بهای سنگین این خاموشی پیش از توفان را طالبان خواهند…

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان بیش از این صبر مردم افغانستان را…

گلایه و سخن چندی با خالق یکتا

خداوندا ببخشایم که از دل با تومیخواهم سخن رانم هراسانم که…

(ملات گاندی در مورد امام حسین

باسم تعالى در نخست ورود ماه محرم و عاشوراء حسينى را…

جهان بی روح پدیداری دولت مستبد

دولت محصولی از روابط مشترك المنافع اعضاء جامعه می باشد٬ که…

ضانوردان ناسا یک سال شبیه‌سازی زندگی در مریخ را به…

چهار فضانورد داوطلب ناسا پس از یک سال تحقیق برای…

پاسخی به نیاز های جدید یا پاسخی به مخالفان

نویسنده: مهرالدین مشید آغاز بحث بر سر اینکه قرآن حادث است و…

طالبان، پناهگاه امن تروریسم اسلامی

سیامک بهاری شورای امنیت سازمان ملل: ”افغانستان به پناهگاه امن القاعده و…

  نور خرد

 ازآن آقای دنیا بر سر ما سنگ باریده عدوی جان ما…

عرفان با 3 حوزه شناخت/ ذهن، منطق، غیب

دکتر بیژن باران با سلطه علم در سده 21،…

شکست مارکسیسم و ناپاسخگویی لیبرالیسم و آینده ی ناپیدای بشر

نویسنده: مهرالدین مشید حرکت جهان به سوی ناکجا آباد فروپاشی اتحاد جماهیر…

سوفیسم،- از روشنگری باستان، تا سفسطه گری در ایران.

sophism. آرام بختیاری دو معنی و دو مرحله متضاد سوفیسم یونانی در…

آموزگار خود در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی را دریابید!

محمد عالم افتخار اگر عزیزانی از این عنوان و پیام گرفتار…

مردم ما در دو راهۀ  استبداد طالبانی و بی اعتمادی…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان سرزمینی در پرتگاۀ ناکجاآباد تاریخ مردم افغانستان مخالف…

ترجمه‌ی شعرهابی از دریا هورامی

بانو "دریا هورامی" (به کُردی: دەریا هەورامی) شاعر، دوبلور و…

تلویزیون حقوق ناشر یک اندیشه ملی و روشنگری 

نوشته از بصیر دهزاد  تلویزیون حقوق در پنجشنبه آینده،  ۱۱ جولای، …

افراطیت دینی و دین ستیزی دو روی یک سکه ی…

نویسنده: مهرالدین مشید در حاشیه ی بحث های دگر اندیشان افراط گرایی…

د مدني ټولنې په اړه په ساده ژبه څو خبرې

 زموږ په ګران هېواد افغانستان کې دا ډیر کلونه او…

از پا افتادگان دور جمهوریت

در خارج چه میگویند ؟ انهاا طوری سخن میرانند که افغانستان…

آیا طالبان آمده اند ، تا ۳۴ ملیون شهروند افغانستان…

نوشته: دکتر حمیدالله مفید. بزرگترین دشواری که در برابر جهان اسلام…

 چند شعر کوتاه از لیلا_طیبی (صحرا) 

ذهنم، یوزپلنگی تیز پاست آه! بی‌هوده بود، دویدن‌هایم... آی‌ی‌ی        --غزال وحشی، کدام کنام…

«
»

زړې څېرې؛ نوی سياست

د يوې میاشتې په موده کې درې اپوزيسيونونه

دا جبهې، شوراګانې او اپوزيسيونونه به د دولت د څار په برخه کې څومره دقیق واوسي؟

تيره ورځ د افغان ملت ګوند د پخواني مشر او دافغانستان دسوداګرۍ دپخواني وزیرډاکټر انورالحق احدي په مشرۍ د « نوې ملي جبهه » په نوم سیاسي اپوزیيسون رسما خپل شتون اعلان کړ د دې جبهې مشر ډاکټرانورالحق احدي د جبهې په پرانيست غونډه کې ګډ حکومت یو ناکام حکومت وباله او ټينګار يې وکړ، چې د چارو د سمون لپاره باید ژر تر ژره لویه جرګه راوغوښتل شي. نوموړي ټينګار وکړ چې دا جبهه به د دولت کارونه څاري او په وينا يې دیو لوی سیاسي اپوزیسيون په بڼه به کار کوي.

دا لومړنۍ جبهه نده چې د اشرف غني او عبدالله د ګډ حکومت پرضد خپل شتون اعلانوي بلکې تر دې وړاندې هم دافغانستان د ملي او جهادي ګوندونو دهمږۍ عالي شورا او  د افغانستان د حراست او ثبات شورا په نوم د پخوانیو جهادي مشرانو له لوري دوه جبهې جوړې شوې دي. دا چې دا جبهې، شوراګانې او اپوزيسيونونه به د دولت د څار په برخه کې څومره دقیق واوسي؟ وخت به یي ثابت کړي.

