چه قیامت برپا کرده طالب!

امین الله مفکر امینی      2024-04-06! چــه قیامت برپــا کرده اند طالــــب درمیــــهــنِ…

Afghanistan

Geopolitics of Afghanistan – Part I By: Saber Azam [*] Introduction: Afghanistan has…

بازگشت عنتر

شاعر: ا-ایران احمدی، بازامدی تا سلطه بر ایران کنی انچه‌باقی مانده را…

آسایشگاه

"آسایشگاه" نام جدیدترین اثر "سامان فلاحی" (سامو) دوست شاعر و…

صابر صدیق

استاد "صابر صدیق" (به کُردی: سابیر سدیق) شاعر کُرد عراقی‌ست. نمونه‌ی…

شعر فوق‌العاده زیبای «سیب» و نظر سه شاعر!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmaiul.com  وقت شعری و مطلبی و حرفی تازه و از…

رقابت کشور های منطقه و جهان و به حاشیه رفتن…

نویسنده: مهرالدین مشید قلاده داران تروریستان جهان؛ محور رقابت های کشور…

[کورد یەکیگە] 

کۆساڵان بەفر دەباڕیدو  ئەمن لە قۆچان ساردم دەبێ  ئەمن هاتنەگرین ئەبم  سیروان لەمالەم…

مضحکه ی تحت تعقیب بودن سراج الدین حقانی

             نوشته ی : اسماعیل فروغی   سفر پنجم…

جوانمرگی گرامشی؛ مبارز ایتالیایی، در زندان

Antonio Gramaschi (1891-1937) آرام بختیاری گرامشی؛ کمونیست ایتالیایی، خالق دفترهای زندان. آنتونیو-گرامشی (1937-1891م)…

جهان زیستی در بستر جهانی شدن جهان

جهان زیستی فرد٬ مجموعه خصایص و طرز فکری فردی وی…

تافگە صابر

خانم "تافگە صابر" (به کُردی: تاڤگە سابیر)، شاعر، نویسنده، سازنده‌ی…

چه کسانی جهان را اداره می کند؛ قدرت های واقعی…

نویسنده: مهرالدین مشید اداره کننده گان اصلی جهان قدرت های واقعی…

به بهانهٔ روزجهانی عدالت 

نگارشی از سخی صمیم.  ***  نظریات و افکار این قلم انفرادی ومنحصر…

دوحه محور توطیه های خوش خط و خال برضد مردم…

نویسنده: مهرالدین مشید نشست های بین المللی و نبود اراده ی…

آیا جوبایدن درست گفته است ؟   

                             نوشته ی : اسماعیل فروغی         معلوم نیست چه دلایل و شواهدی…

د غبرګولي، اتمه،‌ د پښتو خوږه ژبه، د ورځې په…

لیکونکۍ: محمدعثمان نجیب ژبه،‌ او مورنۍ ژبه، د څښټن تعالیٰ له…

دفاع از جمهوریت یعنی دفاع از خون هزاران سرباز و…

نویسنده: مهرالدین مشید دفاع از جمهوریت به معنای دفاع از ارزش…

مختصری درباره تاریخچه احیای مجدد و باز ساز ی…

جهان درویرانی افغانستان دست داشت درین شکی نیست و اظهر…

ازمثالهای زشت ونامیمون فدرالیزم

برګرفته برخی از مقاله تحقیی تحت عنوان (سیستم ونظام های…

«
»

رمضان مبارک

دعاهای خاص ماه مبارک رمضان

دعا ونیایش دهه اول «رحمت» «رب اغفروارحم وانت خیرالرحمین »ترجمه:خدایاببخش رحم نم، به تحقیق که توبهترین رحم کننده ګلن هستی ۰

دعا ونیایش دهه دوم«مغفرت » «استغفرالله العظیم منکل ذنب واتوب الیه» نرجمه:طلب مغفرت میکنم از خداوندبزرګ بخاطر تمامی ګناهانم وتوبه میکنم به سوی او۰

دعا ونیایش دهه سوم«نجات از آتش دوزخ » «اللهم انک عفوکریم تحب العفوفاعف عنی » ترجمه :ای خدا توبخشایندهکریم هستی وبخشش رادوست داری، پس عفوکن مرا۰

روزه وفواید آن:

