کور و نابینایان خرد

تقدیم به زن ستیز های بدوی و ملا های اجیر، آن…

فضیلت سیاسی و افغانستان

در نخست بدانیم٬ ماکیاولی در شهریار و گفتارها٬ در واقع…

بهای سنگین این خاموشی پیش از توفان را طالبان خواهند…

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان بیش از این صبر مردم افغانستان را…

گلایه و سخن چندی با خالق یکتا

خداوندا ببخشایم که از دل با تومیخواهم سخن رانم هراسانم که…

(ملات گاندی در مورد امام حسین

باسم تعالى در نخست ورود ماه محرم و عاشوراء حسينى را…

جهان بی روح پدیداری دولت مستبد

دولت محصولی از روابط مشترك المنافع اعضاء جامعه می باشد٬ که…

ضانوردان ناسا یک سال شبیه‌سازی زندگی در مریخ را به…

چهار فضانورد داوطلب ناسا پس از یک سال تحقیق برای…

پاسخی به نیاز های جدید یا پاسخی به مخالفان

نویسنده: مهرالدین مشید آغاز بحث بر سر اینکه قرآن حادث است و…

طالبان، پناهگاه امن تروریسم اسلامی

سیامک بهاری شورای امنیت سازمان ملل: ”افغانستان به پناهگاه امن القاعده و…

  نور خرد

 ازآن آقای دنیا بر سر ما سنگ باریده عدوی جان ما…

عرفان با 3 حوزه شناخت/ ذهن، منطق، غیب

دکتر بیژن باران با سلطه علم در سده 21،…

شکست مارکسیسم و ناپاسخگویی لیبرالیسم و آینده ی ناپیدای بشر

نویسنده: مهرالدین مشید حرکت جهان به سوی ناکجا آباد فروپاشی اتحاد جماهیر…

سوفیسم،- از روشنگری باستان، تا سفسطه گری در ایران.

sophism. آرام بختیاری دو معنی و دو مرحله متضاد سوفیسم یونانی در…

آموزگار خود در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی را دریابید!

محمد عالم افتخار اگر عزیزانی از این عنوان و پیام گرفتار…

مردم ما در دو راهۀ  استبداد طالبانی و بی اعتمادی…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان سرزمینی در پرتگاۀ ناکجاآباد تاریخ مردم افغانستان مخالف…

ترجمه‌ی شعرهابی از دریا هورامی

بانو "دریا هورامی" (به کُردی: دەریا هەورامی) شاعر، دوبلور و…

تلویزیون حقوق ناشر یک اندیشه ملی و روشنگری 

نوشته از بصیر دهزاد  تلویزیون حقوق در پنجشنبه آینده،  ۱۱ جولای، …

افراطیت دینی و دین ستیزی دو روی یک سکه ی…

نویسنده: مهرالدین مشید در حاشیه ی بحث های دگر اندیشان افراط گرایی…

د مدني ټولنې په اړه په ساده ژبه څو خبرې

 زموږ په ګران هېواد افغانستان کې دا ډیر کلونه او…

از پا افتادگان دور جمهوریت

در خارج چه میگویند ؟ انهاا طوری سخن میرانند که افغانستان…

«
»

د مسکو راتلونکې غونډه؛ د افغانستان د پرمختګ لپاره شين څراغ

ټاکل شوې چې د روان ميلادي کال په اپرېل مياشت کې به مسکو د افغانستان د سولې، بيا رغاونې او امنيت په برخه کې د جوړېدونکې غونډې کوربه وي. په دغه غونډه کې به د افغانستان په شمول د نړۍ د ۱۲ هېوادونو استازي ګډون وکړي. د افغانستان لپاره د ګټې خبره دا ده چې په دغه غونډه کې د ګډون لپاره امريکا ته چې د افغانستان ستراتيژیک ملګری او د روسيې سياسي سيال دی؛ هم بلنه ورکړل شوې ده. امريکا په دغه غونډه کې د ګډون په اړه تر اوسه څه نه دي ويلي.