دا سمه ده چې اپوزيسيون د يو ډيموکراټیک نظام لپاره مهم اصل دی چې د دولت کړنې څاري او نقد پرې کوي. اپوزيسيون نه دا چې له دولت سره عقده وپالي؛ بلکه د ملي مسايلو، ملي يووالي، ځمکنۍ بشپړتيا، هيوادنۍ خپلواکي، ډيموکراسي او اساسي قانون په  نظر کې نيولو سره د دولت د منفي کړنو مخالفت کوي. په هغه هيوادونو کې چې د ديکتاتورۍ په طريقه يا په يو حزبي سيستم او يا هم په بل کوم غير اصولي سيستم باندې اداره کيږي؛ اپوزيسيون شتون نه لري خو مخالفې ډلې په غير قانوني توګه چې مخفي مبارزه يي بولي؛ فعاليت کوي. دوی چې د حاکم دولت سياسي مخالفت کوي؛ بيلابيل وختونه د حاکم نظام خلاف د لاريونو، بيانيونو، کنفرانسونو، مرکو په تنظيمولو او د ورځپاڼو او بيلابيلو خپرونو له لارې او يا هم ځينې وختونه د وسله والې مبارزې په طريقه خپل سياسي فعالیت ته دوام ورکوي. خو پوښتنه دا ده چې د افغانستان اوسني شرايط اپوزيسيون ايجابوي؟ که يی ايجابوي نو کوم ډول اپوزيسيون ته اړتيا ده؟ ايا د ګډ حکومت پر وړاندې اوسني جوړ شوي اپوزيسيونونه ملي مفکوره لري او که د ا متياز د ترلاسه کولو او يا هم له قانونه د تيښتې په معنا دي؟

د بیان ازادۍ او ډيموکراسي ته په کتو، اپوزيسيونه جوړول او د دولت خلاف غږ اوچتول د دغو شوراګانو، جبهو او اپوزيسيونو حق دی، خو که د دوی سیاسي جوړښت ته وګورو نو په ډیره څرګنده توګه ترې د دوی موخه په ډاګه کيږي. دلته زمونږ د سياسيونو يوه بده ځانګړنه دا ده؛ هغوي چې د دولت د امتیاز پر مسند ناست وي ، هر څه ښه دي ، اما که له امتیازه بي برخې شي، سیاست ته له منفي لوري زور ورکړي.

د دغو شوراګانو او جبهو غړي ډیری يی هغه څوک دي چې په يو ډول اوسني دولت له امتيازه بې برخې کړي دي. ځينې يي د تير حکومت په فساد ککړ افراد دي چې اوس يي هم په قضايي او عدلي ارګانونو کې د فساد اړوند قضيي موجودې دي. ځينې يي د ځمکو په غصب تورن دي. ځينې يي د تير حکومت ناکاره او تجربه شوې پرزې دي. او ځينې يي د ټاکنيز د اشرف غني او عبدالله کمپاينران دي چې په اوسني دولت کې ورته څوکۍ نه ده رسيدلې. د دوی د دوی له جوړښت نه ډیر ښه څرګنديږي چې دوی هم شخصي او تنظیمي غوښتني لري، دوی د ملي ګټو څخه د دفاع او هيواد له اوسني سياسي، اقتصادي او نظامي بحرانه د راوتلو لپاره کومه ځانګړې اجنډا نه لري. که دوي غواړي ستونزي حل شي په اوسنۍ اداره کې د سمونونو د راوستلو له لاري باید هڅه او هاند وکړي، نه د حکومت د ړنګولو له لاري.

دا سمه ده چې اوسنی ګډ حکومت رامنځته کيدل له پيله غيرقانوني دي، تر ډیره د دې حکومت چارواکو قانون تر پښو لاندې کړی دی، کمزوری بهرنی او کورنی سياست لري، په خپلو کړنو او ژمنو کې اتيا سلنه ناکام شوی دی، د سولې خبرې يي ډیرې سستې او بطي دي، فساد نه يوازې چې کم نه شو بلکه لا يي ريښې وکړې، امنيتي حالات ترينګلي شول او ديته نورې په لسګونو ستونزې لري؛ خو بديل يي دا نشي کيدلای چې ړنګ شي. بايد د دې دولت د اصلاح لپاره کار وشي. د اوسني کاواکه ګډ حکومت پر وړاندې اندکه ضد اقدام د انارشۍ سبب هم کيدلای شي.

 

لیکنه: خوشحال آصفي