انسانهاهمیشه وبلاانقطا ع ودرهرزمان ومکا ن به ایجا د قوانین وچوکاتی که درامورا ت زندګی روزمره مطابق خواست واعتقادعمومی که متضمن امن انتظام وموجب رفاه و آسایش جامعه بوده وازلحاظ امور اخروی نیزسبب ووسیله معرفت وشناسایی خودش « نفس» وعالم ما ورای طبیعی با شد احتیاج مبرم دارند ۰ما به حیث عضو خانواده بشری ازدیدګاه یک مسلمان می توانیم متذکرشویم که آیین مبین اسلام در ین عرصه نیزبه بهترین وجه اهتمام ورزیده وجوینده معتقد درقدمه نخست انرا دروجود ارکان وپایه های اساسی ان « پنج بنا ی مسلمانی »درک کرده می تواند ۰ اکنون که فصل اجرای عملی یکی ازارکان پنجګانه فوق «روزه »فرا رسیده خوبست با صحبت مختصر در باره خود شناسی که ارتبا ط مستقیم با روزه دارد وارد بحث اصلی روزه و فواید ان ګردیم ۰

درمورد مقام،منزلت وشناخت انسان، ازجانب علماء ودانشمندان روایا ت، نظریات وتحقیقات بی شماردرادواروازمنه های مختلف  صورت ګرفته واظهارشده ودرهرجا دادسخن ازساختمان وجود ، ګرګتروحقوق ووجایب ان بمیان ګذاشته میشودوبا دسترسی وپیشرفت هرروزعلوم وتکنالوجی پهلوهای مختلف جسم وروان انسان به کاوش ګرفته شده وکشف میشود  . شایسته است که درشناخت ووصف بهتروبیشتراین خلقت عالی به کثرت صحبت شودوروشنی انداخته شود تاانسان مقام ومنزلت وهمچنان حقوق ووجایب واهداف آین طلوع وغروب خودرا بیشتربشناسدودرک نماید . ما درینجا این مقام وارزش هارا درپرتوارشادات قرآن عظیم الشان مختصراتحت عنوان خودشناسی مطالعه می نماییم .                                                                           

بنابرآیات کلام الله مجید ، احادیث نبوی وبه دلایل نقلی وعقلی ثابت است که انسان درمقایسه با سایرمخلوقات به نیکوترین صورت به حیث اشرف مخلوقا ت ازجانب خداوند تعالی خلق ګردیده  «۱»وکرامت داده شده است «۲». تفاسیرعلمای دین ، دلایل ونظریات محققین ودانشمندان بی شمارمیرساند که خلقت تمام موجودات هستی مانند زمین و آسمان، موجودات بین آنها ،عقول ونفوس همه وهمه چیزهاییکه نشانه ومکمل ساختمان جهان وکاینات است به حیث نشانه قدرت وحکمت کامله خدای عزوجل وبنیادخلقت وخلافت «آدم »علیه السلام به حیث خلیفه روی زمین ازجانب باریتعالی صورت پذیرفته است «۳». چون انسان خلیفه وممثل اراده خداوند خوانده شده است ازهمینروست که رب عالمیان شناسایی انسان راهمدوش شناخت ذات بی همتای خود قرارداده و می فرماید : (وفی الارض آ يا ت للموقنین وفی انفسکم افلا تبصرون ) «۴». ترجمه : « درزمین برای کسانیکه بخواهند به درجه یقین برسند ، نشانه ها یی وجود دارد وهم چنین درجانهای شما ؛  آیا شما آنها را نمی بینید ؟ ».

ما اینرا دانستیم که ماهیت وترکیب انسان ازدوعالم «صورت یاجسم » وعالم «معنی یا روحی » ترکیب یافته. عالم صورت را ګوشت،  پوست واستخوان وعالم معنی را روح یاجان تشکیل میدهند  وباید علاوه نمود که براساس آیه کریمه قرآنی روح امررب الجلیل خوانده شده وبه جهان معنوی تعلق داشته ، جهد دایم وی به سوی بالابه قصد رسیدن به خداوند اورا به همه چیز تفوق بخشیده است ، از همینرووجود آن درانسان نیاز به استدلال ندارد ، فقط همین قدرعلم حاصل است که ازوجودآن درجسم انسان حیات ، حس حرکت،علم ، نظروتمیزحاصل شده وانسان بوسیله آن دررفع حوایج ونیازمندی های مادی ومعنوی درهمکاری وهمآ هنګی کامل با جسم دردیګرموجودات تصرف ودسترسی پیدا میکند . که با فقدان ان این جها ت ازوی سلب میشود وضرورت میشود که سایرین پیکرجسم «جسد بی روح »وی را برداشته ومدفون سازند.

