شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

«
»

عمران خان د کاليو سره په سترګو ننوځي

وروسته له دې چې د افغانستان سولې لپاره د امریکا د بهرنيو چارو وزارت ځانګړی استازی په اسلام آباد کې له پاکستانيو چارواکو سره د افغانستان د سولې په اړه وکتل؛ د پاکستان صدراعظم عمران خان ويلي چې هېواد کې یې د طالبانو پټنځایونه نشته او له امریکا غواړي چې پاکستان د کرایي ټوپک په څېر ونه کاروي. یعنې امريکا دې پاکستان د پیسو بدل کې د بل لپاره (افغانستان لپاره) نه جنګوي. دا په داسې حال کې ده چې د اکسفورډ پوهنتون په مرسته د برېتانیا یوه څېړنه ښيي چې د نړۍ د ترهګرو تر ټولو ډېر مرکزونه په پاکستان کې دي. راپور وايي طالبان، القاعده شبکه، لشکر طیبه، لشکر جنګوي او نور ترهګر هغه ډلې دي چې په پاکستان کې یې سر را اوچت کړی دی او لا هم په دغه هېواد کې مرکزونه لري.

عمران خان ولې رڼو سترګو کې شګې اچوي؟

په داسې حال کې چې د افغانستان په ګډون د نړۍ ډيری هيوادونه نور د پاکستان په اصلي څېره پوه شوي او ورته په ډاګه شوې چې د نړۍ د ترهګرو تر ټولو ډېر مرکزونه په پاکستان کې دي؛ لا هم عمران خان د نړيوالو په سترګو کې شګې اچوي او د خپل هيواد د استخباراتي ملايانو د ږيرو لاندې ترهګر چڼي پټوي. اوس لويه پوښتنه هم همدا ده چې ټوله نړۍ په دې قانع ده چې پاکستان د ترهګرو مور ده چې په کال کې په زرګونو ترهګر زيږوي، نو بيا ولې عمران خان د ټولې نړۍ په سترګو کې شګې اچوي؟ آیا عمران خان ته دا ټوله نړۍ ړنده ښکاري يا نړيوال ماشومان فکر کوي او که عمران خان په خپله ماشومانه خبرې کوي؟

عمران خان ځکه په پاکستان کې په ټولو ترهګر او د ترهګر په پټنځايونو سترګې پټې کړې چې نوموړي ته د هغه هيواد پوځ لخوا لارښوونه شوې چې د امريکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ ليک ته تند ځواب ورکړي څو له امريکا مجبوره شي او پر پاکستان د ډالرو غوا بيرته لنګه کړي. د امريکا حکومت په وروستيو کې د تروریستي ډلو پر وړاندې د پاکستان له خوا په قاطع اقداماتوکې د اسلام اباد د پاتې راتللو له امله دغه هیواد ته د درې سوو میلیونو ډالرو پوځي مرسته وځنډوله. له هغې وړاندې امريکا دغه هيواد (پاکستان) سږکال د امریکا د متحده ایالاتو د پوځي زده کړو له نړیوال پروگرام نه هم وويستلو. همداشان له دې وړاندې د امریکا کانګرس د ایتلاف له بسپنې پاکستان ته د ۵۰۰ میلیون ډالرو ورکړه ځنډول شوې وه.

اوس دغه ټول فشارونه پاکستان حس کړي دي او د دې لپاره چې له امريکا ډيرې پيسې وشکوي؛ عمران په رڼا ورځ د نړيوالو په سترګو کې شګې اچوي او وايې چې پاکستان کې هيڅ ترهګر نشته. همداراز يو بل دليل چې عمران خان يې په دغه هيواد کې د ترهګرو په پټن ځايونو او ځالو سترګې پټولو ته اړ کړی دی؛ هغه په خپلو چارو کې د عمران نامستقل والی او پوځ پورې منحصر کېدل دي. په دې مانا چې عمران خان که څه هم د پاکستان صدراعظم دی خو د ترهګرو پر وړاندې د هر اقدام عام و تام صلاحيت د دغه هيواد د پوځ او استخباراتو په لاس کې دی او عمران خان لکه د بوت په شان يو سمبول دی. هر څه چې پوځ وايې او د استخباراتو خوښه وي؛ هماغه د عمران خان په خولې نړيوالو ته وايې.

عمران خان ولې پاکستان له کرايې ټوپک سره تشبه کړ؟

دا چې عمران خان له امریکا غوښتي چې پاکستان د کرایي ټوپک په څېر ونه کاروي؛ اشاره يې د امریکا متحده ايالتونو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لخوا نوموړي ته استولي ليک ته وه چې په کې يې له عمرانه غوښتي چې وسله وال طالبان له افغان حکومت سره د سولې خبرو ته حاضر کړي. اوس په پاکستان کې عام باور دا دی چې دغه هيواد له امریکا سره په ټانټو ژوولو کې لوی تاوان کړی دی. د پاکستان د اوسني سياست منتقدين د نوموړي هيواد په حکومتي نظام نيوکه کوي چې ولې يې د ډالرو له غوا (امریکا) سره خپلې اړيکې خړې پړې کړې؟

څه موده وړاندې د امریکا دفاع وزارت د تروریستي ډلو پر وړاندې د پاکستان له خوا په قاطع اقداماتوکې د اسلام اباد د پاتې راتللو له امله دغه هیواد ته د درې سوو میلیونو ډالرو پوځي مرستو د بندولو اعلان وکړ. له دغې اعلان څو ورځې مخکې یو امریکایي مقام ویلي وو چې پاکستان سږکال د امریکا د متحده ایالاتو د پوځي زده کړو له نړیوال پروگرام نه ایستل شوی دی. ټاکل شوی وه چې سږکال د پاکستان د پوځ ٦٦ منصبداران د نظامي زده کړو لپاره د امریکا متحده ایالاتو ته ولاړ شي اما امریکا دغه هيواد (پاکستان) د پوځي زده کړو له دغه پروګرامه وويست. همداشان د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سږ کال په لومړیو کې پاکستان ته هغه مرستې وځنډولې چې د ایتلاف د ملاتړ د بسپنې په نوم ورکول کېدې. له دې وړاندې د امریکا کانګرس د ایتلاف له بسپنې پاکستان ته د ۵۰۰ میلیون ډالرو ورکړه ځنډول شوې وه.

دغه ټول فشارونه سبب شول څو پاکستان خپله څېره په آينه کې وويني او په خپلو کړو پښيمانه شي. اوس د دې لپاره چې امريکا ته په ياد کړي چې مونږ (پاکستان) خو تل د امريکا کرايې ټوپک پاتې شوی دی او اوس نه بايد امريکا دغه هيواد هير کړي؛ عمران خان په تنبهي توګه امريکا ته خپل اصليت (کرايي ټوپک توب) وښود. اوس به ډير ژر پاکستان د امريکا ولسمشر ته د افغان سولې په پروسه کې د هر ډول مرستې سينه ډبوي او هڅه به کوي چې له امريکا سره د دغه هيواد ترينګلې اړيکې له سره ورغوي.

لیکنه : خوشحال آصفي