د ولسمشر د ملي امنیت سلاکار محمد حنیف اتمر ټینګار کوي چې په دې غونډه کې د دولتونو تر منځ خبرې کېږي او د طالبانو ګډون مطرح نه ‌دی. نوموړي ويلي چې د روسیې حکومت طالبان د یوې ترورېستي ډلې په توګه پېژني او په دې غونډه کې د وسله‌ والو طالبانو له ګډون سره ‌یې هېڅ موافقه نه ده کړې. تر دې وړاندې په مسکو کې د پاکستان، چین او روسیې درې اړخیزه غونډه د افغانستان، امريکا او نورو هیوادونو له غبرګون سره مخامخ شوې وه ځکه چې د افغانستان په اړه غونډه د افغانستان له ګډون پرته جوړه شوې وه.

د يادونې ده چې په دې وروستيو کې د وسله والو طالبانو او روسيې ترمنځ اړيکې غښتلې شوې او راپورونه وايي چې روسيه له وسله والو طالبانو سره مالي او پوځي مرستې هم کوي. طالبانو او روسيې هم  د اړيکو لرلو راپورونه تاييد کړي دي. د کندوز پخواني والي انجنير عمر هم ويلي و چې د کندوز ښار په سقوط کې روسيې لاس درلود او د روسيې انجنيرانو په تاجکستان کې د طالبانو پوځي وسايل ترميم کړي دي.

هاخوا بيا ښاغلي اتمر مسکو ته په خپل وروستي سفر کې د روسيې د بهرنيو چارو وزير په ګډون له يو شمېر روسي چارواکو سره له کتنې وروسته ډاډ ورکړی چې دې هېواد د افغانستان د سولې، ثبات او امنيت په اړه د خپلې هر ډول همکارۍ په اړه د مرستې ژمنه کړې. دا په داسې حال کې ده چې له وسله والو طالبانو سره د روسيې اړيکو افغان حکومت قهرولی او ياده چاره يې د افغانستان په چارو کې د روسيې مداخله بللې وه.

داسې ښکاري چې ښاغلي اتمر مسکو ته په خپل ورستي سفر کې روسي چارواکي په دې قانع کړي چې په افغانستان کې بدمرغي او جګړې د روسيې تر لمنې هم رسيدلای شي. تر ډيره باور دا دی چې ښاغلي اتمر به مسکو دې ته قانع کړی وي چې که په افغانستان کې اور بليږي نو هرو مرو به يې څپې تر ګاونډيو او د سيمې تر هيوادونو رسيږي. اوس داسې ښکاري چې روسيه به له افغانستان سره په ګډه داسې اقدامات کوي چې دغه اور له خپلو پولو ليرې وساتي.

دلته اوس اساسي ټکی چې د افغانستان لپاره د مسکو د راتلونکې غونډې په ګټورتوب دلالت کوي، هغه په دغه غونډه کې د ګډون لپاره امريکا ته بلنه ورکول دي. که امريکا چې د افغانستان ستراتيژيک ملګری دی؛ په دغه غونډه کې ګډون وکړي نو پرته له شکه چې د افغانستان لپاره به ښه زيری ولري. په دې معنا چې په دغه غونډه کې د امريکا ګډون دا معنا ورکوي چې روسيه او امريکا چې سرسخته سيالان دي او دواړه په افغانستان کې د ښکېلتيا ليوالتيا لري؛ د افغانستان لپاره يې دريځ يو شوی دی. د افغانستان لپاره د امريکا او روسيې دريځ يو کيدل او هغوی په دې باوري کول چې دواړه هيوادونه (روسيه او امريکا) دې افغانستان د سياسي سيالۍ پر ځای د همکارۍ په مرکز بدل کړي؛ د افغانستان په ګټه دي.

مخکې مې هم اشاره کړې وه چې افغانستان له اوږدې مودې راهيسي د نړیوالو سترو قدرتونو تر منځ د لوبو ډګر ګرځيدلی دی. که دا روسيه او امریکا په دې قانع کيږي چې په افغانستان کې د دوی تر منځ له سياسي رقابته په سیاسي همکارۍ کې ګټه ډيره ده نو دا به د افغانستان د پرمختګ لپاره يو شين څراغ وي او نور به افغانستان پخوانۍ ترخې نه ويني.

لیکنه : خوشحال آصفي