مګرهمانطوریکه عالم صورت محل عوارض جسمانی یا فزیکی است که با دوا وتمرین های مستمرومنظم غذایی وورزشی وغیره علاج  وحفاظت می شود، همین کونه عالم معنی یا روانی هم محل اعراض روحانی مثلا سستی و ضعف ایمان ، ترس و اضطراب  ( دپریشن ) ، غرور،شک ،بی ا نصافی وبی عدالتی ، غلبه هواهای نفسانی وغرایزشهوانی بیش ازحدودوامثالهم که سخت ترین بیماری های روانی است ، با تقوا، ریاضت ، پرهیزورستګاری،صداقت وامانت داری ،رعایت اعتدال یااوسط امور وتزکیه ،درمان پذیراست .

از جانب دیګرچون انسان یک موجود اجتماعیست ودرین آمد ورفت«طلوع وغروب خلقتش» مطابق حکمت های رب العالمین ماموریت «امتحان وآزمون »برمبنی استفاده ازاین نعمات انعام شده درپابندی به امرونهی وخوشنودی خالقش ، دال به ایفاوانجام رسالت ومسوولیت های اجتماعیش درعملکردهابرایش تفویض ګردیده است،ازطرفی هرګاه ما به ساختمان ، ترکیب ، تشکیلات ووظایف دوعالم ذکرشده انسان دقیقا توجه نماییم، به بسیار روشنی ووضاحت درمی یابیم که برمبنی عدالت باعلم وحکمت کامله خداوندی دروجودش مجموعه ای ازتشکیلات، سلسله«اجزاوخصلت های فضیله و رذیله وسرکش تعبییه ګردیده تاعملیه امتحان وآزمایش انجام پذیرباشد».

بازهم خالق کون ومکان برای تامین عدالت وانصاف خداوندی وبغرض آګاهی انسان و برای رسیدن به ساحل نجات وبه سود بهترزیستن وانتظام عملیه آزمایش واکتساب خصایل فضیله ومهار رذایل ،ارشادات وقوانین رهنمود دهنده شامل«اوامر ونواحی ،پند واندرز» ومربیان «پیامبران» رسالتمنددرتشخیص خوب وبد ، نیکواززشت وجلوګیری واجتناب ازګمراهی وخطرات ناشی ازناشایست ها توام با أزادی های عمل وحق انتخاب وتمیزراه راست ازراه انحرافی برایش برګزیده  ودرعین حال فاعل مختار خوانده شده.که درفرهنک اسلامی «راه رحمن و طریق شیطان » نامیده میشود .

بناءباجمع بندی مطالب بالامی توان ګفت که :انسان دردنیا به کشاورزی میماند وتشبیه میشودکه عمل وی کشت او،دنیا کشتزارش وهنګام مرګ وقت وفصل درو وی وعالم آخرت خرمن حاصلات و وقت محاسبه وپیمانه وی است . واضح است او جزآنچه کاشته است درو نخواهد کرد :  

مزرعه سبز فلک دیدم وداس مه نو ×××  یادم آمداز کشته خویش هنګام درو

بعد فصول کشت ودرو نوبت جداسازی دانه ازکاه وپیمانه ومحاسبه بمیان می آید وژورنال احصاییه ومحاسبه «کتاب مبین» با میزان یا ترازوی عدالت روشن میسازد که درین کشت و آزمایش حاصل خوب وثمره نیکوکسب ګردیده ومسحتق جایزه ومکافت عمل دانسته شده ؟و یا خدای ناخواسته برمبنی غفلت وبی خبری که خود را نشناخته مستوجب خسارت وبی حاصلی ګردیده. لذا بدون شک که تمام مفاهیم اګربه شکل صورت است یا روان دروجود انسان شامل است  وانسان خود بیانګروممثل تمام نامهاوصفات خداوندوبیان مختصرقدرت وحکمت خداوند تعالی شمرده شده است .

فلهذا انسانیکه خودرانشناسدو سیستم های عالم وجود ، حدودضرورت ها ووجایب وجود خود را که حق فطری وذاتی وی بشمار میرود درک کرده نتواندازداشته هاوغناوتوانمندی وشخصیت وهمچنان وجایب «رسالت ومسوولیت» های خوددربرابر حقوق وامتیازات وآزادی خویش علمیت وآګاهی نداشته وبی خبرباشد اقضاءات احوال ومحیط بیرونی برای بهتر وپاک زیستن خود وهمنوعان رانفهمد نه تنهاپریشان فکروراه ګم کرده است ، بلکه تسلیم هواهای نفسانی وازخود بیګانګی شده درپرتګاههای ناتوانی وانحرافات سقوط میکند ، موجب اتلاف وآزار حقوق وامتیازات اجتماع ګردید ه ،برخودومقا م ومنزلت انسانی که خداوند آنرا انعام فرموده جفا مینماید و ناسپاسی میکند وپای ثواب وعذاب بمیان آمده به ارتکاب معاصی دست میزند .

