بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

«
»

روزی کم بغلان دست ودهان میباشد

حالت فوق العاده ناشی از مصیبت عام شمول وایرس کرونا درهمه کشورهای جهان باعث سکتگی در کار وتحرکات اقتصادی شده برزندگی اقتصادی مردم اثرات منفی به بار اورده است.
درکشور ما نیز این حالت اثرگذاربوده بخشهای مختلف مردم ازان متائثر شده اند . ازین میان قشریکه سروکارشان بابازاراست یعنی قوت لایموت روزمره خانواده هایشانرا ازمصروفیت روی سرکها ومندوی ها بدست می اورند بیشترین اسیب را متحمل میشوند .
قشریکه اصطلاحاتی چون پیشه وران ، اهل حرفه ، اصناف ، روزمزدان ومردکا ان برانها استعمال میشود ازلحاظ اقتصادی وتامینات روزمره زندگی اسیب پذیر ترین قشر جامعه اند ولی از لحاظ نقش شان بر حیات روزمره همشهری هامیتوان ایشانرا بزرگترین اثر گذاران
زندگی جامعه نامید . پیشه وران واهل حرفه چون مسگران، اهنگران، نانواها، دکانداران خرده پا، سلمانی ها ، مزدوران ، مردکاران ، گلکاران نجارها قصابان وسائر کسانیکه بصورت روزمزد پول بدست می اورند اگرروزی بصورت دستجمعی سربازارها ومندوی ها ومحلات کار حاضر نشوند زندگی روزمره جامعه درهمه عرصه ها ازتولیدات کوچک تا عرضه کالاهای مورد نیاز روز مره مردم وکارهای ساختمانی فلج میگردد. تناسب میان نقش با اهمیت این قشر وعاید روزمره شان بیانگر عدم وجود عدالت وعدم تضمین زندگی روزمره زن واولاد انها میباشد.
این قشر بنابرسیاست غلط پیش گرفته شده دولت درعرصه های اقتصادی وخدمات اجتماعی در ساختار سیستم سیاسی کشور باهمه اهمیت انها جایگاه معین ندارندو قشر از نظر افتاده هستند.
دولت در ایجاد اتحادیه ها برای انها کاری نکرده باوجود رفت وامد ملیاردها دالر درکشور روزی این مردم دست ودهان است کار یافتند میخورند ونیافتند گرسنه میباشند.
حالت نافذ شده برشهر کابل وبرخی شهرهای دیگر نشان میدهد که اداره امادگی ضد حوادث کوچکترین نقشی برای دستگیری این قشر محتاج وگرسنه انجام نداده اصلآ در جریان این حوادث نامی ازان اداره برده نمیشود.
سیل بیکار شدگان ناشی از حالت حفاظت مردم از خطر کرونا سوالی به میان می اورد که در صورت دوام این حالت این قشر ناتوان که صرف اززور بازوی شان نان میخورند چه خواهند کرد ؟
خانه چند ورزشکار اباد باشد که سه تن انها به مبلغ سه ملیون افغانی برای چند خاونواده محتاج خرچ ومصرف روزمره شانراتهیه کردند . اما خانه دزدان دالرها وربایندگان پولهای باد اورده وغاصبین خراب شود که حداقل همدردی وترحم در حق اینها نشان نداده اند.
به داکتران کشور سپاس تقدیم باید کرد که تا سرحد مبتلا شدن خود شان به این وایرس دست از خدمت مریضان برنداشتند وواقعآ حق ودین مسلک شریف شانرا دربرابر مردم ادا میکنند.
کمکهای انفرادی دردی را دوا نمیکند اصل مسئله مربوط به دولت است دولتی که ازهر لحاظ از خدمت به مردم بیچاره وناتوان است ، نه پول دارد ونه امکانات ذخایر بزرگ برای حالات اضطراری وبد تر انکه فاقد کادر وپرسونل باوجدان است که اگر چیزی بنام مردم داده شودحق را به حقدار برسانند، ازان دزدی نکنند وگل روی زور مندان را درمورد وابستگان شان رعایت نکنند.
اگر اقشار وطبقاتدجامعه اتحادیه های مربوط بخود شانرا میداشتند احصائیه های دقیق ازکارمندان هر حرفه وپیشه وجود میداشت کار کمک رسانی به مستحقان شفاف تر واسانتر صورت میگرفت.
رژیمی که روز وماه وسال ان به زدوخوردهای قدرت سپری شود کجا میتواند جامعه را از پائین ترین اقشار تا اقشار متوسط که ازبزرگترین وموثرترین بخش جامعه است به شکل سازمان یافته ، پلان شده و پیشبینی شده حمایت کند، سمتدهی نماید ودستگیری بعمل اورد.
هرروز وهر حادثه ایکه برکشور مستولی میگردد ناکارگی نظام را برملا میسازد .ناکارگی بی مسئولیتی وبی عاطفگی کسانی را که بر سرنوشت ملت حاکم اند نشان میدهد.
جامعه یک تحول عمیق در عرصه های سیاسی ، اجتماعی واقتصادی میطلبد که باید برای آغاز ان کار صورت گیرد . اما توسط کی وبرهبری کی ؟