طالبان، پناهگاه امن تروریسم اسلامی

سیامک بهاری شورای امنیت سازمان ملل: ”افغانستان به پناهگاه امن القاعده و…

  نور خرد

 ازآن آقای دنیا بر سر ما سنگ باریده عدوی جان ما…

عرفان با 3 حوزه شناخت/ ذهن، منطق، غیب

دکتر بیژن باران با سلطه علم در سده 21،…

شکست مارکسیسم و ناپاسخگویی لیبرالیسم و آینده ی ناپیدای بشر

نویسنده: مهرالدین مشید حرکت جهان به سوی ناکجا آباد فروپاشی اتحاد جماهیر…

سوفیسم،- از روشنگری باستان، تا سفسطه گری در ایران.

sophism. آرام بختیاری دو معنی و دو مرحله متضاد سوفیسم یونانی در…

آموزگار خود در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی را دریابید!

محمد عالم افتخار اگر عزیزانی از این عنوان و پیام گرفتار…

مردم ما در دو راهۀ  استبداد طالبانی و بی اعتمادی…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان سرزمینی در پرتگاۀ ناکجاآباد تاریخ مردم افغانستان مخالف…

ترجمه‌ی شعرهابی از دریا هورامی

بانو "دریا هورامی" (به کُردی: دەریا هەورامی) شاعر، دوبلور و…

تلویزیون حقوق ناشر یک اندیشه ملی و روشنگری 

نوشته از بصیر دهزاد  تلویزیون حقوق در پنجشنبه آینده،  ۱۱ جولای، …

افراطیت دینی و دین ستیزی دو روی یک سکه ی…

نویسنده: مهرالدین مشید در حاشیه ی بحث های دگر اندیشان افراط گرایی…

د مدني ټولنې په اړه په ساده ژبه څو خبرې

 زموږ په ګران هېواد افغانستان کې دا ډیر کلونه او…

از پا افتادگان دور جمهوریت

در خارج چه میگویند ؟ انهاا طوری سخن میرانند که افغانستان…

آیا طالبان آمده اند ، تا ۳۴ ملیون شهروند افغانستان…

نوشته: دکتر حمیدالله مفید. بزرگترین دشواری که در برابر جهان اسلام…

 چند شعر کوتاه از لیلا_طیبی (صحرا) 

ذهنم، یوزپلنگی تیز پاست آه! بی‌هوده بود، دویدن‌هایم... آی‌ی‌ی        --غزال وحشی، کدام کنام…

بدیده ای مهر بنگرید!

امین الله مفکر امینی                         2024-01-07! بـــه دیده ای مهربنگرید بـــــه…

تشکیل امارت در آنسوی دیورند و تشدید تنش ها میان…

نویسنده: مهرالدین مشید بازی های جدید استخباراتی و احتمال وقوع رخداد…

فروید در دادگاه غیابی کمونیسم

sigmund freud 1856-1939 آرام بختیاری روانکاوی فروید در لباس ایدئولوژی و جهانبینی. فروید…

خالد شیدا

آقای "خالد شیدا" (به کُردی: خالید شەیدا) شاعر کُرد، زاده‌ی…

تخیل در نماد هنر و مذهب و درهم تنیده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید از رویا های باطل تا ایده آل های…

واژه چهار و ترکیب سازی های آن در زبان فارسی 

نوشته : دکتر حمیدالله مفید  زبان فارسی از خانواده زبان زبان…

«
»

د دغسې امنيتي تړون اخلاقي حيثيت به څه وي؟!

 ژمن 

د دغسې امنيتي تړون اخلاقي حيثيت به څه وي؟!

بالآخره له ولسي جرګې نه پنځه ورځې وروسته امنيتي تړون د مشرانو جرګې مطلق اکثريت تاييد کړ. مشرانو جرګې ويلي وو چې ولسي جرګې بيړه وکړه او موږ به ځيرنه کوو، بيا به د تړون په تړاو پرېکړه کوو. دا دی اوس يې «ځيرنه» وکړه او تړون يې کټ مټ هماغسې او په ډېره بېړه یې تاييد کړ.

له امريکا سره د امنيتي تړون په تړاو له هغه وخته چې د تړون د لاسليکېدا خبرې پيل شوي او بيا يې متن خپور شوی، پراخ بحثونه شوي. دغه تړون د پوهانو او د مسلکي کسانو له لورې ارزول شوی. ډېرو په کې حقوقي ستونزو ته هم ګوته نيولې او د تړون په متن کې يې د افغانستان د ګټو تر پښو لاندې کولو او قضايي ځواک په پام کې نه نيولو په اړه خبرې شوې دي.

خو د تړون اخلاقي اړخ چې مهمه موضوع ده لا یې په اړه څه په کې نه دي ويل شوي.

هغسې يو تړون چې، پخواني ولسمشر يې لاسليکول د افغانستان په ګټه نه بلل، بلکې تر وروستۍ ورځې يې لاسليک نه کړ او نوي حکومت کې هم ډېرو چارواکو له لاسليکېدا ډډه کوله، بالآخره د حنيف اتمر له لورې لاسليک شو، د دغسې يوه تړون اخلاقي حيثيت به څه وي؟!