ازهمینجاست که درفرهنګ اسلامی مفهوم علم وجهل ازدیدګاه دعوت واصلاح ګری باسوادی وبیسوادی نی ،بلکه «هدایت وګمراهی» ویا «آګاهی وغباوت »تشخیص و تفسیر ګردیده است وبرهمین مبنی فردیکه ازسود وزیان مادی ومعنوی خودواجتماع خویش آګاهی دارد فردآګاه وعالم خوانده شده اګرچه کم سوادو کم امکان باشد وبرعکس آن شخصیکه ازخودبیخبروراه خیرنمی پیماید شخص بی انصاف سرکش وګمراه دانسته شده ګرچه به علوم مختلف وګوناګون دسترسی داشته باشد .

بناءتا حدودیکه آګاهی داریم ازاوان خلقت بنی نوع بشر «بابای آدم » ودر تداوم به آن «دستورا ت وقوانین آسمانی»برای پیشبردامور، تسلط ودسترسی به نعم مادی وآشایش دنیوی وهم چنان ره توشه آخرت بوسیله صحایف و کتب ازطریق پیامبران نازل ګردیده تا در پرتوآن هدایت وقوانین ، انسان درمرحله نخست درباره خود شنا خت ومعرفت حاصل کرده ،ازوجایب ، مسوولیت ها،حقوق ونیازمندی ها، درمحدوه توانایی هاو امکانات خویش آګاهی حاصل کند وسپس ازطریق معرفت وشناخت خویش به عالم هستی وماحول خویش آشنایی و معلومات حاصل نماید ،ثالثاباشناخت هردوعا لم که(عالم صغیر وعالم کبیر )خوانده شده ،به شناخت ومعرفت(صانع هردو عالم)توفیق وتقرب یابد- ازهمین جاست که درین مورددستورات، قوانین  وکتب آسمانی درمقاطع مختلف زمانی شرف نزول یافته و بوسیله پیامبران ارشادوابلاغ شده که درین جا به وضاحت مشاهده می نماییم که هدف « دین»ایجاد وابلاغ قوانین ، رهنمایی انسان برای رفاه و آسایش وبهترزیستن ان دردنیا وتوفیق یافتن درشناخت خداوند ج است ۰

علما ودانشمندان پایه ومرحله اول ،مقام شریعت رامیدانند، زیراکه این مطابقت دارد با«بعد مادی »یا«وجه ظاهری» «دین» ۰بنابرین درګام نخست با شرط اساسی آن که«ایمان » است میتوان وارد این مرحله شد۰ مومن در این مرحله بدون ا ینکه در جستجوی علت وجودی وفلسفه و منطق احکام باشد آنها را قبول ومی پذیردو با رعایت اوامرونواهی حس اطاعت وانظباط را در خود پرورش و تقویت می نماید، آداب و اصول آیینی و اخلاقیات اولیه ، فرق بین «ګناه وصواب» و «حلال وحرام » را می آموزد ۰ یعنی مقام شریعت صفحه تهدابی آمادګی روح مومن برای درک مراحل معنوی بشمار می آید  ۰

پس از آنکه مومن جوهر وعصاره شریعت را در «روح »خود به تحلیل برد ودرراه دین دارای اراده وانظباط شد وبه تصفیه وپختګی قابل قبول روحی رسید ، خودبخود میل به درک معنی عمیقتری ازآنچه به آن اعتقادبسته دراوبیدارمیشود ۰درین وقت است که میخواهد قدم به مراحل معنویت ګذارد وآنګاه« رایحه حقیقت »یا عطروبوی خوش حقیقت را تا حدودی در وجودش احساس می نماید۰

مقام معنویت یاعرفان که چکیده تعلیمات کلیه ادیان الهی رادرخوددارد، درین مقام که بیش از صورت ،محتوی «معنی» مطرح است ۰با اینکه برای طی مراحل معنوی راه های متفاوت وجوددارد ، ولی در پایان همه به نقطه واحدی ختم می شوند ۰مقام معنویت به سه مرحله« طریقت، معرفت و حقیقت »تقسیم می شودکه هر کدام بزرګ وجداګانه وازحوصله بحث حاضراصلی بیرون است و اکنون به بحث اصلی که ماه مبارک رمضان سال یکبارودر آستانه اولین روز ودههرحمت آن قرار داریم ،ضرورت است تا یکباردیګرپیرامون مفهوم اهمیت ومزایای آن آګاهی خودرا به حیث یک مسلمان مروروتازه نماییم تادرجریان عمل از فیض آن بهره مندګردیم وخوشنودی رب العزت را آګاهانه حاصل نماییم۰

