په تیرو نیژدی ۱۳ کلنو کی دولتی اوجهادی جنایت کارو ډلو دبهرنیو شرکتونو سره یوځای داففان ولس دشتمنۍ ډیره برخه دځان کړی ،اوپه دی ناروا لاره کی مخته ځی ۰ باید ووایو چه  د شهید داکتر نجیب الله  دحا کمیت د(  ۱۳۶۶) کال داساسی قانون دوړانیز اوتصویب قواوی بیا دحاکمیت ترڅنګ ،دولس د اکثریت استازوطاقت اوقوه وه ، چه په حقیقت اوعمل کی حاکمیت هم داکثریت ولس استازی توب کاو ه ۰ځکه نو د اساسی قانون ټوله محتواداسلام دسپیڅیلی دین پر اساس  اوافغان ملی ګټوپه نظر کی نیولو سره داسی جوړه سوی وه ،چه ا شخاصو او  ګوند ونو نسوای کولای چه دولس دغوښتنو څخه لیری دهغه څخه نا وړه ګټه پورته کړی ۰ځکه نو په جرآت ویلای سو چه  دافغانستا ن په تا ریخ کی تر اوسه پوری دپورتنی  اساسی قانون  په څیربل داسی قا نون میدان ته نه دی راوتلی ۰داوسنی اساسی قانون دپورتنۍ ذکرسوی لسمی اویو لسمی  مادو  ترڅنګ په ډیروبرخو کی دافغان ملی ګټو ضد ډیر داسی څه سته، چه هغه یی دغربی استعما ری نړۍ داساسی قوا نینوڅخه کافی کړی او اخستی  دی ۰حتا داسی څه هم پکښی ځا ی سوی دی ، چه په هیڅ بشری ټولنه کی  مشروعیت نسی پیدا کولای  ۰دبیلګی په توګه ، داساسی قانون  په (۶۱  ) ماد ه کی  لیکل سوی د ی : ولس مشر درایه ورکونکو دازادو ،عمومی ، پټو ،اومستقیمو رایو له لاری په سلو کی تر پنځو سو ډیرو رایو تر لا سه کولو  با ند ی ټا کل  کیږی ۰ ددې معنا داده،که دمستحقو رایه ور کونودجملی څخه یوا زی( ۲۰٪) هم په ټولټا کنو کی ګډون وکړی ، دوی یی مشروع بولی،اودهم دی لږ شمیر خلګو دجملی څخه (  ۵۱٪  ) وړونکی نوماند ، دوی مشروع ګټونکی بولی۰ چه دا په امریکا اونوری غربی نړي کی هم پر ولس با ندی یوټپل سوی قانون ګرځېدلی دی ۰داځکه چه ولسونه دخپلووا کمنانو دکړونو څخه ما یوسه سوی دی ،نورنه غواړی چه ددوی  دټولټا کنود تبلیغا تو تر تآ ثیر لا ندی ځانونه راولی ،نوځنی وختونه تر۵۰٪ لږ شمیرخلګ دټولټاکنو صندقونو ته ځی اورایه ورکوی۰ ځکه نواشغال ګرو دخپل وطن دتجریبی له مخی زموږ دوطن په اساسی قانون کی هم ۶۱تمه ماده دا خله کړیده۰ متآسفانه   په ۱۳۸۲ کال کی زموږ په وطن کی  یو شمیردولس ضد جهادی جنایتکارو او یوشمیر نادا نو کسانو د ملت دنما ینده ګانو ترنامه لاندی په لویه جرګه کی درایو په اکثریت اسا سی قا نون  د افغانی ملی ګټو څخه په لیری فا صله کی  تصویب کړ،اوولس یی دفقر اوبې امنیو ولمنی ته ورپو ری واهه ۰ دلیکنی په ورستنۍ بر خه کی باید ووایو چه دافغا نستان په اوسنیو تر اشغا ل لا ندی  شرا یطوکی دافغان ملی ګټو ضد هر قانون او هره کړنه دافغان ولس له لوری غیری مشروع بلل کیږی   ۰       تمت باالخیر              ۰