راتلونکي نسل ته به د دې تړون لاسليکوونکي څه وايي، چې پخواني ولسمشر ولې لاسليک نه کړ او په نوي حکومت کې ولې چارواکو د دغسې يوه سند له لاسليکېدا ډډه کوله چې دوی يې د افغانستان په ګټې بولي!

وروسته له دې چې د ولسمشر اشرف غني حکومت په لومړيو ۲۴ ساعتونو کې دغه تړون وروسته له اوږده کشمکشه لاسليک کړ، بيا د ولسي جرګې او مشرانو جرګې نوبت و چې پر تړون پرېکړه وکړي.

د ډېرو تمه دا وه چې د افغانستان پارلمان به دغه تړون لاسليک نه کړي يا خو به لږ تر لږه د متن د بدلېدو غوښتنه وکړي او د افغانستان د ګټو د خوندي کولو له پاره به دغسې يو ګام پورته کړي، خو دا چې د تمې خلاف، لومړی د ولسي جرګې او بيا د مشرانو جرګې غړو د تړون په خوا رايه ورکړه او د ګوتو په شمار استازي يې مخالف پاتې شول، له دې څرګندېږي، چې د پردې تر شا نور لاملونه او معاملې هم موجود دي، چې په پارلمان کې له څو محدودو پرته، هېڅ استازی ورته ټینګ نه شو. دا چې دغه معاملې او لاملونه څه دي، ټول د رمز او راز په بڼه ترې خبر دي.

د تړون پر برخليک د دوی له فيصلې لږ وروسته ځينې داسې خبرې خپرې شوې چې د تړون د تاييد اخلاقي اړخ سخت متضرر کوي.

د ولسي جرګې ځينو غړو ښکاره وويل چې د جرګې ډېری غړي د امريکا سفارت ته وربلل شوي وو او د پيسو او مکافاتو په بدل کې د تړون د منلو وعده وشوه.

د ولسي جرګې غړي، صادقي زاده نيلي په جرګه کې وويل چې ده ته ډېرو وکيلانو اعتراف کړی و چې د امريکا سفارت ته وربلل شوي وو او له دوی څخه غوښتنه شوې وه چې تړون دې لاسليک کړي! دی وايي چې که تړون لاسليکېږي بايد د افغانستان په عزت لاسليک شي، نه دا چې د نورو په غوښتنه!

د سياسي چارو کارپوه، غرزي خواخوږي سرنوشت ورځپاڼې ته ويلي وو چې د امريکا سفارت د افغانستان د ولسي جرګې له غړو سره وعده کړې وه چې که چېرې دغه امنيتي تړون لاسليک کړي، د جرګې کاري موده به يې وغځوي. خواخوږی وايي چې په لومړيو کې د ولسي جرګې ډېر غړي د تړون مخالف وو. خو په تېره يوه مياشت کې د امريکا په سفارت کې له ليدو کتو وروسته يې د تړون منلو او تاييدولو ته راضي کړي!

د يوه داسې تړون پر موضوع چې د افغانستان سرنوشت ورسره تړلی وي،دومره سرسري تعامل دغه تړون ته څه اخلاقي حيثيت ورکوي؟لومړی د تړون نه امضا کولو پر سر لانجه، بيا پر دې بحث چې تړون به څوک لاسليکوي، له دې وروسته د پارلمان له غړو سره داسې معامله چې هغوی خپله رايه د مکافاتو او د کاري مودې د غځولو له پاره لاسليک کړی وي او ځينې خو آن له دې نا خبره وو چې تړون څه وايي او څه غواړي! دا ټولې حيرانوونکې کيسې به د دغه تړون اخلاقي اړخ ته څه ورکړي.

له دې لانجو او شرموونکو کيسو وروسته به هر عادي افغان د دغه تړون په مصداقيت او د افغانستان د ګټو د خوندي کېدو په اړه څومره ډاډه اوسي او نوی حکومت او د «ملت استازي» به تر کومه حده خپل استازي وګڼي!

تر دې ډېره حيرانوونکې دا ده چې د ولسي جرګې غړې آرين يون په وينا ډېری وکيلان پر دې نه وو خبر چې د تړون متن کې څه دي او د افغانستان او امريکې د ګټو انډول څنګه په نظر کې نيول شوی! يون وايي چې دوی غوښتل چې د تړون په محتوی کې د ډېرولو يا کمولو بحث ته هېڅ زمينه برابره نه شي، څو تړون به دغه شکل لاسليک شي.

د مشرانو جرګې له لورې د تړون د لاسليکېدا په اړه دغه ډول رازونه لا نه دي افشا شوي. تر اوسه نه ده معلومه چې د مشرانو جرګې څومره غړي د امريکا سفارت ته تللي او څومره پيسې او وعدې يې له هغوی تر لاسه کړي.

کله چې دې ته ورته نور رازونه خپرېږي، او د تړون د لاسليکېدو او تاييدولو دغه عجيبه پروسه ميډيا ته راوځي، د دغه تړون له حقوقي او علمي حيثيته هاخوا، اخلاقي وزن به يې څومره وي او راتلونکی نسل به د ملت دغو واکمنو او د ملت استازو ته په څه سترګه ګوري!