روزه ماه مبارک رمضان رکنی ازارکان پنجګانه اسلام وفرضی ازفرایض دینی است وازمهمترین عبادات محسوب میګردد ، مسلمانان جهان روزهای این ماه متبرک را جهت امتثال امرالهی وتزکیه نفس وتطهیر باطن خویش به روزه می پردازند، روزه عبارت است از ترک خوردنی وآشامیدنی وعمل جنسی بانیت روزه ازطلوع صبح صادق تاغروب آفتاب ، وبه هرفردمسلمان عاقل وبالغ فرض است وانکارازفرضیت آن بکفرمی انجامد ۰ بجا خواهد بود تانخست نظرمختصری به تاریخچه آن بیاندازیم وسپس ازفضایل وفواید آن از لابلای نظریات علمای اسلامی ودانشمندان ومحققان علوم مدنی آګاهی حاصل نماییم :

روزه از قدیم الایام در بین اقوام وقبایل بشری معمول بوده که اکنون نیزرواج دارد ، مګر اهداف ومقاصدآن دربین هرقوم وقبیله فرق میکند. درقبایل بدوی هنګام آغازیک مرحله ای اززندګی روزمره روزه  میګرفتند، آنهافکرمیکردندکه بااین عمل خویش امیال وخواهشات شیطانی ضرر آفرین راازخوددورمیکنند، وچون به خدایان متعددقایل بودنداینکارراسبب ګسب رضایت آنهامیدانستند. مثلاپدران درموقع تولدفرزندخودوپسران جوان دروقت پذیرفته شدن خودبه عضویت قبیله ، ودختران جوان درحین شروع عادت ماهوار، وهمچنان مردوزن هنګام ازدواج روزه میګرفتند وازخوردن همه یا بعضی ازغذاها خودداری میکردند  تاموادذخیره شده ازین مدرک بدسترس استفاده افرادمحتاج قبیله قراربګیرد.

مردم بابل به عنوان کفاره ګناهان مرده های خود روزه میګرفتند . علماوپیشوایان روحانی یهود درموقعیکه دچار مصیبتی میشدند روزه میګرفتند که تاکنون هم یهودیا ن درروزهای معین ازخوردن بعضی غذاها امتناع میورزندویک شبانه روزیا بیست وچهارساعت را به عنوان روزه اعظم ازخوردن ونوشیدن پرهیزمیکنند. وقتی حضرت عیسی«ع» به هدایت  مردم شهر نینوامامورشد وآنهاراازویرانی قریب الوقوع شهرشان باخبرساخت، پادشاه نینواومردم آن شهرپلاس پوشیده وروزه ګرفتند . حضرت عیسی«ع» خودشان چهل روز را روزه میګرفتندوهم حواریون یا اصحاب ویاران مخلص خویشرانیز به ګرفتن روزه توصیه میفرمودند.

ازقرن دوم مسیحی حکم کلیسا مبنی بروجوب روزه های خاص صادرګردید، که روزه پیش ازتعمیدازجمله آنهاست .این قسم روزه هابرحسب اختلافات کلیساهاازدوهفته تاهفتادروزګفته شده است. کاتولیک ها مانند یهود ی ها روزهای هفتګی هم دارند، برای استحبابی یا خوب ونیکوشمردن روزهای چهارشنبه وجمعه هفته را ترجیح میدهند . درادیان هندی روزهای طولانی از جمله ریاضت که یکنفربرهمن یابودایی بایدبه منظورتصفیه روحی انجام دهد . اعراب جاهلیت هم نوعی روزه وخودداری ازطعام خوردن رابه عنوان عبادت وتنزه قبول داشتند. «باساس آیه مبارکه بیست سوره مریم قرآن عظیم الشان هنګامیکه قوم بی بی مریم غرض پرسش از تولدحضرت عیسی «ع»نزدوی آمدند، بی بی اظهارنمودکه روزه داردوباکسی سخن نمیګوید» .

هرګاه به کنه مسایل واوامرونواهی دین وآیین نجات بخش وزندکی ساز فردی و اجتماعی اسلام وارد شویم ودقت نماییم به روشنی درمی یابیم که دین مقدس اسلام به زندګی پاکیزه وحلال وهمچنان به اعمال وکرداریکه جنبه های مثبت ومفید دارد امروحمایت میکند ۰

طوریکه در سطور بالا اشاره کردیم ،بګونه مثال برای تندرستی وسلامت روانی فردوتامین اخوت  ،عدالت،امن وانتظام اجتماعی، ازخوردونوشهای حرام وافعال زشت وقبیح وچیزهاییکه مضر صحت وسلامت جسمانی وروانی و حیثیت ومخل نظم زندګی دنیوی واخروی انسان باشدوفضای جامعه را آلوده ومکدرمیګرداندمنع مینماید. ازینرودین اسلام چیزهاییراکه تحریم کرده حتما وبدون شک  درحرمت آنهایاکراهت طبیعی ویاضررهای جسمانی، معنوی واخلاقی نهفته است . اسلام هیچګاه چیزهای پاکیزه ومفید را که برای استفاده وانتفاع مشروع بشرآفریده شده است تحریم نمیکند .

