چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

د کابل ـ ډهلي اړيکو؛ د آی ايس مشر په زړه خوړین کړی دی

له کلونو راهيسې پاکستاني چارواکي پر افغان حکومت نیوکه لري، چې د پاکستان په پرتله هندوستان ته ډير نيږدې دی او خوږې اړيکې ورسره لري خو په وروستيو کې د آی ايس آی نوی مشر نويد مختار د کابل ـ ډهلي اړيکو نيږديوالي ته په غبرګون کې وايې چې پاکستان کولى شي په افغانستان کې د هند رول د کمزوري کولو لپاره توندو يا يرغليزو لارو چارو ته مخه کړي، چې د نوي ډهلي لپاره د کابل نيابتي دريځ مخنيوى وشي. هندوستان ټايمز هندۍ ورځپاڼه وايې نويد مختار په امريکا کې د زدکړو پر مهال د “افغانستان، بديلې راتلونکې او پايلې” تر سرليک لاندې خپله يوه ليکنه کې ټينگار کړى چې پاکستان بايد په افغانستان کې د هند د اغېز په وړاندې مبارزه وکړي. سرچينه د آی ايس آی د نوي مشر په حواله وايې که افغانستان د يوې بلې غليمې مورچې په توگه را د بره کېږي او د هند لپاره يو نيابتي دريځ خپلوي نو اړينه ده چې پاکستان يې مخنيوى وکړي. د ورځپاڼې په وينا، نويد مختار د افغان طالبانو په وړاندې د پاکستان نورو پوځي مشرانو ته ورته ذهنيت لري، چې هغوى ته يې ځاى ورکړى او پلوي يې کوي.

دا لومړی ځل نه دی چې پاکستان، د افغانستان او هندوستان له نيږدې اړيکو زړه خوري او پرې نيوکه کوي بلکې له وړاندې يې هم بيلابيلو چارواکو ورته څرګندونې کړي او آن په افغانستان کې د هندوستان د نفوذ د مخنيوي په خاطر يې د وسله والو طالبانو د ترهګريزې ډلې په جوړولو هم اعتراف کړی. تير کال د پاكستان پخواني كودتايي ولسمشر پروېز مشرف اسامه بن لادن، طالبان، حقاني شبکه او نورې ترهرې ډلې د پاکستان اتلان وبلل. مشرف ويلي: ((په ١٩٩٠ کال کې کله چې کشميريانو د خپلواکۍ تحريک پيل کړ، نو موږ د وسله والو ١٢ ډلې جوړې کړې، هغوى ته مو روزنه ورکړه.))

پاکستان تل له کابل ډهلي نيږدې اړيکو ځوريدلی دی او د دغو اړيکو د شکولو او مخنيوي لپاره يې ډيرې هڅې کړي دي خو په دې يې فکر نه دی کړی چې څه باعث شول چې افغانستان خپل ګاونډی هيواد پاکستان پريږدې او له ليرې هيواد هندوستان سره اړيکې نيږدې او ژورې کړي؟

ډیر ښکاره او لکه د لمر په شان روښانه ځواب لري. لکه څنګه چې کلي په زور نه کيږي، مينه په زور نه جوړيږي او د يو چا په زړه کې ځای پيدا کول هم د زور خبره نه ده. نو همداسې په ډيپلوماسۍ کې هم د دوو هيوادونو تر منځ اړيکې هم د متقابل خوږ نيت له امله جوړيږي. له بده مرغه چې پاکستان هيڅکله د افغانستان لپاره ښه نيت نه دی درلودلی او تل يې د افغانانو په بربادۍ کې خپلې ګټې خوندي کړي دي. کله يې د مجاهد په نوم د ترهګرو ډلو په لاس د افغانانو وينه تويه کړې او کله يې د طالب او داعش په نوم افغان وژنې ته ادامه ورکړې ده. کله يې د اشرار او کله يې د جاسوس په نامه راته قومي مخور وژلی دی، کله يې په خپله او کله يې د طالب په مرسته د افغانانو د زده کړې او سرنوشت جوړولو تاسيسات ويجاړ کړي دي. او …

خو په مقابل کې هندوستان، هم په ډيپلوماسۍ  او هم په اخلاقي لحاظ پاکستان ته ماتې ورکړې ده. هندوستان د افغانستان ابادي او پاکستان يې بربادي کړې ده، هندوستان راته ښوونځي او نورې اړينې ودانۍ رغولې دي خو پاکستان مو د زده کړو ځايونو سوځولي دي. هندوستان مو زيربنايې پروژې پلې کړې دي خو پاکستان يې د تخريب هڅې کړې دي، هندوستان مو د ژوند د خونديتوب لپاره سړکونه جوړوي خو پاکستان يې د طالب په مرسته په دې نوم چې د کفارو په پيسو جوړ شوی دی؛ په بمونو الوځوي، هندوستان مو لکه د ورونو په شان په زړونو پورې نيسې او مينه راکوي خو پاکستان د سکني ورونو تر منځ هم د نفاق اور بلوي او په دښمنۍ مو اړوي. او …

نو تاسې قضاوت وکړئ چې د کابل او ډهلي اړيکې به څنګه نه نيږدې کيږي او له اسلام آباده به ولې واټن نه اخلي. دا چې پاکستان له لومړۍ ورځې راهیسې د طالبانو پټ او ښکاره ملاتړ کوي او روزنه يې کوي، نو افغانان هم اړ دي چې د پاکستان پر ځای د هند دوستي وپالي.

لیکنه : خوشحال آصفي