آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

«
»

زموږ عالمان چاته عالمان نه ښکاري!

زمریال 

زموږ درنو دیني عالمانو په دې وروستیو کې د سولې په اړه یوه جامع فتوا صادره کړه چې په کې راغلي، په هېواد کې روانه جګړه په هېڅ توګه مشروعیت نه لري او په جګړه کې له ټولو ښکېلو اړخونو په کې غوښتل شوي چې جګړه ودروي او د سولې خبرو ته کېني.

د یادې فتوا یو څه بشپړ خبر داسې و:

“په افغانستان کې روانه جګړه ناروا ده دلته جهاد جواز نه لري

نن په کابل کې څه باندې ۲۵۰۰ دیني علماوو په افغانستان کې روانه جګړه ناروا وبلله. دیني علماوو نن په یوه لویه او بې ساري غونډه کې په افغانستان کې د روانې جګړې په اړه فتوا صادره کړه او دغه جګړه یې ناروا وبلله. دیني علماوو وویل، چې په افغانستان کې د جګړې دواړه ښکېلې خواووې دې جګړه پای ته ورسوی او روانو خونړیو پېښو ته دې د پای ټکی کېږدي. دیني علماوو په ګډه فتوا کې وویل، چې روانې جګړې په هېواد کې د بهرنیانو مداخلې ته زمینه برابره کړې ده او هره ورځ د لسګونه افغانانو ژوند اخلي. دیني علماوو وویل، چې افغانستان یو اسلامي هېواد دی، اسلامي نظام لري او په هېواد کې روانه جګړه ناروا ده. ددوی په خبره ځانمرګي بریدونه، په جګړه کې ستر بمونه کارول او د عامو وګړو وژل هېڅ ډول توجیه نه لري. دوی افغانستان یو لرغونی اسلامي هېواد وباله او د اسلام په نامه روانه جګړه یې غیر اسلامي وبلله. دیني علماوو پر حکومت او وسله والو مخالفینو غږ وکړ، چې له جګړې لاس واخلي او سولې ته د رسېدو لپاره خبرې پيل کړي. دیني علماوو همدا راز وویل، چې د افغانستان نظام اسلامي دی او اساسي قانون یې د اسلامي قوانینو په رڼا کې جوړ شوی دی. ددوی په خبره په افغانستان کې ټول نافذه قوانین د اسلامي ارشاداتو په رڼا کې جوړ شوي دي او ټول اسلامي جنبه لري.”

همدې فتوا ته د درناوي په ترڅ کې ولسمشر د روژې له ۲۷ د اختر تر درېیمې یو اړخیزه اوربند اعلان کړ او له طالبانو یې هم وغوښتل چې د ولس غوښتنې ته غاړه کېږدي او اوربند وکړي. طالبانو هم د اختر دریو ورځو ته اوربند وکړ او په دې ورځو کې په زرګونو طالبان ښارونو ته راغلل او له حکومتي چارواکو او امنیتي ځواکونو سره یې په ګډه مارشونه جوړ کړل.

د دې مارشونه په اړه هغو پاکستانیو ملایانو چې په افغانستان کې د جګړې د پرمخ بیولو دنده پرغاړه لري، توند غبرګون وښود او په افغانستان کې د سولې د شنډولو لپاره یې سخت تبلیغات پیل کړل.

په دې لړ کې یوشمېر طالب چارواکو هم د دغو پاکستانیو ملایانو په اشاره څرګندونې درلودې او خپل اوربند یې پای ته رسېدلی وباله او ويې ویل چې خپل عملیات به له سره پیل کړي. دغو کسانو په یوشمېر ولایتونو کې طالبان په زور سره راټول کړل او جګړې ته یې واستول؛ خو جګړې د پخوا په څېر توندوالی نه درلود او له ورایه ښکارېده چې تحمیلي ده.

په ننګرهار، کونړ، لغمان، میدان وردګ، لوګر او ځینو نورو ولایتونو کې طالبانو خپلو قوماندانانو ته؛ خو رډ-بډ ځواب ورکړی چې نور له افغان امنیتي ځواکونو سره جګړه نه کوي او جګړه کول ورسره حرام دي.

دوی د افغان دیني عالمانو د سولې فتوا سند ګرځولې او د خپلو قوماندانانو د پوښتنو په ځواب کې یې ویلي چې تاسو د پاکستانیو ګمراه او مفسدو ملایانو فتوا او خبرو ته اهمیت ورکوئ او د خپلو دیني عالمانو فتوا او خبرو ته اهمیت نه ورکوئ، ولې زموږ دیني عالمان چاته عالمان نه ښکاري.

له اوربند وروسته د طالبانو او د هغوی د قوماندانانو ترمنځ لوی درز رامنځته شوی او پاکستاني جنرالان او ملایان د طالبانو له دې وضعیته سخت په وېره کې دي.

اوس پاکستاني جنرالان او ملایان کوښښ کوي چې د طالبانو سیمو ته د داعش جنګیالي واستوي او هغه طالبان چې جګړه نه کوي او له جګړې یې لاس اخیستی، هغوی بې وسلې کړي او ويې وژني.

پاکستانیو ملایانو له افغان دولت سره سوله کوونکي طالبان منافقان او دیوثان بللي او ګواښ یې کړی چې په سزا به یې ورسوي.

اوس افغان دولت او ولس ته په کار دي، چې د دغو طالبانو مرستې ته ودانګي او پرې نږدي چې د پاکستان او د داعش د چړو لاندې راشي.

افغان دولت باید ډېر ژر یو پلان جوړ کړي چې څنګه کولای شي د اړتیا په وخت کې له داسې طالبانو سره اړیکې ونیسي او مرستې ته يې ودانګي.

پر دې سربېره افغان ولس او حکومت باید داسې غونډې او مارشونه پر لاره واچوي چې په لړ کې یې په طالبانو او خلکو کې د سولې غوښتنې احساس پیاوړی شي او هم افغاني رسنۍ د پاکستان او نورو مغرضو هېوادونو، ډلو او اشخاصو په وړاندې د خپلو خلکو د دفاع سنګر ته ودانګي او په کلکه د خپلو هېوادوالو د سولې غوښتنې له دریځه دفاع وکړي.

نور موږ په زغرده ویلی شو او په افغان چارواکو، رسنیو او هېواوالو غږ کوو، چې وخت نور له موږ سره دی، زموږ د سولې مخه نور څوک نه شي نیولای او موږ ته په کار ده چې له دې فرصته پوره ګټه واخلو.