بامطالعه وآګاهی دقیق ازکیفیت وکمیت وفلسفه هاییکه دربین اقوام وادیان مختلف معمول است بخوبی آشکاروثابت میګرددکه روزه اسلامی برهمه آنهامزیت وبرتری دارد.زیراهمه اهداف معقول مادی ومعنوی دران نهفته ومنظوراست. ثانیاوقت آن مشخص ودرمدت آن اعتدال به بهترین وجه رعایت  شده  وخاص برای کسب رضا وخوشنودی رب الجلیل بی نیازازتعمیل امروبخاطرتامین صحت وسلامت وسعادت فرد واجتماع انجام میشود ، مهمتر ازهمه برکت این ماه درآنست که قرآن مجید وهمه کتب وصحایف مقدس ونجات بخش آسمانی درهمین ماه مبارک رمضان شرف نزول یافته است . ماه رمضان که به روزه اختصاص یافته از ماه های قمری بوده که برحسب فصول تغییرمیکند . افراد متدین ازوضع مستمندان در همه فصول سال تجربه میکند وازتاثیراتش آګاهی حاصل مینمایند

بناء دردین اسلام روزه ماه مبارک رمضان ازمهمترین عبادات محسوب شده ومسلمانان جهان روزهاوشب های این ماه پرفیض راباخلوص نیت وتواضع وفروتنی عمل به منظورکسب خوشنودی ورضای خداوندوامتثال ازامراوتعالی درتزکیه نفس و تطهیروصفایی باطن خویش روزه میګیرندوبه قیام الیل، به ذکروفکرارشادات خدای حکیم میپردازند. درفرضیت فضایل وفواید روزه آیات واحادیث متعددنازل ګردیده است .

چون روزه دارای ابعادګوناګون است وازحوصله این مقال بدوراست ، بناء ما درینجامختصرا برفواید وتاثیرات روحی فردی ، تربیتی، طبی واجتماعی آن مکث مینماییم :

ازنظرفوایدروحی روزه آثارفراوان مادی ومعنوی را در وجودروزه دارمیګذارد که ازهمه مهمتر بعداخلاقی وفلسفه تربیتی آنست.روزه روح انسان راملایمت میبخشد،نیرومیدهدوغرایزوی راتعدیل میکند. روزه دارباوجوداحساس ضرورت شدیدګرسنګی،ټشنګی ،مفلسی وسایرنیازمندیهای مادی ومیل ورغبت به لذات جنسی ازآنهاپرهیز واجتناب میکند وثابت مینماید که وی همچون حیوان دربند اصطبل وعلف یا خوردونوش وخفت وخواب وآزوحرص نیست ومیتواند زمام نفس سرکش رامهار کند، برهوا وهوس وشهوات خود مسلط ګردد .

درحقیقت بزرګترین فلسفه روزه هم درهمین اثر روحانی ومعنوی آنست . صرف به دهن بستن وپرهیزازخورد ونوش درنظام رزق وروزی خداوند «الله الصمد»تاثیری ندارد بلکه مرادازسلامتی وآرامش نظام فزیکی وروانی فردی است که نظم سلامت وآرامش اجتماعی وابسته ومرتبط به آنست . زیراکه فرد سنګ بناء وفامیل واحد کوچک اجتما ع را تشکیل میدهد،برهمین بنیادشاعرګفته است که:

بنی آدم اعضای یکدیګر اند × ×× که در آفرینش زیک جوهراند

چوعضوی رابدردآورد روزګار××× دیګرعضوها را نماند قرار

فرق درروزه وزندګی اسلامی وغیراسلامی هم درهمین جابه وضاحت بملاحظه ومشاهده میرسد که درینجابیشترمعنی حاکم واستواراست ودرآنجا مجرد وتهی ازمعنی برمبنی مادی متکی میباشد.

