از دیدگاه علم سیاست !

تلاش و سعی چه به شکل مسلحانه باشد یا غیر…

افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

پر له خەمم!

[خه‌م] پر له خەمم! پر لە خەم... خەم له سینگمە، پر لە بەخەڵم‌و پر لە…

یاداشت انتقادی بر یک مصاحبه تلویزیونی

نور محمد غفوری ژورنالیسم، رسالتش پرسیدن است، نه دفاع کردن؛ روشن…

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به…

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و…

راز ارقام در هستی

رسول پویان جهان با رمز و رازش در دل ارقام پنهان…

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر…

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو،…

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی…

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت…

«
»

د طالبانو هوايې خبرې د هوا ګزول

ورسته له هغې چې د افغان حکومت او اسلامي حزب تر منځ بین الافغاني خبرې وشوې او په بريا پايته ورسيدې؛ ليدل کيږي چې له وسله والو طالبانو سره هم په قطر کې د افغان حکومت خبرې تر سره شوې دي. اوس یو شمېر افغان شخصیتونه وايي چې د طالبانو د قطر د دفتر له غړیو سره یې درې ځلې خبرې کړي او دا ډله نور د بهرنیو ځواکونو پر وتلو ټینګار نه کوي. د ولسي جرګې غړی سید اسحق ګیلاني وايي، د طالبانو د قطر له دفتر او دغه راز د کوټې له شورا سره یې تماسونه نیولي دي. د نوموړي پر وینا، د طالبانو د قطر د دفتر غړیو ورته ویلي چې په تېرو ۱۵ کلونو کې دې په ټولو تصویب شویو قوانینو له سره غور وشي او هر هغه قانون چې له شریعت سره په ټکر کې نه وي، ورسره مخالفت نه لري. ګیلاني وايې طالبان دغه راز د موقت حکومت د جوړېدو غوښتنه لري او وايي چې د موقت حکومت له جوړېدو وروسته دې په دوو کلونو کې ټاکنې وشي. افغان حکومت او وسله والو طالبانو تراوسه پوري په دې اړه څه نه دي ویلي.

که څه هم وسله والو طالبانو د سيد اسحق ګيلاني د خبرو په اړه په رسمي توګه څه نه دي ويلي خو په ټوله کې که طالبان په رښتيا هم نور د لويو استخباراتي ادارو له مزدورۍ په تنګ شوي وي او له حکومت سره سوله کوي او د موقت حکومت او د ټاکنو غوښتونکي وي نو ځنې پوښتنې شته چې بايد وسله وال طالبان ورته ځواب ووايې.

  • تر اوسه خو وسله والو طالبانو له افغانستانه د ټولو بهرنيو ځواکونو وتل د سرې کرښې په توګه يادول؛ اوس يې څنګه په نظر کې ۱۸۰ درجې بدلون راغی چې د بهرنيو ځواکونو له وتلو تيريږي؟
  • د اساسي قانون کومه ماده له اسلامي شريعت سره په ټکر کې ده؟
  • شريعيت اصلاً دوی څنګه تعريفوي؟
  • دوی خو انتخابات ناروا ګڼل او له رايه ورکوونکو خلکو يې ګوتې پرې کولې؛ اوس څنګه ورته انتخابات حلال شول؟

همداراز په ټوله کې د هيواد اوسنيو حالاتو ته د نظام د بدلون اړوند هم ځينې پوښتنې شته چې د طالبانو د نويو شرطونو د پوره کيدو پر وړاندې خنډونه جوړولی شي.

  • د هيواد اوسنيو شرايطو  او حالاتو ته په کتو آیا ددې زمينه برابره ده چې موقت حکومت رامنځته شي؟
  • آيا د ملي يووالي د حکومت مشران (ولسمشر او اجرايه ریيس) او امريکا د موقت حکومت له جوړيدو سره موافق دي؟

که د ملي يووالي حکومت په خپله دوه کلنه دوره کې د ولس رضايت هغسې چې لازمه وه؛ نه دی ترلاسه کړی خو بيا هم د هيواد اوسنيو سياسي او امنيتي حالاتو ته په کتو د وسله والو طالبانو نوي وړانديزونه د منلو وړ نه دي. ځکه موقت حکومت په همدې لسيزه کې افغان ولس تجربه کړی دی او يو ځل بيا يې د تجربه کولو غوښتونکي نه دي. اوسني حالات داسې برابر شوي دي ورځ تر بلې بدتري راتلونکې ده او بهتري نشته. که د ملي يووالي دا نظام بدليږي نو پرته له شکه چې د هيواد امنيتي او سياسي حالات به لا پسې کړکيچن شي او دښمن چې تيار په کمين کې ناست دی؛ له دې فرصته به پوره ګټه واخلي.

دويم دا چې نه د ملي يووالي حکومت مشران او نه هم امريکا د دې غوښتونکې ده چې په افغانستان کې دې موقت حکومت جوړ شوي. د ملي يووالي د حکومت دواړو مشرانو په ځلونو ويلي چې د حکومت دوره پنځه کلنه ده او هغه څوک چې د نوي يا موقت حکومت د جوړيدو خبرې کوي نو دا يې یو خيال او محال دی. همداراز امريکا هم په افغانستان کې د موقت حکومت د جوړيدو طرفداره نه ده. ځکه د ملي يووالي حکومت د ولسمشرۍ د دواړو ټيمونو تر منځ د سياسي هوکړه ليک د لاسليک له مخې يې د دې حکومت بنسټ ايښی دی او دوی هيڅکله نه غواړي چې د دوی په نسخي جوړ شوی حکومت دې ناکام ثابت شي.

پر همدې دليلونو چې د اساسي قانون هيڅ ماده له اسلامي شريعت سره په ټکر کې نه ده، اوسنيو شرايطو ته په کتو د موقت حکومت جوړيدل ناشوني دي، او همداراز نه د ملي يووالي حکومت مشران او نه امريکا د موقت حکومت د جوړيدو طرفداران دي؛ په همدغو دلايلو ويلی شو چې د طالبانو د دريځ اړوند د ښاغلي سيد اسحق ګيلاني خبرې به تش د هواز ګزول وي او بس.

لیکنه : خوشحال آصفي