افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

پر له خەمم!

[خه‌م] پر له خەمم! پر لە خەم... خەم له سینگمە، پر لە بەخەڵم‌و پر لە…

یاداشت انتقادی بر یک مصاحبه تلویزیونی

نور محمد غفوری ژورنالیسم، رسالتش پرسیدن است، نه دفاع کردن؛ روشن…

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به…

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و…

راز ارقام در هستی

رسول پویان جهان با رمز و رازش در دل ارقام پنهان…

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر…

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو،…

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی…

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت…

رسول حمزتف شاعر شوروی و مردم داغستان

مترجم:  رسول حمزتف از مهم‌ترین شاعران داغستان و یکی از چهره‌های…

«
»

زموږ عالمان چاته عالمان نه ښکاري!

زمریال 

زموږ درنو دیني عالمانو په دې وروستیو کې د سولې په اړه یوه جامع فتوا صادره کړه چې په کې راغلي، په هېواد کې روانه جګړه په هېڅ توګه مشروعیت نه لري او په جګړه کې له ټولو ښکېلو اړخونو په کې غوښتل شوي چې جګړه ودروي او د سولې خبرو ته کېني.

د یادې فتوا یو څه بشپړ خبر داسې و:

“په افغانستان کې روانه جګړه ناروا ده دلته جهاد جواز نه لري

نن په کابل کې څه باندې ۲۵۰۰ دیني علماوو په افغانستان کې روانه جګړه ناروا وبلله. دیني علماوو نن په یوه لویه او بې ساري غونډه کې په افغانستان کې د روانې جګړې په اړه فتوا صادره کړه او دغه جګړه یې ناروا وبلله. دیني علماوو وویل، چې په افغانستان کې د جګړې دواړه ښکېلې خواووې دې جګړه پای ته ورسوی او روانو خونړیو پېښو ته دې د پای ټکی کېږدي. دیني علماوو په ګډه فتوا کې وویل، چې روانې جګړې په هېواد کې د بهرنیانو مداخلې ته زمینه برابره کړې ده او هره ورځ د لسګونه افغانانو ژوند اخلي. دیني علماوو وویل، چې افغانستان یو اسلامي هېواد دی، اسلامي نظام لري او په هېواد کې روانه جګړه ناروا ده. ددوی په خبره ځانمرګي بریدونه، په جګړه کې ستر بمونه کارول او د عامو وګړو وژل هېڅ ډول توجیه نه لري. دوی افغانستان یو لرغونی اسلامي هېواد وباله او د اسلام په نامه روانه جګړه یې غیر اسلامي وبلله. دیني علماوو پر حکومت او وسله والو مخالفینو غږ وکړ، چې له جګړې لاس واخلي او سولې ته د رسېدو لپاره خبرې پيل کړي. دیني علماوو همدا راز وویل، چې د افغانستان نظام اسلامي دی او اساسي قانون یې د اسلامي قوانینو په رڼا کې جوړ شوی دی. ددوی په خبره په افغانستان کې ټول نافذه قوانین د اسلامي ارشاداتو په رڼا کې جوړ شوي دي او ټول اسلامي جنبه لري.”

همدې فتوا ته د درناوي په ترڅ کې ولسمشر د روژې له ۲۷ د اختر تر درېیمې یو اړخیزه اوربند اعلان کړ او له طالبانو یې هم وغوښتل چې د ولس غوښتنې ته غاړه کېږدي او اوربند وکړي. طالبانو هم د اختر دریو ورځو ته اوربند وکړ او په دې ورځو کې په زرګونو طالبان ښارونو ته راغلل او له حکومتي چارواکو او امنیتي ځواکونو سره یې په ګډه مارشونه جوړ کړل.

د دې مارشونه په اړه هغو پاکستانیو ملایانو چې په افغانستان کې د جګړې د پرمخ بیولو دنده پرغاړه لري، توند غبرګون وښود او په افغانستان کې د سولې د شنډولو لپاره یې سخت تبلیغات پیل کړل.

په دې لړ کې یوشمېر طالب چارواکو هم د دغو پاکستانیو ملایانو په اشاره څرګندونې درلودې او خپل اوربند یې پای ته رسېدلی وباله او ويې ویل چې خپل عملیات به له سره پیل کړي. دغو کسانو په یوشمېر ولایتونو کې طالبان په زور سره راټول کړل او جګړې ته یې واستول؛ خو جګړې د پخوا په څېر توندوالی نه درلود او له ورایه ښکارېده چې تحمیلي ده.

په ننګرهار، کونړ، لغمان، میدان وردګ، لوګر او ځینو نورو ولایتونو کې طالبانو خپلو قوماندانانو ته؛ خو رډ-بډ ځواب ورکړی چې نور له افغان امنیتي ځواکونو سره جګړه نه کوي او جګړه کول ورسره حرام دي.

دوی د افغان دیني عالمانو د سولې فتوا سند ګرځولې او د خپلو قوماندانانو د پوښتنو په ځواب کې یې ویلي چې تاسو د پاکستانیو ګمراه او مفسدو ملایانو فتوا او خبرو ته اهمیت ورکوئ او د خپلو دیني عالمانو فتوا او خبرو ته اهمیت نه ورکوئ، ولې زموږ دیني عالمان چاته عالمان نه ښکاري.

له اوربند وروسته د طالبانو او د هغوی د قوماندانانو ترمنځ لوی درز رامنځته شوی او پاکستاني جنرالان او ملایان د طالبانو له دې وضعیته سخت په وېره کې دي.

اوس پاکستاني جنرالان او ملایان کوښښ کوي چې د طالبانو سیمو ته د داعش جنګیالي واستوي او هغه طالبان چې جګړه نه کوي او له جګړې یې لاس اخیستی، هغوی بې وسلې کړي او ويې وژني.

پاکستانیو ملایانو له افغان دولت سره سوله کوونکي طالبان منافقان او دیوثان بللي او ګواښ یې کړی چې په سزا به یې ورسوي.

اوس افغان دولت او ولس ته په کار دي، چې د دغو طالبانو مرستې ته ودانګي او پرې نږدي چې د پاکستان او د داعش د چړو لاندې راشي.

افغان دولت باید ډېر ژر یو پلان جوړ کړي چې څنګه کولای شي د اړتیا په وخت کې له داسې طالبانو سره اړیکې ونیسي او مرستې ته يې ودانګي.

پر دې سربېره افغان ولس او حکومت باید داسې غونډې او مارشونه پر لاره واچوي چې په لړ کې یې په طالبانو او خلکو کې د سولې غوښتنې احساس پیاوړی شي او هم افغاني رسنۍ د پاکستان او نورو مغرضو هېوادونو، ډلو او اشخاصو په وړاندې د خپلو خلکو د دفاع سنګر ته ودانګي او په کلکه د خپلو هېوادوالو د سولې غوښتنې له دریځه دفاع وکړي.

نور موږ په زغرده ویلی شو او په افغان چارواکو، رسنیو او هېواوالو غږ کوو، چې وخت نور له موږ سره دی، زموږ د سولې مخه نور څوک نه شي نیولای او موږ ته په کار ده چې له دې فرصته پوره ګټه واخلو.