مسلمانی که قدرت وانواع نعم وامکانات مادی را دردسترس واختیارش داشته مګرمقاومت وپرهیزمیکند ، اینجاست که نیروی اراده، مقاومت وتوان مبارزه باحوادث وپیش آمدها وغرایزسرکش رادر وی تقویت میکند،برقلب انسان نوروصفا، محبت وصمیمیت، ترحم وعاطفه می بخشد . علاوتا به کسب روحیه بلند صبروشکیبایی،تهذیب نفس ، تسلط برتقوا، پرهیزګاری  وخداپرستی وګمګ با همنوعان نایل میسازد، وهمچنان تصفیه روح ازاوصاف  ذمیمه یانکوهیده وزشت مانند حرص بخل وحسادت ، ضرر رسانی وعیب جویی وغیبت، خشم وغضب ، اهانت وناسزا وظلم وتجاوزوبی عدالتی ومفاسداخلاقی فردی واجتمای وامثال آنرا ازانسان دورمیسازد وانسانرا واقعا به عنوان اشرف مخلوقات باخصلت های ارزشمندونیکوبه حیث عضومفیدجامعه وبرای ادای امور اجتماعی اش میکشاندومعرفی میکند .

روزه مزید براجروپاداش عظیم اخروی که ، مستلزم بحث بزرګ وجداګانه ایست  ، طوریکه در بالا ګفتیم از لحاظ روحی و جسمی مقام ارزنده را دارد.مثلیکه وجودفزیکی انسان بوسیله تمرین وورزش فزیکی تقویه وآماده میشود  ، بهمین ګونه قوای روحی واستعداد های معنوی نیزبامشق وتمرین قوت میګیرد . یکی از قدرت های فوق العاده بشری نیروی اراده است که انسان میتواند بااستفاده ازین موهبت خداوندی درامورخیروپسندیده به موفقیت های مهم دست یابد. اراده وقتی قوت ونیرو میګیرد که شخص برخلاف میل طبعی بکارهای نیک ظاهرا دشوارپرداخته ، راه های ناهموار راطی کند ویکی ازطرق موثریکه میشود باآن اراده خودراتقویت بخشیم روزه ګرفتن است .

همین قسم بحرانهایی از قبیل جنک ،قحطی وخشک سالی وغیره حوادث طبعی غیرمترقبه«فورس ماژور» ممکنست جامعه را تهد ید نماید ،هرګاه افراد اجتماع ازطاقت وقوت اراده ومتانت وتسلط برنفس برخوردارباشند میتوانندخود وسایرین رادربرابرهمچو پیش آمدها ی ناګوارتا حدممکن معاضدت وحفاظت کنند .

هم چنان ازنظرفوایدوانتظام اجتماعی مبرهن است که روزه درس آزمایش ، مساوات،برابری .عدالت وانصاف ،تعاون وهمدردی ،سخاوت وکرم ، اخلاص ومحبت ودرنهایت ايثارواز خود ګذری را به انسان می آموزاندودرمیان افراداجتماع اتفاق وهمبستګی راتامین وتقویت مینماید .باانجام این دستوردینی افراد توانګروضع ضعفا،ګرسنګان،محتاجان ومحرومان اجتماع را بطورمحسوس درمی یابدوباصرفه غذایی و بدسترس قراردادن سایرامکانات خودبا تفقد ودلجویی به کمک آنها می شتابد . البته ممکن است که با توصیف ازحال محتاجان ومصیبت زده ګان ، اغنیا، متمولین وقدرتمندان را اګاه ومتوجه حال آنها ساخت ، ولی هرګاه این مساله جنبه حسی وعینی را بخود بګیرد اثری دیګر دارد. که روزه به این موضوع مهم حیاتی رنګ حسی می بخشد وآنرا بیدارمینماید ۰

با درک واحساس مستقیم درد وسختی ها،حس صادقانه وعملی همبستګی، ترحم ،عاطفه، تعاون وهمدردی انسان تحریک وزیادشده وبفکر افراد محتاج ونیازمند ورفع دردها ومشکلات اجتماع خود میشوندواراده کمک و سهیم شدن باآنها برایش حاصل میګردد که باکمک ومساعدت حتی المقدورمالی واخلاقی مسوولیت انسانی واسلامی خودرا دربرابراجتماع ایفا کندوبه اینګونه است که جامعه ازشرغربت، مفاسد ، مظالم ، بی عدالتی وحق تلفی ها وبی امنیتی بدورنګه داشته میتواند .

به همینګونه از نقطه نظرصحی به اساس تجارب وتحقیقاتیکه ازجانب علما ودانشمندان اسلامی وغیراسلامی صورت ګرفته روزه روده هارا پاک نموده معده راصحت می بخشدوبدن راازمواداضافی تصفیه میکند وازچاقی زیاد جلوګیری مینماید . برای انسان درمقابل بعضی بیماری هاوقایه بسیارخوب وعلاج مکمل ومفید است . ازحضرت رسول اکرم « ص»: روایت است که فرموده اند:روزه بګیرید تاسالم شوید » . درینمورد مقوله مشهور دری هم است که « معده خانه امراض است وپرهیزبالاترین دوا » .

