جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

«
»

د سولې قومي شورا جوړېدل، ښه اقدام خو په يو شرط

په داسې حال کې چې افغان ولسمشر غني وسله والو طالبانو ته د سولې بې سابقه وړانديزونه کړي او وسله والو طالبانو لا تر اوسه غوڅ ځواب نه دی ورکړی؛ دا ځل د افغانستان د قومونو او قبايلو چارو وزير وايې د سولې خبرو لپاره د قومونو جرګه جوړېږي. د قومونو او قبايلو چارو وزير وايي چې له طالبانو سره د سولې د مخامخ خبرو اترو لپاره قومي جرګه جوړوي او په همدې تړاو په ټول هېواد کې له خلکو سره مشورتي غونډې کوي. د شيرزي په وينا دا طرحه له طالبانو سره د سولې د مخامخ خبرو اترو په تړاو ده چې د قومونو يوه جرګه به جوړيږي او له طالبانو سره به مخامخ خبرې کوي. شيرزی وايې ، د همدغو خبرو لپاره له وسله والو طالبانو سره هم خبرې کوي او تازه يې په جلال اباد ښار کې له وسله والو سره پټې خبرې کړې او په کندهار کې يې هم له طالبانو سره د خبرو زمينه برابره کړې ده.

دا په داسې حال کې ده چې په کابل او يو شمېر ولايتونو کې هم له يوې مياشتې راهيسې د سولې پرلت ولسي خيمې درول شوي چې دا مهال يې شمېر ۳۴ خېمو ته رسيږي. تېره ورځ د کابل سولې پرلت خيمې ګډونوالو په افغانستان کې د جنګ له ښکېلو غاړو وغوښتل چې په يو درې مياشتينې اوربند هوکړه وکړي او د خبرو ميز ته کیني. تر اوسه لا وسله والو طالبانو د سولې پرلت وروستي غوښتنې ته کوم غبرګون نه دی ښودلی.

کلونه کیږی چې دلته په هيواد کې دننه افغان حکومت، سولې شورا او نړيواله ټولنه وايې چې د افغان سولې لپاره کار کوي خو هغه څه چې ترې ولس تمه لري؛ تر دې دمه نه دي ترلاسه شوي. اوس چې د قومونو او قبايلو چارو وزير د سولې لپاره د قومي شورا رامنځته کولو خبره کوي، خلکو ته پوښتنه پيدا کيږي چې آيا دا به هم لکه د سولې عالي شورا په شان شورا وي او که به رښتيا هم د خلکو د سولې خوب به رښتيا کړي؟

که څه هم په تیر کې د افغانستان د سولې عالي شورا پس منظر او تر دې مهال شپږ کلنو کارونو ته په کتو دومره هيله مندي نشته چې ګويا د قومونو شورا دې د افغان سولې لپاره د خلکو هيلې پوره کړي. خو بيا هم ځينې شرطونه شته چې که په نظر کې ونيول شي نو بيا هم امکان لري چې د سولې قومي شورا په دغه برخه کې خپل رول ادا کړي او کم تر کمه له وسله والو طالبانو سره د مخامخ خبرو زمينه برابره شي.

لومړی: قومونو شورا ته بايد بشپړ واک ورکړل شي څو په پوره ډاډ بشپړ صلاحيت سره له وسله والو طالبانو سره خبرې وکړای شي.

دويم: د قومونو شورا بايد د دولت، بهرنيانو او مغرضو کړيو د اغيز او کنټرول پرته د خبرو کولو وړتيا ولري.

درېيم: د سولې قومي شورا ته بايد له وسله والو طالبانو سره د مخامخ خبرو کولو زمينه برابره شي

څلورم: د سولې قومي شورا کې ګدون کوونکي خلک بايد داسې وي چې له حکومت او وسله والو مخالفانو سره جنګي سابقه ونه لري

پنځم: د وسله والو طالبانو او د سولې قومي شورا د استازو تر منځ له مخامخ خبرو وروسته بايد ګډ پرېکړه ليک ته درناوی وشي. په دې مانا کله چې وسله والو طالبانو سره د مخامخ خبرو وروسته د سولې قومي شورا کوم پرېکړه ليک صادر کړ او په کې حکومت، مخالفې وسله والې ډلې او بهرنيانو ته کوم شرطونه او وړانديزونه وکړل نو بايد ټول اړخونه يې په پوره درناوي ومني او د پوره کولو لپاره يې ژر تر ژر لاس په کار شي.

د افغانستان جګړې ته په کتو د سولې د قومو شوار ته هم چندان هيله مندي نشته ځکه چې د افغانستان جګړه اوس نړيوال شوې او د نړيوالو ګټې په کې خوندي دي. اوس د جګړې په دواړو غاړو کې د جګړې د خلاصون غوڅه اراده نه ليدل کيږي ځکه نه طالب خپلواک دی چې د خپل بادار د اجازې پرته دې د قومونو شورا د سولې غوښتنې ومني او نه هم په مقابل لوري کې دومره وړتيا شته چې د هغه جګړې پاي پیدا کړي چې ګټې يې لويو هيوادونو ته رسيږي. خو بيا هم د حکومت په مخالف اړخ کې هغه وسله وال چې نور له جنګه ستړي دي او په دې تلاش کې دي چې يو څوک يې د حکومت سره د خبرو زمينه برابره کړې؛ نو په پورته شرايطو سره به د سولې قومونو شورا وکولی شي چې کم تر کمه د حکومت او وسله والو مخالفانو تر منځ د مخامخ خبرو زمينه برابره کړي.

لیکنه : خوشحال آصفي