انکشافات طبی هم ثابت کرده که خوراک زیاد سبب ایجاد تکالیف وامراض معده وسیستم انهضام شده وبعضی اوقات معده به تخلیه وتنقیح نیازدارد، مګردین نجات بخش اسلام این حقیقت رابافرض قراردادن روزه روشن ساخته وروزه ګرفتن را برای مسلمانان مفید معرفی کرده  ، مثلیکه درطب امروزوهمچنین  طب قدیم اثرمعجزه آسای امسا ک درتداوی انواع مریضی ها به ثبوت رسیده است ، وکمتر طبیبی است که درنظریات خودبه این حقیقت اشاره نکرده باشد . زیرا مامیدانیم که عامل بسیاری ازبیماری ها زیاده روی وپرخوری درصرف غذاهای مختلف است ، به مصداق این متل مشهورکه « پرخوردن چوماهی طپیدن، کم خوردن چوآهو دویدن » . چون مواداضافی جذب بدن نشده بصورت چربی های مزدحم درنقاط مختلف بدن جمع شده با بلندرفتن وزن بدن سبب ایجاد تکلیف ومشکلات جدی وتشویش آورمیشود که درینحال بهترین وارزان ترین وهمچنان کوتاهترین راه مبارزه با این مشکلات روزه است که زباله هاومواداضافی وچربی بدن را میسوزاند. افزون بران چون جهاز هاضمه در طول سال شب وروز مصروف کار است نوعی استراحت هم دانسته میشود .

« حسنین هیکل» ژورنالست ،دانشمند ونویسنده شهیرمصری دراثر خود « زندګانی حضرت محمدصلوالله علیه وسلم» می نویسد که : هارون الرشید طبیب حا ذقی داشت ،او به علی پسرحسین بن وافد ګفت : درکتاب شما مسلمانها (قرآن مجید) ازفن طب چیزی نیست،حالانکه علم بدوقسم است ،علم ابدان یاطب وعلم ادیان. سپس علی درجوابش ګفت : خداوند«ج» درکتاب ما« قرآن شریف » درسوره الاعراف آیه سی ویکم ترجمه « بخورید وبنوشیدواصراف مکنید » درنیم یک آیت تماما طب را ګنجانیده است.  یعنی خوردنی ونوشیدنی رابه اندازه ودراوقات لازم صرف نمایید. طبیب مذکورګفت که: کتاب وپیامبرشما چیزی را ازطب جالینوس طبیب مشهور یونانی باقی نګذاشته است .

به همین ترتیب در روایت دیګری آمده که «مقوقش »یکی ازاطبای نصرانی راباهدایایی به مدینه منوره فرستاد، وی مدتی درمدینه منوره ماندکسی به اومراجعه نکرد. روزی جهت وداع نزد آنحضرت «ص» آمدوګفت: من ازدیارشما میروم ، زیرا مردم به من اعتماد ندارندوجهت تداوی بمن مراجعه نمیکنند. آنحضرت«ص» فرمودند: «مامردمی هستیم که تا ګرسنه نشویم نان نمی خوریم ووقتیکه نان میخوریم خودرا کاملا سیرنمی نماییم ». بناءما درمی یابیم که رسول الله مبارک با این بیان جامع خود توضیح فرموده اندکه مسلمانها بارعایت قواعدحفظ الصحه ازمصاب شدن خویش به امراض جلوګیری میکنند، لهذا غالبا به داکترودوایی نیازپیدا نمیکنند .

حال که به تاریخچه ومزایا وفضیلت رمضان و قدرت ان آګاهی مختصرحاصل نمودیم ، بیایید عهد کنیم که در این رمضان قرآن را با ترجمه بخوانیم. در موضوع روش خواندن و درک قرآن کتاب های زیادی وجود دارد ولی بیایید که به حیث آغاز کننده گان یک کتابچه و قلم را گرفته و در جریان خواندن و تفکر نکات که نمیدانستیم و نکات را که با ید بدانیم یادداشت کنیم. مطمئناً که در جریان 20 روز میتوانیم تمام قرآن را ختم کنیم. سؤالات که در ذهن ما وجود دارد حل میشود ان شاء الله!

بناءصیام و قیام ، طاعات و عبادات ، خیر و خیرات صادقانه شما در این ایام دلپسند خدا رمضان” مبارک – مقبول ، منظور و مآجور درگاه حق باد و از جمله مقبلان باشید که اینست فوز عظیم و راه رستگاری ؛ و آنکه دریابد هرگز نگردد پشیمان۰

                                  ومن الله توفیق